Mahabharata (BORI Critical Edition) in Gujarati

સભા-પર્વ (ગ્રંથ ૨) મહાભારતમાં એક મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તન દર્શાવે છે—ભ્રાતૃ-એકતા અને ખાનગી સ્થિરતાથી કથા ઔપચારિક રાજ્યકાર્ય, રાજનીતિ અને રાજસત્તાની વૈધતા તરફ આગળ વધે છે.

વિરાટપર્વ (ચોથું પુસ્તક) પાંડવોના ત્રયોદશમા વર્ષના અજ્ઞાતવાસનું વર્ણન કરે છે—વનવાસની શરતો પૂર્ણ કરવા અને રાજ્યહરણ પછી પણ રાજકીય ક્ષમતા અખંડ રાખવા માટે તેમણે કરેલો આ ગુપ્ત નિવાસ.

ભીષ્મ-પર્વ મહાભારતના યુદ્ધકાંડનું નિર્ણાયક પ્રારંભદ્વાર છે.

કર્ણ પર્વ (ગ્રંથ 8) દ્રોણાચાર્યના પતન પછી કુરુક્ષેત્ર યુદ્ધના અત્યંત નિર્ણાયક ઉત્તર-ચરણનું વર્ણન કરે છે.

સૌપ્તિક પર્વ (ગ્રંથ ૧૦) યુદ્ધના રાત્રિ-ઉત્તર પરિણામોનું વર્ણન કરે છે—જ્યારે કૌરવ પક્ષનો અવશેષ અપરિવર્તનીય પરાજય સામે જોઈ ખુલ્લા સમરની મર્યાદા છોડીને ગુપ્ત, રાત્રિ-આશ્રિત ક્રિયા તરફ વળે છે.

શાંતિપર્વ (બારમું પર્વ) મહાભારતના યુદ્ધોત્તર સમયનું મહત્ત્વપૂર્ણ બૌદ્ધિક અને નૈતિક પુનર્નિર્માણ આરંભે છે.

આશ્વમેધિક પર્વ (પુસ્તક ૧૪) કુરુક્ષેત્ર યુદ્ધ પછી રાજ્યસત્તાને ધર્માધારિત રીતે સ્થિર કરવાની અને સર્વભૌમત્વને નૈતિક આધાર આપવાની કથા કહે છે.

મૌસલ-પર્વ (ગ્રંથ 16) મહાભારતના ઉત્તર-કાવ્યમાં એક નિર્ણાયક સંધિરૂપ છે—કુરુક્ષેત્ર યુદ્ધના વિરામ પછીથી પાંડવોના અંતિમ વૈરાગ્યમય સમાપન સુધી કથાને આગળ ધપાવે છે.

સ્વર્ગારોહણ પર્વ (ગ્રંથ 18) મહાભારતની અષ્ટાદશ-પર્વીય રચનાનો પરિપૂર્ણ સમાપન કરે છે.