Sukta 13
Rishi: Atharvanic tradition (anukramaṇī attributions vary for AV 4.13).
Devata: Viśve Devāḥ (All Gods).
Chandas: Anuṣṭubh (common Atharvanic healing meter; may be slightly irregular by recension).
AV 4.13 ഒരു സംക്ഷിപ്തമായ ആഥർവണിക ചികിത്സാ-പ്രാർത്ഥനയാണ്. രോഗം മൂലം തളർന്നുകിടക്കുന്ന ഒരാളെ ഉയർത്തി നിർത്താനും, രോഗം ആഗസ് (ദോഷം/അപരാധം) അല്ലെങ്കിൽ ആചാര-നൈതിക മലിനതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു വന്നാലും ജീവശക്തി പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും ഇത് വിശ്വേദേവന്മാരോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു. ദേവന്മാർ, മരുത്തുകൾ, “എല്ലാ ഭൂതങ്ങളും” ചേർന്ന് രോഗിയുടെ ചുറ്റും ഒരു സംരക്ഷണവലം തീർക്കുന്നു. അവസാനം മന്ത്രനിർദ്ദേശിതമായ ചികിത്സാ-സ്പർശം വരുന്നു: ശരിയായ വാക്കാൽ ശക്തിപ്രാപിച്ച കൈകൾ അനാമയ (രോഗരഹിതത്വം) സൃഷ്ടിക്കുന്നു. പ്രായശ്ചിത്തത്തെ പുനർജ്ജീവനവുമായി കൂട്ടിചേർക്കുന്നതിലാണ് ഈ സൂക്തത്തിന്റെ ശക്തി—കാരണം (അപരാധം/അശുദ്ധി) നീക്കംചെയ്ത് പ്രാണശക്തിയെ വീണ്ടും പ്രതിഷ്ഠിക്കുക.
Mantras
Mantra 1
रोगनिवारणम् उ॒त दे॑वा॒ अव॑हितं॒ देवा॒ उन्न॑यथा॒ पुनः॑ । उ॒ताग॑श्च॒क्रुषं॑ देवा॒ देवा॑ जी॒वय॑था॒ पुनः॑
രോഗനിവാരണം: ഹേ ദേവന്മാരേ, താഴെ വീണുകിടക്കുന്ന (അവഹിത) അവനെ—ഹേ ദേവന്മാരേ—വീണ്ടും ഉയർത്തുക. കുറ്റം ചെയ്തവനെയും—ഹേ ദേവന്മാരേ, ഹേ ദേവന്മാരേ—വീണ്ടും ജീവിപ്പിക്കുക.
Mantra 2
द्वावि॒मौ वातौ॒ वात॒ आ सिन्धो॒रा प॑रावतः॑ । दक्षं॑ ते अ॒न्य आ॒वातु॒ व्य॑१न्यो वा॑तु॒ यद् रपः॑
ഹേ വാത (കാറ്റേ), ഇവ രണ്ടുകാറ്റുകളാണ്—ഒന്ന് സിന്ധുവിൽ നിന്ന്, മറ്റൊന്ന് പരാവത് (ദൂരപ്രദേശം) നിന്ന്. ഒന്നുകാറ്റ് നിന്റെ ഫലപ്രദമായ ശക്തി (ദക്ഷ) കൊണ്ടുവന്ന് ഇവിടെ വീശട്ടെ; മറ്റൊന്ന് ഏതൊരു ഹാനി (രപഃ) ഉണ്ടോ അതിനെ ചിതറിച്ച് അകറ്റി വീശട്ടെ.
Mantra 3
आ वा॑त वाहि भेष॒जं वि वा॑त वाहि॒ यद्रपः॑ । त्वं हि वि॑श्वभेषज दे॒वानां॑ दू॒त ईय॑से
ഹേ വാത (കാറ്റേ), ഭേഷജം (ഔഷധം) ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക; ഏതൊരു ഹാനി (രപഃ) ഉണ്ടോ അതിനെ അകറ്റി കൊണ്ടുപോകുക. കാരണം നീ വിശ്വഭേഷജം; നീ ദേവന്മാരുടെ ദൂതനായി സഞ്ചരിക്കുന്നു.
Mantra 4
त्राय॑न्तामि॒मं दे॒वास्त्राय॑न्तां म॒रुतां॑ ग॒णाः । त्राय॑न्तां॒ विश्वा॑ भू॒तानि॒ यथा॒यम॑र॒पा अस॑त्
ദേവന്മാർ ഈ മനുഷ്യനെ രക്ഷിക്കട്ടെ; മരുതുകളുടെ ഗണങ്ങൾ (അവനെ) രക്ഷിക്കട്ടെ. സർവ്വഭൂതങ്ങളും/ജീവികളും (അവനെ) രക്ഷിക്കട്ടെ; ഇതുവഴി ഈയാൾ ഹാനിയില്ലാത്തവൻ (അരപാ) ആയിരിക്കട്ടെ.
Mantra 5
आ त्वा॑गमं॒ शंता॑तिभि॒रथो॑ अरि॒ष्टता॑तिभिः । दक्षं॑ त उ॒ग्रमाभा॑रिषं॒ परा॒ यक्ष्मं॑ सुवामि ते
ഞാൻ നിന്റെ അടുക്കൽ ശാന്തിയുടെ ദാനങ്ങളുമായി വന്നിരിക്കുന്നു; പരിക്കില്ലാത്ത സുരക്ഷയുടെ ദാനങ്ങളുമായും. നിനക്കായി ഞാൻ പ്രബലവും വീര്യവത്തുമായ ശക്തി കൊണ്ടുവന്നിരിക്കുന്നു; നിന്നിൽ നിന്നു ക്ഷയിപ്പിക്കുന്ന യക്ഷ്മയെ ഞാൻ ദൂരത്തേക്ക് തുരത്തുന്നു.
Mantra 6
अ॒यं मे॒ हस्तो॒ भग॑वान॒यं मे॒ भग॑वत्तरः । अ॒यं मे॑ वि॒श्वभे॑षजो॒ऽयं शि॒वाभि॑मर्शनः
ഇത് എന്റെ കൈ ഭഗവത്തായിരിക്കുന്നു; ഇത് എന്റെ കൈ അതിലും അധികം ഭഗവത്തരമാണ്. ഇത് എന്റെ വിശ്വഭേഷജം (സർവ്വൗഷധം) ആകുന്നു; ഇത് ശിവ—കല്യാണകരമായ രോഗശമനസ്പർശം ആകുന്നു.
Mantra 7
हस्ता॑भ्यां॒ दश॑शाखाभ्यां जि॒ह्वा वा॒चः पु॑रोग॒वी। अ॒ना॒म॒यि॒त्नुभ्यां॒ हस्ता॑भ्यां॒ ताभ्यां॑ त्वा॒भि मृ॑शामसि
പത്ത് ശാഖകളായ (വിരലുകളായ) കൈകളാൽ—വാക്കിൽ നാവ് മുൻപോട്ടു പോകുന്നതുപോലെ—രോഗമില്ലായ്മ വരുത്തുന്ന കൈകളാൽ; ആ രണ്ടു കൈകളാൽ ഞങ്ങൾ നിന്നെ എല്ലാടവും സ്പർശിക്കുന്നു.
Frequently Asked Questions
It is used to revive and stabilize someone laid low by sickness, especially when the illness is feared to be connected with offense (āgas) or impurity, and to place the person under broad protection.
In Atharvanic healing, illness can be treated as both a physical affliction and a sign of moral/ritual disturbance; the hymn therefore asks the Gods to restore life while also releasing the underlying taint or fault.
Not necessarily. The cited verses emphasize divine protection and the healing act of mantra-guided touch (mṛś) with the hands, supported by correct speech (vāc); optional clean-water purification may be added by custom.
Ask anything about Sukta 13 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.