Rig Veda Sukta 2
Mandala 6Sukta 211 Mantras

Sukta 2

Sukta 6.2

Rishi

Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for RV 6.2)

Devata

Agni

Chandas

Gāyatrī (likely; RV 6.2 is predominantly gāyatrī-style short verses)

ఋగ్వేదం 6.2 అగ్నిని స్థిరంగా స్థాపితమైన గృహానికి అధిపతిగా, కీర్తి (శ్రవస్) మరియు సమృద్ధి (పుష్టి)ని పెంపొందించే ప్రకాశశక్తిగా స్తుతించే సంక్షిప్త సూక్తం. అతని ప్రత్యక్ష పరాక్రమాన్ని—పొగ, జ్వాలలు ఆకాశదిశగా ఎగసిపోవడాన్ని—ప్రశంసిస్తుంది. చివరికి, యజమానుని గురించి దేవతల మధ్య అగ్ని శుభంగా పలకాలని, శత్రుత్వం, పాపం, దురదృష్టం దాటించి క్షేమం మరియు సురక్షిత నివాసానికి నడిపించాలని ప్రార్థిస్తుంది.

Mantras

Mantra 1

त्वं हि क्षैतवद्यशोऽग्ने मित्रो न पत्यसे । त्वं विचर्षणे श्रवो वसो पुष्टिं न पुष्यसि ॥

ఎందుకంటే, ఓ అగ్నీ, నీవు క్షైతవత్ (స్థిర-నివాసమున్న) యశస్సుపై మిత్రునివలె అధిపతివి; ఆ శ్రవస్ (కీర్తి/ఖ్యాతి) ను నీవే పాలిస్తావు. ఓ విచర్షణే (విస్తృత-దర్శి), నీవు వసు (సంపద) మరియు శ్రవస్—మరియు పుష్టి (పోషణ/సమృద్ధి)—ఇవన్నీ, ఎవరో పోషణాన్నే పోషించినట్లు, పెంపొందిస్తావు.

Mantra 2

त्वां हि ष्मा चर्षणयो यज्ञेभिर्गीर्भिरीळते । त्वां वाजी यात्यवृको रजस्तूर्विश्वचर्षणिः ॥

ఎందుకంటే, నిజంగా, ఓ అగ్నీ, చర్షణయః (మానవ సమూహాలు) యజ్ఞాలతోను గిర్భిః (ప్రేరిత స్తోత్రవాక్యాలతోను) నిన్ను స్తుతిస్తారు. అలాగే నీ వద్దకు వాజీ (విజయ-శక్తి/వేగవంతమైన బలం) వస్తుంది—అవృకః (నక్క/తోడేలు-రహిత, హానిలేని), రజః (మధ్య-లోకాల/అంతరిక్షాల) ను దాటి—ఓ విశ్వచర్షణి (సర్వ జనులకు సంబంధించినవాడా)।

Mantra 3

सजोषस्त्वा दिवो नरो यज्ञस्य केतुमिन्धते । यद्ध स्य मानुषो जनः सुम्नायुर्जुह्वे अध्वरे ॥

దివ్యలోకపు నరులు ఏకస్వరంగా నిన్ను—యజ్ఞస్య కేతు (ధ్వజ-ప్రకాశం)—ప్రజ్వలింపజేస్తారు. మరియు మానవజనులు నీ సుమ్నా (కృప) కోరుతూ, విఘ్నరహిత అధ్వర (యాగం) లో జుహూ ద్వారా ఆహుతిని అర్పించినప్పుడు, నీవు మార్గదర్శక చిహ్నంలా జ్వలిస్తావు.

Mantra 4

ऋधद्यस्ते सुदानवे धिया मर्तः शशमते । ऊती ष बृहतो दिवो द्विषो अंहो न तरति ॥

ఓ సుదానవ (ఉదార దాతా), ధియా (బుద్ధి-భావం) మరియు సేవచేత నిన్ను ఆశ్రయించి ఎదిగే మర్త్యుడు అధిపత్యాన్ని పొందుతాడు. ఉన్నత దివ యొక్క విస్తారమైన ఊతి (రక్షా-సహాయం) వలన, ద్విష్ (శత్రువు) తెచ్చదలచిన అంహస్ (కష్టం) లోనికి అతడు ప్రవేశించడు.

Mantra 5

समिधा यस्त आहुतिं निशितिं मर्त्यो नशत् । वयावन्तं स पुष्यति क्षयमग्ने शतायुषम् ॥

సమిధా (ఇంధనం) తోను, నిశిత (తీక్ష్ణ, లక్ష్యిత) కర్మతోను నీ ఆహుతిని చేరే మర్త్యుడు—ఓ అగ్నీ—ప్రాణవంతమైన గృహాన్ని పోషిస్తాడు; శతాయు (నూరు ఆయుష్షులు) గల స్థిర క్షయ (నివాసం) ను వృద్ధి చేస్తాడు.

Mantra 6

त्वेषस्ते धूम ऋण्वति दिवि षञ्छुक्र आततः । सूरो न हि द्युता त्वं कृपा पावक रोचसे ॥

నీ ఉగ్రమైన ధూమము దివిలో ఉప్పొంగి వ్యాపిస్తుంది—శుక్లప్రకాశంతో విస్తరించి నిలుస్తుంది. ఎందుకంటే నీవు సూర్యునివలె దీప్తితో ప్రకాశిస్తావు; ఓ పావకా, నీ సృజనశక్తి (కృపా) చేత నీవు వెలుగును ప్రసరింపజేస్తావు.

Mantra 7

अधा हि विक्ष्वीड्योऽसि प्रियो नो अतिथिः । रण्वः पुरीव जूर्यः सूनुर्न त्रययाय्यः ॥

కాబట్టి ప్రజల మధ్య నీవు కోరదగినవాడవు, స్తుత్యుడవు; నీవు మా ప్రియ అతిథివి. రమణీయుడవు, పురిలా దృఢుడవు, వృద్ధిశక్తిలో సదా యౌవనుడవు—మూవిధ వృద్ధిని (త్రయయాయ్య) ప్రసాదించే కుమారునివలె నీవు ఉన్నావు.

Mantra 8

क्रत्वा हि द्रोणे अज्यसेऽग्ने वाजी न कृत्व्यः । परिज्मेव स्वधा गयोऽत्यो न ह्वार्यः शिशुः ॥

ఎందుకంటే నీ క్రతుశక్తితో, ఓ అగ్నీ, నీవు ద్రోణంలో (పాత్రంలో) అభిషిక్తుడవుతావు—బలసంపన్న విజేతవలె. స్వధాతో స్వయంసిద్ధుడై, పరిజ్మంలా (చుట్టూ తిరిగే) అశ్వంలా అన్ని దిశలలో సంచరించేవాడవు—నీవే ప్రాణశక్తి; వేగవంతమైన గుర్రమువలె, దాడికి అందని శిశు-జ్వాలవలె.

Mantra 9

त्वं त्या चिदच्युताग्ने पशुर्न यवसे । धामा ह यत्ते अजर वना वृश्चन्ति शिक्वसः ॥

హే అచ్యుత అగ్నీ! నీవు ఆ (శక్తి)లను కూడా, మేతకు వెళ్లే పశువులాగ, యవ (మేత) వైపు నడిపిస్తావు. హే అజరా! జ్ఞానులు నీకోసం అడవుల నుండి నీ ధామాలను—నీ స్థిర నివాసస్థానాలను—కొట్టి (నిర్మించి) పెడతారు.

Mantra 10

वेषि ह्यध्वरीयतामग्ने होता दमे विशाम् । समृधो विश्पते कृणु जुषस्व हव्यमङ्गिरः ॥

నీవే యజ్ఞయాత్రను నడిపిస్తావు; హే అగ్నీ, ప్రజల గృహంలో నీవు హోతా (Hotṛ). హే విశ్పతి (గృహపతి)! సముదాయాలను సమృద్ధితో నింపు; హే అంగిరస! హవ్యాన్ని స్వీకరించి ఆస్వాదించు.

Mantra 11

अच्छा नो मित्रमहो देव देवानग्ने वोचः सुमतिं रोदस्योः । वीहि स्वस्तिं सुक्षितिं दिवो नॄन्द्विषो अंहांसि दुरिता तरेम ता तरेम तवावसा तरेम ॥

మహాబల మిత్రా! దేవుడైన అగ్నీ, మా కోసం దేవుల వద్ద పలుకు—ద్యావా-పృథివీ యొక్క సుమతి (సద్బుద్ధి) మాకు కలుగజేయి. మమ్మల్ని స్వస్తి మరియు సుక్షితి (శుభ నివాసం) వైపు నడిపించు; దివ్య ఉన్నతుల ప్రకాశవంతమైన నరుల వద్దకు (మమ్మల్ని చేర్చు). అప్పుడు మేము ద్వేషాలను, అంహస్ (సంకటాలను) మరియు దురిత (తప్పు మార్గాలను) దాటి పోగలము—అవును, దాటి పోగలము; నీ సహాయంతో దాటి పోగలము, దాటి పోగలము.

Frequently Asked Questions

It asks Agni to increase fame and prosperity, to act as a mediator who speaks well of the worshipper to the gods, and to lead them safely beyond harm, hatred, and wrongdoing.

Because Agni is not only the household fire but a cosmic power—his smoke and radiance symbolize his ability to reach the gods and carry offerings and prayers upward.

It can be recited at a simple homa or lamp-lighting as an Agni invocation, focusing on purification, right guidance (sumati), and a prayer for well-being (svasti) and secure living (sukṣiti).

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App