Sukta 2
Sukta 5.2
Atri (traditional attribution for RV 5.2)
Triṣṭubh (probable)
ຄຳສັນຖະບານນີ້ສະຫນອງລະອອງອັກນີເປັນໄຟທີ່ຊ່ອນໄວ້ແຕ່ປາກົດຢູ່ສະເໝີ: ເຊິ່ງຊ່ອນຢູ່ດັ່ງເດັກນ້ອຍໃນບ່ອນລັບ, ແຕ່ເຫັນໄດ້ຢ່າງເປີດເຜີຍໃນວຽກງານຂອງມະນຸດແລະພິທີບູຊາ. ມັນອວນວອນອັກນີໃນຖານະໂຮຕາຜູ້ມີປັນຍາຜູ້ປ່ອຍສັດຕະວະໂດຍຈາກພັນທະບົດ (ດັ່ງເຊັ່ນກັບຊຸນະຮຸບເສບ) ແລະປະທານຄວາມຄຸ້ມຄອງ, ສັນຕິພາບ, ແລະທີ່ຢູ່ອັນປອດໄພແກ່ຜູ້ນະມັດສະການຜູ້ກະກຽມອາສນັບສັກະລິຍະທີ່ນັ້ນແລະຖວາຍບູຊາ.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
कुमारं माता युवतिः समुब्धं गुहा बिभर्ति न ददाति पित्रे । अनीकमस्य न मिनज्जनासः पुरः पश्यन्ति निहितमरतौ ॥
ພະມານົດຜູ້ຍັງໜຸ່ມ ໄດ້ອຸທິດລູກຊາຍໄວໃນຖ້ຳລັບ ທີ່ປິດບັງ ແລະ ຄວບຄຸມໄວ້ຢ່າງດີ; ນາງບໍ່ມອບໃຫ້ພະບິດາ. ໜ້າຂອງທ່ານບໍ່ລົດລະ; ແຕ່ຜູ້ຄົນເຫັນທ່ານຕັ້ງໄວ້ຂ້າງໜ້າ, ວາງໄວ້ໃນມືທີ່ເຮັດວຽກ: ໄຟທີ່ປິດບັງ ເປັນທັນລັບພາຍໃນ ແລະ ເຫັນໄດ້ໃນການກະທຳ.
Mantra 2
कमेतं त्वं युवते कुमारं पेषी बिभर्षि महिषी जजान । पूर्वीर्हि गर्भः शरदो ववर्धापश्यं जातं यदसूत माता ॥
ໃຜເປັນເດັກຊາຍຄົນນີ້ ທີ່ເຈົ້າ, ໂອ ຜູ້ໜຸ່ມ, ໄດ້ອຸທິດໃນຮ່າງກາຍທີ່ກຳລັງສ້າງ - ສິ່ງນີ້ ທີ່ພະມານົດຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດ? ເປັນເວລາຫຼາຍລະດູການ ທີ່ເຊື້ອໃນຄອງໄດ້ເຕີບໃຫຍ່; ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຫັນທ່ານເກີດ ເມື່ອພະມານົດໄດ້ຄລອດທ່ານອອກມາ: ເຫຼົ່າໄຟທີ່ປິດບັງມາດົນ ໄດ້ປາກົດຕົວສຸດທ້າຍ ໃຫ້ເຫັນ.
Mantra 3
हिरण्यदन्तं शुचिवर्णमारात्क्षेत्रादपश्यमायुधा मिमानम् । ददानो अस्मा अमृतं विपृक्वत्किं मामनिन्द्राः कृणवन्ननुक्थाः ॥
ຈາກໄກ, ຈາກທົ່ງນາ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຫັນທ່ານ - ຜູ້ມີໄມ້ທອງ, ບໍລິສຸດໃນສີສັນ - ກຳລັງວັດອາວຸດຂອງທ່ານ. ທ່ານມອບສິ່ງທີ່ເປັນອະມະຕະຕະ ໃຫ້ແກ່ຜູ້ນັ້ນ, ກົດອອກມາ; ພະລັງທີ່ບໍ່ມີອິນທະ, ທີ່ບໍ່ມີບົດສັນລະເສີນ ຈະເຮັດຫຍັງໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້?
Mantra 4
क्षेत्रादपश्यं सनुतश्चरन्तं सुमद्यूथं न पुरु शोभमानम् । न ता अगृभ्रन्नजनिष्ट हि षः पलिक्नीरिद्युवतयो भवन्ति ॥
ຈາກທົ່ງນາຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຫັນພຣະອົງເຄື່ອນທາງຕໍ່ໄປ, ຄ້າຍຄືຝູງສັດທີ່ຍິນດີ ແລະ ສະຫວ່າງແສນທາງ. ພວກເຂົາບໍ່ໄດ້ຈັບພຣະອົງ, ເພາະແທ້ຈິງພຣະອົງບໍ່ໄດ້ເກີດມາເພື່ອພວກເຂົາ; ຜູ້ທີ່ຜົມສີຂາວກາຍເປັນຫນຸ່ມອີກເທື່ອຫນຶ່ງ: ໂດຍການປາກົດຕົວຂອງພຣະອົງ, ພະລັງທີ່ອ່ອນເພຍໄດ້ຖືກຟື້ນຟູເປັນຄວາມເປັນຫນຸ່ມ.
Mantra 5
के मे मर्यकं वि यवन्त गोभिर्न येषां गोपा अरणश्चिदास । य ईं जगृभुरव ते सृजन्त्वाजाति पश्व उप नश्चिकित्वान् ॥
ໃຜໄດ້ຂັບຂົນພະລັງຄວາມເປັນຫນຸ່ມຂອງຂ້າພະເຈົ້າໃຫ້ຫ່າງຈາກຮົ່ງແສງ (ງົວທີ່ເປັນສັນຍາລັກ) - ພວກເຂົາບໍ່ມີຜູ້ລ້ຽງທີ່ແທ້ຈິງ, ເຖິງແມ່ນວ່າຜູ້ບໍ່ມີອັນຕະພາບອາດຈະເປັນໄດ້? ຜູ້ທີ່ໄດ້ຍຶດມັນ, ໃຫ້ພວກເຂົາປ່ອຍມັນລົງ; ຂໍໃຫ້ຜູ້ຮູ້ນຳການເພີ່ມພູມຂອງພະລັງຊີວິດ ແລະ ຄວາມຮັ່ງມີແຫ່ງການມີຊີວິດກັບມາຫາພວກເຮົາ.
Mantra 6
वसां राजानं वसतिं जनानामरातयो नि दधुर्मर्त्येषु । ब्रह्माण्यत्रेरव तं सृजन्तु निन्दितारो निन्द्यासो भवन्तु ॥
ກະສັດແຫ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສ, ບ່ອນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນ, ຜູ້ທີ່ມີຄວາມປາຖະຫນາຮ້າຍໄດ້ກັກຂັງໄວ້ໃນທ່າມກາງມະນຸດ. ໃຫ້ພຣະຄຳສັກສິລະຂອງອາຕຣີປ່ອຍພຣະອົງໃຫ້ເປັນອິດສະຫຼະ; ໃຫ້ຜູ້ຕິຕຽນກາຍເປັນຜູ້ສົມຄວນຖືກຕິຕຽນ: ຂໍໃຫ້ພະລັງທີ່ກັກຂັງໄຟພາຍໃນຕົກຢູ່ພາຍໃຕ້ການຕັດສິນຂອງມັນເອງ.
Mantra 7
शुनश्चिच्छेपं निदितं सहस्राद्यूपादमुञ्चो अशमिष्ट हि षः । एवास्मदग्ने वि मुमुग्धि पाशान्होतश्चिकित्व इह तू निषद्य ॥
ແມ່ນແຕ່ຊູນະຮສີປະ, ເຖິງແມ່ນຖືກມັດຫຍໍ້, ພຣະອົງໄດ້ປ່ອຍຈາກເສົາບູຊາ - ເຂົາໄດ້ບັນລຸຄວາມປາຖະຫນາຂອງເຂົາແທ້ໆ. ໃນທຳນອງດຽວກັນ, ພຣະອັຄນີ, ຂໍໃຫ້ພຣະອົງຄາຍສາຍຜູກມັດທີ່ຈັບພວກເຮົາ; ພຣະໂຮຕຣຜູ້ຮູ້, ຂໍໃຫ້ພຣະອົງນັ່ງຢູ່ພາຍໃນພວກເຮົາ ແລະ ເອົາບັນລັງຂອງພຣະອົງ.
Mantra 8
हृणीयमानो अप हि मदैयेः प्र मे देवानां व्रतपा उवाच । इन्द्रो विद्वाँ अनु हि त्वा चचक्ष तेनाहमग्ने अनुशिष्ट आगाम् ॥
ດ້ວຍຄວາມອາຍ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຫັນຫນ້າຈາກຄວາມມຶງເມົາຂອງຕົນເອງ; ຜູ້ປົກປ້ອງກົດໝາຍຂອງທວຍເທວະໄດ້ກ່າວຕໍ່ຂ້າພະເຈົ້າ. ອິນທຣະຜູ້ຮູ້ໄດ້ເບິ່ງພຣະອົງແທ້ໆ; ຊຶ່ງຖືກນຳພາໂດຍການເຫັນນັ້ນ, ພຣະອັຄນີ, ຂ້າພະເຈົ້າມາພ້ອມກັບຄຳສອນ.
Mantra 9
वि ज्योतिषा बृहता भात्यग्निराविर्विश्वानि कृणुते महित्वा । प्रादेवीर्मायाः सहते दुरेवाः शिशीते शृङ्गे रक्षसे विनिक्षे ॥
ພຣະອັຄນີສະຫວ່າງອອກດ້ວຍແສງສະຫວ່າງທີ່ກວ້າງຂວາງ ແລະ ໂດຍຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງພຣະອົງ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ທຸກສິ່ງປາກົດເປັນຈິງ. ພຣະອົງເອິກໄຊຄວາມຫຼອກລວງທີ່ບໍ່ສັດທຳ ແລະ ເສັ້ນທາງຊົ່ວຮ້າຍ; ພຣະອົງຫຼິ້ນນອນຂອງພຣະອົງໃຫ້ຄົມເພື່ອຕີລົງຣັກສະທີ່ຕັ້ງຢູ່.
Mantra 10
उत स्वानासो दिवि षन्त्वग्नेस्तिग्मायुधा रक्षसे हन्तवा उ । मदे चिदस्य प्र रुजन्ति भामा न वरन्ते परिबाधो अदेवीः ॥
ແລະ ໃຫ້ພະລັງທີ່ຄຳຮ້ອງຂອງພຣະອົງຢູ່ໃນສະຫວັນ - ອາວຸດທີ່ຄົມຄືບຂອງພຣະອັຄນີ - ເພື່ອສັງຫາຣັກສະ. ເຖິງແມ່ນໃນຄວາມເມດຕາຂອງພຣະອົງ, ຄວາມສະຫວ່າງສະໄຂຂອງພຣະອົງກໍ່ແຕກອອກມາ; ຜູ້ຂັດຂວາງທີ່ບໍ່ສັດທຳບໍ່ສາມາດຢຸດຍັ້ງຄວາມກົດດັນທີ່ລ້ອມຮອບໄດ້.
Mantra 11
एतं ते स्तोमं तुविजात विप्रो रथं न धीरः स्वपा अतक्षम् । यदीदग्ने प्रति त्वं देव हर्याः स्वर्वतीरप एना जयेम ॥
ບົດສັກສິລະນີ້ເພື່ອພຣະອົງ, ພຣະອັຄນີຜູ້ກຳເນີດກວ້າງ, ຜູ້ມີຄວາຮູ້ໄດ້ສ້າງຂຶ້ນຄ້າຍຄືລົດລາງ, ຊ່າງຜູ້ມີປັນຍາ. ຖ້າພຣະອົງ, ທວຍເທວະ, ຕອບຮັບມັນດ້ວຍຄວາມຍິນດີ, ແລ້ວດ້ວຍມັນຂໍໃຫ້ພວກເຮົາເອິກໄຊນ້ຳທີ່ນຳພາດວງຕາເວັນ - ສາຍນ້ຳທີ່ສະຫວ່າງແຈ້ງເຫຼົ່ານັ້ນ.
Mantra 12
तुविग्रीवो वृषभो वावृधानोऽशत्र्वर्यः समजाति वेदः । इतीममग्निममृता अवोचन्बर्हिष्मते मनवे शर्म यंसद्धविष्मते मनवे शर्म यंसत् ॥
ຄໍທີ່ມີພະລັງ, ໂຕຜູ້ເພີ່ມຄວາມເຂັ້ມແຂງຢູ່ສະເໝີ, ຜູ້ສູງສົ່ງປາສາສັດຕູ, ພຣະອົງຮູ້ການເກີດຮ່ວມ. ດັ່ງນັ້ນ ອະມະຕະທັງຫຼາຍໄດ້ກ່າວຖຶກພຣະອັຄນິນີ້ວ່າ: 'ຂໍໃຫ້ພຣະອົງປະທານສັນຕິ ແລະ ບ່ອນພັກຜ່ອນແກ່ມະນຸດຜູ້ປັກກະສັນຖານສັກສິລະ, ຂໍໃຫ້ພຣະອົງປະທານສັນຕິ ແລະ ບ່ອນພັກຜ່ອນແກ່ມະນຸດຜູ້ຖືບູຊາວະຕິຖານ.'
Inside Sukta 2
How it unfolds
- Where it opens
Agni is introduced through a paradox: like a ‘boy’ borne by a young mother, he is hidden in the secret place yet seen in front through human hands and work.
- Development
The hymn expands Agni’s roles—revealer, priestly knower, and effective helper—linking cosmic mystery (hidden fire) with ritual efficacy (fire in the aratí, the working hands).
- Climax
Agni is invoked as the liberator who loosens bonds, exemplified by the release of Śunaḥśepa from the sacrificial post, and is asked to unbind the worshipper’s constraints.
- Where it settles
It ends with a strong epithet-cluster (bull, mighty-necked, noble, non-hostile) and a repeated blessing: may Agni grant peace and shelter to the one who prepares the seat and offers oblations.
The deity: Agni
- Cosmic functionMediator between humans and devas; transformer of offerings into a subtle form, establisher of order in ritual, and a protector who wards harm and loosens binding constraints.
- Inner significanceThe awakened will and illumination in the practitioner: the inner fire of aspiration, discernment, and speech that converts intention into effective action and frees the mind from binding habits.
The seer
- Atri (traditional attribution; also transmitted under Vasiṣṭha in some recensions)Ātreya (Atri-gotra) · One of the chief Ṛgvedic seers, celebrated for luminous Agni and Soma insight and for the Atri narratives in later Vedic-Itihāsa tradition (e.g., rescuing/bringing forth light).
Famous verses
guhā bibharti ("bears him in the secret place")
vi mumugdhi pāśān ("loosen the bonds")
śarma yaṃsat ("may he grant shelter/peace")
Attributes of the deity
- Hotṛ (invoking priest) and messenger (dūta)
- Hidden and manifest (guhā/āviḥ)
- Liberator from bonds (pāśa-mocaka motif)
- Protector and giver of shelter (śarma)
- Bull-like strength and growth (vṛṣabha, vāvṛdhāna)
Also by this seer
- Rigveda Mandala 5 contains many hymns connected with the Atri/Vasiṣṭha families in transmission; Atri is prominently associated with Ātreya hymns across the Rigveda.
- Several RV hymns in other mandalas are attributed to Atris/Ātreyas in the Anukramaṇī tradition.
- Later tradition associates Atri with the Saptarṣi lineages and with foundational ritual-poetic formulations (ṛc) used in śrauta settings.
The rite, step by step
- Prepare and purify the altar/seat (barhis) and arrange kindling (samidh).
- Kindle Agni (ādhāna/āhavanīya kindling) while reciting Agni praises to ‘bring him forward’ from concealment.
- Invite Agni as Hotṛ to ‘sit here’ (niṣadya) and to carry the offering to the gods.
- Offer oblations with accompanying verses, asking for loosening of bonds and removal of constraints.
- Conclude with a benediction for śarma (peace/shelter) to the sacrificer who spreads the seat and bears the offering.
Offerings
- Ghṛta (clarified butter)
- Samidh (fuel sticks)
- Havis (general oblation: grains/cakes depending on rite)
- Occasional Soma context by extension (Agni as carrier), though the hymn is primarily Agni-focused
Frequently Asked Questions
It teaches that Agni is both hidden and visible: concealed in secret places like fire in wood, yet clearly present in ritual and human work. The hymn asks Agni to protect the worshipper and make the sacrifice effective.
Śunaḥśepa is remembered as one who was bound to a sacrificial post and was released. The hymn uses this as an example of Agni’s power to loosen bonds and remove constraining difficulties for the devotee.
It is suited to the start of a fire-rite: kindling Agni, inviting him as Hotṛ, and offering ghee or other havis. Its prayers are especially relevant when seeking protection, inner strength, and freedom from obstacles.
Ask anything about Sukta 2 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
