Ramayana in Gujarati

બાલકાંડ રામાયણનું સ્થાપત્ય-પાયાનું ગ્રંથરૂપ છે. અહીં કાવ્યનો ઉદ્ભવ (કાવ્ય-જન્ય), શ્રીરામના ધર્મમય સ્વરૂપની સ્થાપના, તેમજ વંશ, યજ્ઞ અને વિશ્વવ્યવસ્થાની એવી પૂર્વશરતો વર્ણવાય છે કે જે આગળ જઈને મહાકાવ્યના કેન્દ્રિય સંઘર્ષને પૃષ્ઠભૂમિ આપે છે.

અરણ્યકાંડ રામાયણનો નિર્ણાયક મધ્યભાગ છે—અહીં વનવાસની કથા નૈતિક પરીક્ષાથી આગળ વધી મહાવિપત્તિ તરફ વળે છે. દંડકારણ્યમાં પ્રવેશતાં જ રામ, સીતા અને લક્ષ્મણ અનેક તપસ્વી-સમુદાયો સાથે મળે છે; રાક્ષસોના ઉપદ્રવથી તેમનો ધર્મ અસ્થિર બન્યો છે.

સુંદરકાંડ વાલ્મીકી રામાયણનું કથાત્મક અને ભાવાત્મક ‘મધ્ય-કડી’ સમાન છે, જ્યાં રામની બહારની શોધયાત્રા એક જ દૂત-નાયક હનુમાનમાં કેન્દ્રિત થાય છે. તેમની બુદ્ધિ, ભક્તિ અને વીર્ય રામકાર્યને લંકાના અંતઃપુર સુધી પહોંચાડવાનું સાધન બને છે.