Atharva Veda Anuvaka 1
Kanda 410 Suktas76 Mantras

Anuvaka 1

ബ്രഹ്മശക്തിയാൽ സംരക്ഷണവും പുനഃസ്ഥാപനവും—ക/പ്രജാപതി എന്ന കോസ്മിക് പരമാധികാരത്തിൽ നിന്ന് ഗൃഹസുരക്ഷയും ശരീരചികിത്സയും (ജലം, ഔഷധസസ്യങ്ങൾ, താലിസ്മാൻ/അമുലെറ്റ്) വരെ. ഉപവിഷയങ്ങൾ: ബ്രഹ്മനും നാമരഹിതമായ പരമതത്ത്വവും (ക/പ്രജാപതി/ഹിരണ്യഗർഭ) സംബന്ധിച്ച സൃഷ്ടിതത്ത്വം; അപായങ്ങളെ അകറ്റുന്ന ഗൃഹ-രക്ഷയും സ്ഥലപരമായ ഭീഷണി-നിരോധന/ബഹിഷ്കരണവും; ജാഗ്രതയും ചലനവും അപ്രാപ്തമാക്കുന്ന സ്തംഭന-നിദ്രാ തന്ത്രങ്ങൾ; വിഷഘ്നം (വിഷനിവാരണം) കൂടാതെ അപകടത്തെ കർമ്മവിധിയാൽ വേർതിരിക്കൽ; വാജീകരണം—വീര്യവർധനവും പുരുഷശക്തി പുനഃസ്ഥാപനവും.

Kinds of charm

Bhaishajya (healing): 5Paushtika (prosperity): 2Abhicharika (against foes): 1Shantika (pacifying): 1

Suktas in Anuvaka 1

Sukta 1

ഈ സൂക്തം ബ്രഹ്മനെ (പവിത്രശക്തി/സത്യവാക്യം) ആദ്യജനിതവും ലോകക്രമം സ്ഥാപിക്കുന്ന ശക്തിയുമായി ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്നു; തുടർന്ന് അതേ പുരോഹിതശക്തിയെ ബൃഹസ്പതി/അഥർവൻ എന്ന നിലയിൽ ആഹ്വാനിച്ച് യാഗകർമ്മം ഉറപ്പിക്കുന്നു. ദ്യാവാപൃഥിവിയും അന്തരീക്ഷവും വേർതിരിച്ച് താങ്ങിനിർത്തുന്ന കോസ്മിക് സ്ഥിരീകരകനായി ദേവനെ ചിത്രീകരിക്കുന്നതിലൂടെ, ഇത് ബ്രഹ്മാണ്ഡക്രമത്തെ സംരക്ഷണമായി മാറ്റുന്നു—ക്ഷേമം (സുരക്ഷിത ക്ഷേമം), കർമ്മസിദ്ധി, കൂടാതെ വൈരപരമായ തടസ്സങ്ങൾ (രക്ഷസ്, എതിരാളികൾ, അക്രമം) അകറ്റൽ.

Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (attribution varies; hymn functions as priestly invocation) | Devata: Bṛhaspati / Atharvan as archetypal priestly power | 7 Mantras

Sukta 2

അഥർവവേദം 4.2 ‘കസ്മൈ ദേവായ’ ശൈലിയിലുള്ള ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ–പൗഷ്ടിക സൂക്തമാണ്; ഇവിടെ നാമരഹിതമായ പരമതത്ത്വത്തെ പ്രജാപതി/ഹിരണ്യഗർഭനായി സ്തുതിക്കുന്നു—“ക (ആര്?)” എന്ന ചോദ്യം-പുനരാവർത്തനത്തിലൂടെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത്. ആകാശം, ഭൂമി, അന്തരീക്ഷം, സൂര്യൻ, പർവതങ്ങൾ, സമുദ്രങ്ങൾ, അവയുടെ ‘രസ’ എന്നിവ പോലുള്ള വിശ്വാധാരങ്ങളെ എണ്ണിപ്പറയുന്നതിലൂടെ, യജമാനനെ ജീവൻ, ബലം, ക്രമബദ്ധ ലോകങ്ങളുടെ അധിപനായ ആ പ്രഭുവിനോട് ആചാരപരമായി ഏകീകരിപ്പിച്ച്, സ്ഥിരത, ജീവശക്തി, ക്ഷേമം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുന്നു.

Rishi: Traditionally associated with Prajāpati/Hiraṇyagarbha-type hymnic voice (exact r̥ṣi attribution varies in ancillary lists). | Devata: Prajāpati / Hiraṇyagarbha (the ‘Ka’ deity of the refrain). | 8 Mantras

Sukta 3

ഈ സൂക്തം ഗൃഹരക്ഷയ്ക്കായുള്ള ഒരു അപോത്രോപൈക മന്ത്രമാണ്. ഇത് ചെന്നായകൾ, കള്ളന്മാർ, പാശങ്ങൾ (കുരുക്കുകൾ), ദുഷ്ടാഭിപ്രായമുള്ള ആളുകൾ എന്നിവ പോലുള്ള ഭീഷണികളെ വാസസ്ഥലത്തിൽ നിന്ന് അകലെ “കൂടുതൽ ദൂരെയുള്ള പാത”യിലേക്കു തള്ളിവിടുന്നു. ഇവിടെ സ്ഥലംകേന്ദ്രിതമായ നിഷ്കാസനം—അപായത്തെ പുറത്തേക്ക്, പ്രതികൂലമായ വഴിയിലൂടെ അയയ്ക്കൽ—ഇന്ദ്രന്റെ ന്യായപരമായ ഹിംസ (വജ്രപ്രഹാരം)യും, ഇഷ്ടാനുസരണം ബന്ധിക്കാനും അഴിച്ചുവിടാനും കഴിയുന്ന ആഥർവണിക ബന്ധനം/വിമോചന സാങ്കേതികതയും ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

Rishi: Atharvanic/Angiras-type attribution (protective household tradition). | Devata: Apotropaic ‘Path’/Banishment; implicitly Indraic protection against thieves and predators. | 7 Mantras

Sukta 4

AV 4.4 വാജീകരണാഭിമുഖമായ ഒരു ചികിത്സാസൂക്തമാണ്; ജലങ്ങളുടെയും വൃക്ഷ-ഔഷധികളുടെയും ആദിമ “രസം” ശരീരസ്ഥമായ പുരുഷവീര്യമായി ഏകാഗ്രമാക്കുന്നു. ഗന്ധർവൻ വരുണനുവേണ്ടി ആ ഔഷധി കുഴിച്ചെടുത്തുവെന്ന പുരാണാധികാരത്തിലൂടെ അതിന്റെ ശക്തിയെ സാധൂകരിച്ച്, അതിനെ സോമസദൃശമായ സാരത്തോടു ചേർത്തുകൊണ്ട്, ഈ സൂക്തം സ്വീകരിക്കുന്നവനിൽ വൃഷഭസമമായ ബലവും പുനഃസ്ഥാപകമായ പുരുഷത്വവും സ്ഥാപിക്കുന്നു.

Rishi: Atharvan/Āṅgirasa (hymn-cycle attribution typical for AV 4th kāṇḍa charms) | Devata: Vanaspati/Osadhi-rasa (plant-essence), with Soma as paradigmatic correlate | 8 Mantras

Sukta 5

ഈ സൂക്തം സ്തംഭന (അചലപ്പെടുത്തൽ/പരാലിസിസ്)വും നിദ്രാ (നിദ്ര ഉണർത്തൽ)യും ലക്ഷ്യമാക്കിയ ഒരു മന്ത്രചാരമാണ്; ചുറ്റുപാടിലെ ജാഗ്രതയെ—കാറ്റ്, കാഴ്ച, ചലനം, ഉണർവ്—എല്ലാം അടച്ചുപൂട്ടി, പ്രവർത്തകൻ ആരും ശ്രദ്ധിക്കാതെ കടന്നുപോകാൻ ഇടയാക്കുന്നു. സ്ത്രീകളെയും കാവൽനായകളെയും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവർക്കും സർവ്വസാധാരണമായ മയക്കം ആവർത്തിച്ച് ആജ്ഞാപിക്കുന്നു; അതോടൊപ്പം ഒരു ഒഴിവും രേഖപ്പെടുത്തുന്നു: സാധകൻ മാത്രം ഉണർന്നും അനാഹതനുമായിരിക്കണം—ഇന്ദ്രന്റെ അവധ്യതയെ മാതൃകയായി കണക്കാക്കി.

Rishi: Atharvan (traditional attribution for stambhana/nidrā material; hymn-level attribution varies by anukramaṇī) | Devata: Nidrā / Stambhana (functional ‘deity’), with Indra invoked indirectly via epithet | 7 Mantras

Sukta 6

AV 4.6 വിഷനാശക (വിഷഘ്ന) മന്ത്രമാണ്; വിഷത്തെ എടുത്തുമാറ്റാനും മറ്റിടത്തേക്ക് മാറ്റിവയ്ക്കാനും കഴിയുന്ന ദ്രവ്യമായി കണക്കാക്കി, അതിനെ പ്രതിരോധിക്കാൻ ആദിമ പവിത്ര പ്രതിവിഷ മാതൃക സ്ഥാപിക്കുന്നു—ആദി ബ്രഹ്മൻ ആദ്യം പാനം ചെയ്ത സോമം. ഈ സൂക്തത്തിലെ വാക്ക്-ക്രിയ ആവർത്തിച്ച് ‘പറഞ്ഞ് പുറത്താക്കുന്നു’ വിഷത്തെ എല്ലാ സാധ്യതയുള്ള സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നു—കുത്ത്/കടിയേറ്റ സ്ഥലം, ലേപനം, ഇല-പാത്രം, അമ്പിന്റെ ദണ്ഡം, കൊമ്പ്, തൊലി/തവിട്—എന്നിവയിൽ നിന്നു; കൂടാതെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഔഷധിയായ വധ്രിയെ ശക്തിപ്പെടുത്തി, വിഷത്തെ പാറയിലും പർവതത്തിലും ഉള്ളതായി കൽപ്പിക്കുന്ന അതിന്റെ ഉറവിടത്തിൽ തന്നെ അചലമാക്കി ബന്ധിച്ച് അടക്കിവെക്കുന്നു.

Rishi: Atharvanic tradition (attribution varies by anukramaṇī) | Devata: Viṣaghna power; Soma as antidotal paradigm; Brahman as sacral agent | 8 Mantras

Sukta 7

ഈ സൂക്തം ശമനവും ചികിത്സയും ലക്ഷ്യമാക്കിയ ഒരു മന്ത്രചാരമാണ്; വിഷം, ദുഷ്പ്രഭാവം, ശത്രുക്കളുടെ ദോഷകർമ്മങ്ങൾ മുതലായ ഹാനികര ശക്തികളെ ആചാരപരമായി “വേർതിരിച്ച്” മാറ്റി, യവം ചേർത്ത കരമ്പ (യവക്കഞ്ഞി-മിശ്രിതം) വഴി ജീവൻ നിലനിർത്തുന്ന സുരക്ഷിതമായ ഒരു പങ്ക് ഒരുക്കുന്നു. ഭക്ഷണത്തെ ശാന്തിമാധ്യമമാക്കി ഉപയോഗിക്കുന്നതിനെ അതർവണിക വാച്ശക്തിയുമായി കൂട്ടിച്ചേർത്ത്, രോഗിയുടെ അവസ്ഥയെ “ദൃഢമായി സ്ഥാപിച്ച്”, ശരീരസ്ഥൈര്യം ഉറപ്പാക്കി, മുൻപുണ്ടായതോ തുടരുന്നതോ ആയ മന്ത്രവാദ/ദോഷചടങ്ങുകൾക്കെതിരെ ഒരു സംരക്ഷണ മുന്നണി സ്ഥാപിക്കുന്നു.

Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (ascribed generically; hymn-level attribution varies by anukramaṇī tradition) | Devata: Karambha/food as pacifying medium; implicitly the healing power of Oṣadhi and apotropaic speech (vāc) | 7 Mantras

Sukta 8

ഈ അഥർവവേദീയ സൂക്തം അഭിഷേകം (തളിക്കൽ/അനുലേപനം) മുഖേന ജലത്തെ സംസ്‌കാരകവും ചികിത്സകവുമായ മന്ത്രചാരമായി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നു: ഇതിലൂടെ സ്വീകരിക്കുന്നവനിൽ ജീവശക്തി, സൗന്ദര്യം, സാമൂഹിക ദീപ്തി (വാർചസ്) എന്നിവ ദൃശ്യമായി മടങ്ങിവരുന്നു. രാജസന്ദർഭത്തിൽ ഇത് പരമാധികാരത്തെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും, രാജാവിലേക്കു പോഷകമായ ‘പാൽപോലുള്ള’ സാരം ആകർഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; കൂടാതെ ഭരണത്തോടൊപ്പം വരുന്ന അപകടം (മൃത്യു) ആചാരപരമായി നിയന്ത്രിച്ച്, ജനപിന്തുണയും ദിക്കുകളിലേക്കുള്ള വ്യാപനവും ഉറപ്പാക്കുന്നു.

Rishi: Atharvanic tradition (hymn-seer not securely fixed in all anukramaṇīs) | Devata: Āpaḥ (Waters) as healing and lustre-conferring powers | 7 Mantras

Sukta 9

ഈ സൂക്തം ആഞ്ജനത്തെ (കണ്ണിൽ പുരട്ടുന്ന കൊളിരിയം/ഔഷധലേപം) ജീവൻ ഉള്ള, പർവതജന്യമായ ഔഷധമായി അഭിഷേകിക്കുന്നു—അത് കണ്ണിനെ ശമിപ്പിക്കുകയും രോഗിയുടെ ചുറ്റും സംരക്ഷണപരിധി സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിന്റെ ദൈവിക ഉദ്ഭവത്തിന് ഉറപ്പുനൽകുന്നവരായി വിശ്വേദേവന്മാരെ സാക്ഷികളായി അപേക്ഷിക്കുന്നു; അങ്ങനെ ആഞ്ജനപ്രയോഗം രോഗം, വൈരമന്ത്രങ്ങൾ, ദുസ്വപ്നങ്ങൾ, കൂടാതെ ഭീതിജനകമായ “കണ്ണിലൂടെ വരുന്ന ദോഷം” എന്നിവയ്‌ക്കെതിരെയുള്ള രക്ഷയായി മാറുന്നു. ഔഷധത്തെ പേരെടുത്തു പുകഴ്ത്തുന്നതിലൂടെ, ഈ സൂക്തം വൈദ്യത്തെ മന്ത്രമാക്കുന്നു—ചികിത്സകവും ഒരേസമയം അപോത്രോപൈകവുമായതായി.

Rishi: Atharvanic tradition | Devata: Āñjana (personified remedy) / Viśve Devāḥ (as guarantors) | 10 Mantras

Sukta 10

AV 4.10 ഒരു മണി-സൂക്തമാണ്; ഇതിൽ ശംഖത്തെ ജീവന്തവും വ്യക്തീകൃതവുമായ ഔഷധമായി—കൃഷ്ണൻ—എന്ന് സിംഹാസനാരൂഢമാക്കി, ധരിക്കാനും ശക്തിപ്പെടുത്താനും കഴിയുന്ന അമുലെറ്റായി പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നു. സമുദ്രജന്മത്തിന്റെ പ്രതിമകൾ, സ്വർണ്ണ/സോമജന്യ ദീപ്തി, കൂടാതെ രാക്ഷസനിഗ്രഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യക്തമായ അവകാശവാദങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ ഈ സൂക്തം രോഗം, മാനസിക വ്യതിചലനം, തുടർച്ചയായ ദുരഭാഗ്യം എന്നിവയെ അകറ്റി, സുരക്ഷിത യാത്രയും ദീർഘായുസ്സും ഉറപ്പാക്കുന്നു.

Rishi: Atharvanic tradition (often transmitted under Atharvan/Angiras lineages for maṇi-hymns) | Devata: Śaṅkha/Kṛśana as personified remedy (maṇi-devatā) | 7 Mantras

Deities of Anuvaka 1

  • Brahman / BrihaspatiBrahman / Bṛhaspati (Atharvanic priestly power)

    Protector

    In 1 hymn

  • Ka (Who?) as Prajapati / HiranyagarbhaKa (Who?) as Prajāpati / Hiraṇyagarbha

    Sovereign

    In 1 hymn

  • Soma

    Healer

    In 2 hymns

  • Apam DevataApām Devatāḥ (Waters)

    Healer

    In 2 hymns

  • OshadhayaOṣadhayaḥ (Medicinal plants/herbs)

    Healer

    In 2 hymns

  • VishvedevasViśve Devāḥ

    Protector

    In 1 hymn

  • Shankha (Krishana) as Mani-deityŚaṅkha (Kṛśana) as Maṇi-deity

    Protector

    In 1 hymn

Inside Anuvaka 1

The theme

Brahman-powered protection and restoration: from cosmic sovereignty (Ka/Prajāpati) to household security and embodied healing (water, herbs, amulets).

Threads through it

  • Cosmogonic theology of brahman and the unnamed Supreme (Ka/Prajāpati/Hiraṇyagarbha)
  • Apotropaic household safeguarding and spatial banishment of threats
  • Stambhana and nidrā tactics for disabling vigilance and movement
  • Viṣaghna (poison-neutralization) and ritual separation of danger
  • Vājīkaraṇa and vitality-building through plant/water ‘rasa’
  • Consecrations: abhiṣeka (sprinkling), āñjana (collyrium), maṇi (amulet) empowerment

Who it serves

Securing home and travel, neutralizing enemies and hazards, treating poison and affliction, restoring vigor and radiance, and consecrating remedies (water, salve, conch-amulet) for daily protection.

What it heals

  • Poison/venom and toxic affliction (viṣa, baneful influence treated as removable)Sukta 4.6, 4.7
  • Male debility; diminished vigor/virility (vājīkaraṇa need)Sukta 4.4
  • Eye disease/weak sight; need for ocular protectionSukta 4.9
  • Low vitality, beauty, and social brilliance (vārchas); need for consecratory strengtheningSukta 4.8
  • Exposure to threats (thieves, wolves, hostile persons/constraints) around the homeSukta 4.3
  • Need for stealth/safe passage by disabling vigilance (sleep/paralysis over surroundings)Sukta 4.5
  • General protection via wearable remedy (apotropaic amulet for well-being and warding)Sukta 4.10

Frequently Asked Questions

They move from cosmic authorization (brahman; Ka as Prajāpati/Hiraṇyagarbha) to applied Atharvanic outcomes: protection, pacification, and embodied healing via water, herbs, and amulets.

AV 4.3 banishes wolves, thieves, and ill-willed persons away from the settlement; AV 4.5 immobilizes and induces sleep to disable vigilance; AV 4.10 protects through the empowered śaṅkha-maṇi.

AV 4.6 and 4.7 neutralize poison and harmful potency; AV 4.4 builds vigor through herb-and-water ‘rasa’; AV 4.8 strengthens through consecratory water; AV 4.9 treats and protects the eyes via āñjana.

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play