Sukta 2

Mantra 1

त्वं हि क्षैतवद्यशोऽग्ने मित्रो न पत्यसे । त्वं विचर्षणे श्रवो वसो पुष्टिं न पुष्यसि ॥

કારણ કે હે અગ્નિ, તું ક્ષૈતવત્ યશ (સ્થિર નિવાસમાં સ્થિત તેજસ્વી યશ) ઉપર મિત્ર સમાન સ્વામી છે; તું જ તે શ્રવ (કીર્તિ/પ્રસિદ્ધિ) ને શાસે છે. હે વિચર્ષણે (વિસ્તૃત દ્રષ્ટાવાળા), તું વસુ (ધન) અને પુષ્ટિ (પોષણ) ને એમ વધારેછે જેમ કોઈ પોષણને જ પોષે.

Mantra 2

त्वां हि ष्मा चर्षणयो यज्ञेभिर्गीर्भिरीळते । त्वां वाजी यात्यवृको रजस्तूर्विश्वचर्षणिः ॥

કારણ કે જનસમૂહો યજ્ઞો અને ગીર્ભિ (પ્રેરિત સ્તુતિ-વાણી) દ્વારા તને જ સ્તવે છે. તારા તરફ વાજી (વિજયી બળ/રથ-શક્તિ) આવે છે—અવૃક (વૃક-રહિત, અહિતથી અસ્પર્શિત), રજસ્ (મધ્ય અવકાશો) ને પાર કરતો—હે વિશ્વચર્ષણિ (સર્વ માનવવંશોનો).

Mantra 3

सजोषस्त्वा दिवो नरो यज्ञस्य केतुमिन्धते । यद्ध स्य मानुषो जनः सुम्नायुर्जुह्वे अध्वरे ॥

દિવ્ય લોકના નરો એકસૂર થઈ તને પ્રજ્વલિત કરે છે—યજ્ઞનો કેતુ, ધ્વજ-પ્રકાશ. અને જ્યારે માનવ જન તારી કૃપા ઇચ્છીને અખંડ અધ્વરમાં જુહ્વાથી આહુતિ અર્પે છે, ત્યારે તું માર્ગદર્શક ચિહ્નરૂપે તેજસ્વી બની પ્રગટે છે.

Mantra 4

ऋधद्यस्ते सुदानवे धिया मर्तः शशमते । ऊती ष बृहतो दिवो द्विषो अंहो न तरति ॥

હે સુદાનવ (ઉદાર દાતા), જે મર્ત્ય ધિયા અને સેવાથી તારા તરફ વધે છે, તે જ પોતાના અસ્તિત્વમાં વૃદ્ધિ પામે છે અને પ્રભુત્વ પ્રાપ્ત કરે છે. ઉચ્ચ દિવ્ય આકાશની વિશાળ ઊતિથી તે દ્વેષીઓ લાવતાં અંહો—સંકટમાં—પ્રવેશતો નથી.

Mantra 5

समिधा यस्त आहुतिं निशितिं मर्त्यो नशत् । वयावन्तं स पुष्यति क्षयमग्ने शतायुषम् ॥

હે અગ્નિ, જે મર્ત્ય સમિધા સાથે અને નિશિત—તીક્ષ્ણ, નિર્દેશિત—કર્મથી તારી આહુતિ સુધી પહોંચે છે, તે વાયાવંત (પ્રાણશક્તિથી ભરપૂર) ગૃહને પોષે છે—શતાયુષ્માન ક્ષય, દીર્ઘ આયુષ્યવાળું નિવાસ.

Mantra 6

त्वेषस्ते धूम ऋण्वति दिवि षञ्छुक्र आततः । सूरो न हि द्युता त्वं कृपा पावक रोचसे ॥

હે પાવક! તારો તીવ્ર ધૂમ સ્વર્ગમાં ઊછળે છે અને વ્યાપે છે—શુક્લ, પ્રકાશમાન અને સર્વત્ર પ્રસરી ગયેલો. કારણ કે તું સૂર્ય સમી દ્યુતિથી ઝળહળે છે; હે પાવક, કૃપા (ઘડનાર શક્તિ) વડે તું પ્રકાશ પ્રગટાવે છે.

Mantra 7

अधा हि विक्ष्वीड्योऽसि प्रियो नो अतिथिः । रण्वः पुरीव जूर्यः सूनुर्न त्रययाय्यः ॥

અતએવ, જનસમૂહોમાં તું અમારી અભિલાષા અને સ્તુતિને યોગ્ય છે; તું અમારો પ્રિય અતિથિ છે. રમણિય, દુર્ગ સમો દૃઢ; વૃદ્ધિશક્તિમાં સદા યુવાન—ત્રિગુણ વૃદ્ધિ લાવનાર પુત્ર સમો તું છે.

Mantra 8

क्रत्वा हि द्रोणे अज्यसेऽग्ने वाजी न कृत्व्यः । परिज्मेव स्वधा गयोऽत्यो न ह्वार्यः शिशुः ॥

હે અગ્નિ! ચેતન ક્રતુ વડે તું દ્રોણમાં અભિષિક્ત થાય છે—બળસમૃદ્ધ વિજેતા સમો. સ્વધાથી સ્વયં-ધૃત, પરિભ્રમણશીલ અશ્વ સમો સર્વત્ર ગતિમાન—તું ગય (જીવન-ઊર્જા) છે; ઝડપી ઘોડા સમો, અને હ્વાર્ય (અસાધ્ય) શિશુ-જ્વાળા સમો.

Mantra 9

त्वं त्या चिदच्युताग्ने पशुर्न यवसे । धामा ह यत्ते अजर वना वृश्चन्ति शिक्वसः ॥

હે અચ્યુત અગ્નિ! તું તો એવાં (બળો/શક્તિઓ)ને પણ પશુ જેમ ચરાગાહ તરફ હાંકે છે. હે અજર! જ્ઞાનીજન તારા માટે વનોમાંથી તારા નિવાસસ્થાનો (ધામો) કાપી કાઢે છે.

Mantra 10

वेषि ह्यध्वरीयतामग्ने होता दमे विशाम् । समृधो विश्पते कृणु जुषस्व हव्यमङ्गिरः ॥

તું યજ્ઞયાત્રાનું નેતૃત્વ કરે છે; હે અગ્નિ, તું પ્રજાઓના ગૃહમાં હોતૃ છે. હે વિશ્પતિ, સમુદાયોને સમૃદ્ધિથી પરિપૂર્ણ કર; હે અંગિરસ, હવ્યને પ્રસન્નતાથી સ્વીકારી ભોગવ.

Mantra 11

अच्छा नो मित्रमहो देव देवानग्ने वोचः सुमतिं रोदस्योः । वीहि स्वस्तिं सुक्षितिं दिवो नॄन्द्विषो अंहांसि दुरिता तरेम ता तरेम तवावसा तरेम ॥

હે મહાબળવાન મિત્ર એવા દેવ અગ્નિ! અમારા માટે દેવોને કહો; દ્યાવા-પૃથિવીની સુમતિ અમને અપાવો. અમને સ્વસ્તિ અને સુક્ષિતિ તરફ, દિવ્ય ઊંચાઈના તેજસ્વી નરો તરફ દોરી જા; જેથી દ્વેષ, અંહસો અને દુરિત માર્ગો પાર કરી શકીએ—હા, તારી સહાયથી પાર કરીએ, પાર કરીએ, તારા અવસાથી પાર કરીએ.