Opening the text

Sukta 3.6
Viśvāmitra Gāthina (mandala 3 attribution; RV 3.6 continues the Viśvāmitra cycle)
Agni
Triṣṭubh (probable)
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಈ ಸೂಕ್ತವು ಪ್ರೇರಿತ ಹೋತೃನಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನು ಮಾನವನ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಯನ್ನು ದೇವಮುಖವಾಗಿಸಿ, ಹವಿಯನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಋತ (ವಿಶ್ವಕ್ರಮ) ಅನುಸಾರವಾಗಿ ತನ್ನ ಕೆಂಪು, ಘೃತಪ್ರಭ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಜೂಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಕರೆತರುವಂತೆ, ಮತ್ತು ಆರಾಧಕನಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಐಶ್ವರ್ಯ, ಬೆಳಕು (ಗೋ), ಹಾಗೂ ವಿಜಯಶಾಲಿ ಸಂತಾನವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವಂತೆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
Mantra 1
प्र कारवो मनना वच्यमाना देवद्रीचीं नयत देवयन्तः । दक्षिणावाड्वाजिनी प्राच्येति हविर्भरन्त्यग्नये घृताची ॥
ಮುಂದೆ ಸಾಗಿರಿ, ಹೇ ಗಾಯಕರೆ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತನೆ ರೂಪಿಸಿ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತ; ದೇವರನ್ನು ಬಯಸುವವರೇ, ಅದನ್ನು ದೇವದಿಕ್ಕಿಗೆ ನಡೆಸಿರಿ. ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಡನೆ ವಾಜಿನೀ ಶಕ್ತಿ ಪೂರ್ವದತ್ತ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ; ಘೃತಪ್ರಭೆಯ ಮಾರ್ಗವಳ್ಳಿಯವಳು ಅಗ್ನಿಗೆ ಹವಿಯನ್ನು ತರುತ್ತಾಳೆ.
Mantra 2
आ रोदसी अपृणा जायमान उत प्र रिक्था अध नु प्रयज्यो । दिवश्चिदग्ने महिना पृथिव्या वच्यन्तां ते वह्नयः सप्तजिह्वाः ॥
ಜನ್ಮಿಸುವಾಗ ನೀನು ಎರಡು ಲೋಕಗಳಾದ ರೋದಸೀಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಸಿದೆ; ನಂತರ ನೀನು ನಿನ್ನ ವಾರಸತ್ತಿಗೆ ಮುಂದುವರಿದೆ—ಈಗ ಯಜ್ಞಕರ್ಮವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವವನಾಗಿ. ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ದ್ಯೌ ಮತ್ತು ಪೃಥಿವಿಗಿಂತಲೂ ಮೀರಿದ ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ, ನಿನ್ನ ವಹ್ನಿಗಳು—ಸಪ್ತಜಿಹ್ವಾ ವಹನಶಕ್ತಿಗಳು—ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಪ್ರೇರಿತವಾಗುವಂತೆ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡಲಿ.
Mantra 3
द्यौश्च त्वा पृथिवी यज्ञियासो नि होतारं सादयन्ते दमाय । यदी विशो मानुषीर्देवयन्तीः प्रयस्वतीरीळते शुक्रमर्चिः ॥
ದ್ಯೌ ಮತ್ತು ಪೃಥಿವಿ—ಯಜ್ಞಾರ್ಹರು—ನಿನ್ನನ್ನು ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಹೋತಾರನಾಗಿ ಆಸನಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ; ದೇವರನ್ನು ಬಯಸುವ ಮಾನವ ಜನಗಳು, ಹವಿಷ್ಯಸಂಪನ್ನರಾಗಿ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಅರ್ಚಿ (ಜ್ವಾಲೆ)ಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 4
महान्त्सधस्थे ध्रुव आ निषत्तोऽन्तर्द्यावा माहिने हर्यमाणः । आस्क्रे सपत्नी अजरे अमृक्ते सबर्दुघे उरुगायस्य धेनू ॥
ಮಹಾನ್, ಸಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವನಾಗಿ, ಅವನು ಎರಡು ದ್ಯಾವಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಮಹಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಚಲಿಸುವವನು. ವಿಶಾಲಗಾಮಿಯ ಎರಡು ಅಚ್ಯುತ, ಅಜರ, ಅಕ್ಷತ, ನಿರ್ವೈರ ದುಗ್ಧಧೇನುಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಹಾಲನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತವೆ.
Mantra 5
व्रता ते अग्ने महतो महानि तव क्रत्वा रोदसी आ ततन्थ । त्वं दूतो अभवो जायमानस्त्वं नेता वृषभ चर्षणीनाम् ॥
ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ನಿನ್ನ ವ್ರತಗಳು (ನಿಯಮಗಳು) ಮಹಾನ್—ಅತಿಮಹಾನ್; ನಿನ್ನ ಕ್ರತು (ಶಕ್ತಿ/ಪ್ರಜ್ಞೆ)ಯಿಂದ ನೀನು ಎರಡು ಲೋಕಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದೆ. ಜನ್ಮವಾಗುತ್ತಲೇ ನೀನು ದೂತನಾದೆ; ಹೇ ವೃಷಭ, ನೀನು ಮಾನವ ಕುಲಗಳ ನೇತಾರನು.
Mantra 6
ऋतस्य वा केशिना योग्याभिर्घृतस्नुवा रोहिता धुरि धिष्व । अथा वह देवान्देव विश्वान्त्स्वध्वरा कृणुहि जातवेदः ॥
ಋತದ ಯೋಗ್ಯ ಬಂಧನಗಳಿಂದ—ಘೃತಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಹರಿಸುವ—ಎರಡು ಕೆಂಪು ಅಶ್ವಗಳನ್ನು ದಂಡಕ್ಕೆ (ಧುರಿಗೆ) ಜೂತಗೊಳಿಸು. ನಂತರ, ಹೇ ದಿವ್ಯ ಜಾತವೇದಸೇ, ಎಲ್ಲಾ ದೇವರನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಂದುಕೊ; ನಮ್ಮ ಸ್ವಧ್ವರ ಯಜ್ಞಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಸುಪಥವಾಗಿಯೂ ಅಖಂಡವಾಗಿಯೂ ಶುಭವಾಗಿಯೂ ಮಾಡು.
Mantra 7
दिवश्चिदा ते रुचयन्त रोका उषो विभातीरनु भासि पूर्वीः । अपो यदग्न उशधग्वनेषु होतुर्मन्द्रस्य पनयन्त देवाः ॥
ದಿವ್ಯದ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಲೋಕಗಳೂ ನಿನಗಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ; ಹೇ ಉಷಸ್ಸೇ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಅನೇಕ ಪೂರ್ವ ಕಿರಣಪ್ರಭೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅನುಸರಿಸಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತೀ. ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ವನಗಳಲ್ಲಿ ಜಲಗಳು ಜಾಗೃತವಾಗುವಾಗ, ಮಂದ್ರ ಹೋತೃನ ಆನಂದಮಯ ಜ್ವಾಲೆಯಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 8
उरौ वा ये अन्तरिक्षे मदन्ति दिवो वा ये रोचने सन्ति देवाः । ऊमा वा ये सुहवासो यजत्रा आयेमिरे रथ्यो अग्ने अश्वाः ॥
ವಿಶಾಲ ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಮದಿಸುವವರಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ದಿವ್ಯದ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ದೇವರಾಗಲಿ—ಆ ಯಜ್ಯ, ಸುಹವಾಸ (ಸುಲಭವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಬಹುದಾದ) ಶಕ್ತಿಗಳಿಗಾಗಿ, ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ರಥದ ಅಶ್ವಗಳು ಜೂತಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ; ಯಜ್ಞಯಾತ್ರೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
Mantra 9
ऐभिरग्ने सरथं याह्यर्वाङ्नानारथं वा विभवो ह्यश्वाः । पत्नीवतस्त्रिंशतं त्रीँश्च देवाननुष्वधमा वह मादयस्व ॥
ಓ ಅಗ್ನೇ, ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ರಥದಲ್ಲಿ ಏಕಮನಸ್ಕನಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಾ—ಅಥವಾ ಅನೇಕ ರಥಗಳಲ್ಲಿ; ಏಕೆಂದರೆ ನಿನ್ನ ಅಶ್ವಗಳಿಗೆ ಬಹುಮುಖ ವೈಭವಶಕ್ತಿಯಿದೆ. ತಮ್ಮ-ತಮ್ಮ ಸ್ವಧೆಯಂತೆ, ಪತ್ನೀವಂತರಾದ (ಶಕ್ತಿಸಹಿತ) ದೇವರನ್ನು—ಮೂರು ದಶ ಮತ್ತು ಮೂರು (೩೩)—ಇಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತು ತಾ; ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಣೆ ಸಿದ್ಧವಾದ ಹವಿಯಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸು.
Mantra 10
स होता यस्य रोदसी चिदुर्वी यज्ञंयज्ञमभि वृधे गृणीतः । प्राची अध्वरेव तस्थतुः सुमेके ऋतावरी ऋतजातस्य सत्ये ॥
ಅವನೇ ಹೋತೃ; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿಯೂ ವಿಶಾಲವಾದ ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವೀ ಕೂಡ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಅಧ್ವರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಎರಡು ಮುಂದುವರಿಯುವ ಸ್ತಂಭಗಳಂತೆ ನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ—ಸುಂದರವಾಗಿ ಜೋಡಿಯಾಗಿ, ಋತದ ರಕ್ಷಕರು—ಋತಜಾತನ ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತರಾಗಿ.
Mantra 11
इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥
ಓ ಅಗ್ನೇ, ಹವಮಾನನಿಗಾಗಿ ಇಳೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸು—ಪುರುದಂಸ (ಬಹುಶಕ್ತಿಸಮೃದ್ಧ), ಗೋವಿನ ಶಾಶ್ವತ ಲಾಭ, ಪ್ರಕಾಶದ ಸ್ಥಿರ ಸಾಧನೆ. ನಮಗೆ ಪುತ್ರನು—ಬೆಳೆಯುವ ಸಂತಾನ—ಜೀವನಸಮರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯಿಯಾಗಿರಲಿ. ಓ ಅಗ್ನೇ, ಅದೇ ನಿನ್ನ ಸುಮತಿ (ಶುಭಕೃಪೆ) ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಆಗಲಿ.
It asks Agni, the divine priest, to carry the offering to the gods, bring the gods to the sacrifice, and make the rite proceed in a right and unbroken way according to ṛta.
The ‘yoking’ is a ritual-symbolic image for setting Agni’s power in ordered motion—so the sacrifice has a steady course and the gods are effectively invited.
The hymn seeks iḷā (nourishing inspiration and plenty), an enduring gain of go (often understood as cattle and also as light), and a victorious son/offspring, through Agni’s gracious favor (sumati).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.