Rig Veda 9.110.8: Mandala 9, Sukta 110, Mantra 8
Sukta 9.110
Rishi: Pavam01na Soma hymn tradition (RV 9.110; specific r 63i not supplied here)
Devata: Soma Pavamāna (with Indra as emergent power in the verse)
Chandas: Trishtubh (likely; standard for many Pavamāna verses—needs confirm by pada count)
Samhita Patha (Devanagari)
दिवः पीयूषं पूर्व्यं यदुक्थ्यं महो गाहाद्दिव आ निरधुक्षत । इन्द्रमभि जायमानं समस्वरन् ॥
Transliteration
diváḥ pīyū́ṣaṃ pūrvyáṃ yád ukthyàṃ mahó gāhā́d divá ā́ nír adhukṣata | índram abhí jā́yamānaṃ sám asvaran ||
Translation
દિવમાંથી તેમણે પ્રાચીન પીયૂષ (અમૃત) દોહી કાઢ્યું—જે ઉક્ત્ય (સ્તુતિ-યોગ્ય) છે—દિવના મહાન ગહન ઊંડાણમાંથી. અને ઇન્દ્ર અમારા અંદર જન્મે છે ત્યારે, શક્તિઓ એકસાથે ભેગી થઈ સમસ્વર થઈ—હા-કારમાં ગુંજે છે.
Word by Word
दिवःof heaven
दिवः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ ‘स्वर्ग’)
पीयूषम्nectar, sweet juice
पीयूषम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootपीयूष (प्रातिपदिक)
पूर्व्यम्ancient, primeval
पूर्व्यम्:
कर्म (object-qualifier)
TypeAdjective
Rootपूर्व्य (प्रातिपदिक; ‘पूर्व’ से)
यत्which
यत्:
कर्म (relative object)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उक्थ्यम्praiseworthy, fit for hymns
उक्थ्यम्:
कर्म (object-qualifier)
TypeAdjective
Rootउक्थ्य (प्रातिपदिक; उक्थ ‘स्तुति’ से)
महोgreat, mighty
महो:
विशेषण (intensifier/qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
गाहात्from the depth, from the plunge (deep place)
गाहात्:
अपादान (source/ablative)
TypeNoun
Rootगाह (प्रातिपदिक; ‘गाह’ = गह्वर/अवगाह/गह्वर-स्थान, ‘depth’)
दिवःof heaven
दिवः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ)
आtowards, forth
आ:
क्रियाविशेषण (directional)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
निर्out, forth
निर्:
क्रियाविशेषण (separative/out)
TypeIndeclinable
Rootनिर् (उपसर्ग)
अधुक्षतthey milked out / drew forth
अधुक्षत:
क्रिया (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootदुह् (धातु; ‘दुग्धि’), उपसर्ग: आ-निर्
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (object of अभि/सम्-स्वरन्)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अभिtowards, unto
अभि:
क्रियाविशेषण (towards)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
जायमानम्being born, coming into being
जायमानम्:
कर्म (object-qualifier)
TypeParticiple (Adjectival)
Rootजन् (धातु) → जायमान (वर्तमान कृदन्त, शानच्)
सम्together, in unison
सम्:
क्रियाविशेषण (together/fully)
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
अस्वरन्they sounded, sang, raised a chant
अस्वरन्:
क्रिया (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootस्वर्/स्वृ (धातु; ‘स्वरति’ = ध्वनति/गायति), उपसर्ग: सम्
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.