Sukta 2

Mantra 1

त्वं हि क्षैतवद्यशोऽग्ने मित्रो न पत्यसे । त्वं विचर्षणे श्रवो वसो पुष्टिं न पुष्यसि ॥

ਕਿਉਂਕਿ ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ क्षैतवत् ਯਸ਼ (ਸਥਿਰ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਤੇਜਸਵੀ ਯਸ਼) ਉੱਤੇ ਮਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਮਾਲਕ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਹੀ ਉਸ ਸ਼੍ਰਵ (ਕੀਰਤੀ/ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ) ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਵਿਚਰਸ਼ਣੇ (ਵਿਸ਼ਾਲ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ), ਤੂੰ ਵਸੁ (ਧਨ) ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ (ਪੋਸ਼ਣ) ਨੂੰ ਇਉਂ ਵਧਾਂਦਾ ਹੈਂ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਹੀ ਪਾਲੇ।

Mantra 2

त्वां हि ष्मा चर्षणयो यज्ञेभिर्गीर्भिरीळते । त्वां वाजी यात्यवृको रजस्तूर्विश्वचर्षणिः ॥

ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕ ਯਜਨਾਂ ਅਤੇ ਗੀਰਭਿਃ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸਤੁਤੀ-ਵਾਣੀ) ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਹੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਵਾਜੀ (ਵਿਜੇਤਾ ਬਲ/ਰਥ-ਸ਼ਕਤੀ) ਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਅਵ੍ਰਕ (ਵ੍ਰਕ-ਰਹਿਤ, ਹਾਨੀ ਤੋਂ ਅਸਪਰਸ਼ਿਤ), ਰਜਸ (ਮੱਧ ਅਕਾਸ਼ਾਂ) ਨੂੰ ਲੰਘਦਾ ਹੋਇਆ—ਹੇ ਵਿਸ਼੍ਵਚਰ੍ਸ਼ਣਿ (ਸਭ ਮਨੁੱਖੀ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ)।

Mantra 3

सजोषस्त्वा दिवो नरो यज्ञस्य केतुमिन्धते । यद्ध स्य मानुषो जनः सुम्नायुर्जुह्वे अध्वरे ॥

ਦਿਵ ਲੋਕ ਦੇ ਨਰ ਇਕਸੁਰ ਹੋ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਯਜ੍ਞ ਦਾ ਕੇਤੁ, ਧੁਜ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਜਨ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਚਾਹ ਕੇ ਅਖੰਡ ਅਧਵਰ ਵਿੱਚ ਜੁਹਵਾ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਤੂੰ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਂਗ ਦਿਪਤ ਹੋ ਉੱਭਰਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 4

ऋधद्यस्ते सुदानवे धिया मर्तः शशमते । ऊती ष बृहतो दिवो द्विषो अंहो न तरति ॥

ਹੇ ਸੁਦਾਨਵ (ਉਦਾਰ ਦਾਤਾ), ਜੋ ਮਰਤ੍ਯ ਧੀਆ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਸਤਿਤ੍ਵ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ ਅਧਿਕਾਰ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਚੇ ਦਿਵ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਊਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਅੰਹੋ—ਕਲੇਸ਼ ਵਿੱਚ—ਪੈਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।

Mantra 5

समिधा यस्त आहुतिं निशितिं मर्त्यो नशत् । वयावन्तं स पुष्यति क्षयमग्ने शतायुषम् ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਜੋ ਮਰਤ੍ਯ ਸਮਿਧਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਿਤ—ਤੀਖੇ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ—ਕਰਮ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਆਹੁਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਯਾਵੰਤ (ਪ੍ਰਾਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ) ਘਰ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਹੈ—ਸ਼ਤਾਯੁਸ਼ਮਾਨ ਖ਼ਯ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਨਿਵਾਸ।

Mantra 6

त्वेषस्ते धूम ऋण्वति दिवि षञ्छुक्र आततः । सूरो न हि द्युता त्वं कृपा पावक रोचसे ॥

ਹੇ ਪਾਵਕ! ਤੇਰਾ ਤੀਖਾ ਧੂੰਆ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਛਲਦਾ ਤੇ ਫੈਲਦਾ ਹੈ—ਚਿੱਟਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਸਤਾਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਦਿਉਤੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਪਾਵਕ, ਕ੍ਰਿਪਾ (ਘੜਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ) ਨਾਲ ਤੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 7

अधा हि विक्ष्वीड्योऽसि प्रियो नो अतिथिः । रण्वः पुरीव जूर्यः सूनुर्न त्रययाय्यः ॥

ਇਸ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਆਕਾਂਖਾ ਅਤੇ ਸਤੁਤੀ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਪ੍ਰਿਯ ਅਤਿਥੀ ਹੈਂ। ਰਮਣੀਯ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਾਂਗ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ; ਵਾਧੇ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਨੌਜਵਾਨ—ਤਿੰਨ-ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਤੂੰ ਹੈਂ।

Mantra 8

क्रत्वा हि द्रोणे अज्यसेऽग्ने वाजी न कृत्व्यः । परिज्मेव स्वधा गयोऽत्यो न ह्वार्यः शिशुः ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ! ਚੇਤਨ ਕ੍ਰਤੁ ਨਾਲ ਤੂੰ ਦ੍ਰੋਣ ਵਿੱਚ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ—ਬਲ-ਸੰਪੰਨ ਜੇਤੂ ਵਾਂਗ। ਸ੍ਵਧਾ ਨਾਲ ਆਪ-ਧਾਰਿਤ, ਘੇਰਾ ਲਾਉਂਦੇ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਹਰ ਪਾਸੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ—ਤੂੰ ਗਯ (ਜੀਵਨ-ਊਰਜਾ) ਹੈਂ; ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਹ੍ਵਾਰ੍ਯ (ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ ਔਖਾ) ਸ਼ਿਸ਼ੁ-ਜ੍ਵਾਲਾ ਵਾਂਗ।

Mantra 9

त्वं त्या चिदच्युताग्ने पशुर्न यवसे । धामा ह यत्ते अजर वना वृश्चन्ति शिक्वसः ॥

ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ ਅਗਨੀ! ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ (ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਨੂੰ ਵੀ ਪਸ਼ੂ ਵਾਂਗ ਚਰਾਗਾਹ ਵੱਲ ਹੰਕਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਅਜਰ! ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤੇਰੇ ਧਾਮ (ਨਿਵਾਸ-ਸਥਾਨ) ਕੱਟ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Mantra 10

वेषि ह्यध्वरीयतामग्ने होता दमे विशाम् । समृधो विश्पते कृणु जुषस्व हव्यमङ्गिरः ॥

ਤੂੰ ਯਜ੍ਞ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਤ੍ਰ ਹੈਂ। ਹੇ ਵਿਸ਼੍ਪਤੇ, ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਨੂੰ ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਕਰ; ਹੇ ਅੰਗਿਰਸ, ਹਵ੍ਯ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਤੇ ਭੋਗ।

Mantra 11

अच्छा नो मित्रमहो देव देवानग्ने वोचः सुमतिं रोदस्योः । वीहि स्वस्तिं सुक्षितिं दिवो नॄन्द्विषो अंहांसि दुरिता तरेम ता तरेम तवावसा तरेम ॥

ਹੇ ਮਹਾਬਲਵਾਨ ਮਿੱਤਰ ਦੇਵ ਅਗਨੀ! ਸਾਡੇ ਲਈ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲ; ਦ੍ਯਾਵਾ-ਪ੍ਰਿਥਿਵੀ ਦੀ ਸੁਮਤਿ ਸਾਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼। ਸਾਨੂੰ ਸ੍ਵਸ੍ਤੀ ਅਤੇ ਸੁਕ੍ਸ਼ਿਤੀ ਵੱਲ, ਦਿਵ੍ਯ ਉਚਾਈਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਨਰਾਂ ਵੱਲ ਲੈ ਚਲ; ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਦ੍ਵੈਸ਼, ਅੰਹਸ ਅਤੇ ਦੁਰਿਤ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰੀਏ—ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰੀਏ, ਪਾਰ ਕਰੀਏ, ਤੇਰੇ ਅਵਸ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰੀਏ।