Sukta 2

Mantra 1

त्वं हि क्षैतवद्यशोऽग्ने मित्रो न पत्यसे । त्वं विचर्षणे श्रवो वसो पुष्टिं न पुष्यसि ॥

कारण, हे अग्ने, तू क्षैतवत् (स्थिर-निवासयुक्त) यशावर मित्रासारखा स्वामी आहेस; त्या श्रवस् (कीर्ती/प्रसिद्धी) चे तूच पालन करतोस. हे विचर्षणे (विस्तृत-दर्शी), तू वसु (संपत्ती) व श्रवस्—आणि पुष्टी (पोषण/समृद्धी)—यांना असे वाढवितोस, जसे कोणी पोषणालाच पोसावे.

Mantra 2

त्वां हि ष्मा चर्षणयो यज्ञेभिर्गीर्भिरीळते । त्वां वाजी यात्यवृको रजस्तूर्विश्वचर्षणिः ॥

कारण, निश्चयच, हे अग्ने, चर्षणयः (मानव-समुदाय) यज्ञांनी व गिर् (प्रेरित स्तोत्रवचने) यांनी तुझे स्तवन करतात. आणि तुझ्याकडे वाजी (विजय-शक्ती/वेगवान बल) येतो—अवृकः (लांडगा-रहित, अहिंसित), रजः (मध्य-लोक/अंतरिक्ष) ओलांडत—हे विश्वचर्षणि (सर्व जनांशी संबंधित)।

Mantra 3

सजोषस्त्वा दिवो नरो यज्ञस्य केतुमिन्धते । यद्ध स्य मानुषो जनः सुम्नायुर्जुह्वे अध्वरे ॥

दिव्य लोकातील नर एकस्वर होऊन तुला—यज्ञाचा केतु (ध्वज-प्रकाश)—प्रज्वलित करतात. आणि जेव्हा मानवी जन तुझ्या सुम्ना (कृपा)ची इच्छा धरून अखंड अध्वर (यज्ञ) मध्ये जुहूने आहुती अर्पित करतात, तेव्हा तू मार्गदर्शक चिन्हाप्रमाणे ज्वलंत होतोस.

Mantra 4

ऋधद्यस्ते सुदानवे धिया मर्तः शशमते । ऊती ष बृहतो दिवो द्विषो अंहो न तरति ॥

हे सुदानव (उदार दाता), जो मर्त्य धिया (बुद्धि-भाव) व सेवेद्वारे तुझ्याकडे वाढतो, तो प्रभुत्वास येतो. उच्च दिवाच्या विराट ऊति (रक्षा-सहाय्य) मुळे द्विष् (शत्रू) आणू पाहणाऱ्या अंहस् (संकट) मध्ये तो पडत नाही.

Mantra 5

समिधा यस्त आहुतिं निशितिं मर्त्यो नशत् । वयावन्तं स पुष्यति क्षयमग्ने शतायुषम् ॥

जो मर्त्य समिधा (इंधन) घेऊन आणि निशित (तीक्ष्ण, लक्ष्यित) कर्माने तुझ्या आहुतीपर्यंत पोहोचतो, तो—हे अग्ने—प्राणवंत गृह पुष्ट करतो; शतायु (शंभर आयुष्ये) लाभो असा स्थिर क्षय (निवास) वाढवतो.

Mantra 6

त्वेषस्ते धूम ऋण्वति दिवि षञ्छुक्र आततः । सूरो न हि द्युता त्वं कृपा पावक रोचसे ॥

तुझा उग्र धूर दिव्यात उसळून पसरतो—दीप्त, शुभ्र-प्रकाशमान आणि विस्तीर्ण. कारण तू सूर्याप्रमाणे तेजाने चमकतोस; हे पावक, तुझ्या सृजनशक्तीने (कृपा) तू प्रकाश पसरवितोस.

Mantra 7

अधा हि विक्ष्वीड्योऽसि प्रियो नो अतिथिः । रण्वः पुरीव जूर्यः सूनुर्न त्रययाय्यः ॥

म्हणून जनांमध्ये तू वरणीय, स्तुत्य आणि आमच्या अभिलाषेस योग्य आहेस; तू आमचा प्रिय अतिथी आहेस. रम्य, दुर्गासारखा दृढ, वाढीच्या शक्तीत सदैव तरुण—त्रिविध वाढ (त्रययाय्य) देणाऱ्या पुत्रासारखा तू आहेस.

Mantra 8

क्रत्वा हि द्रोणे अज्यसेऽग्ने वाजी न कृत्व्यः । परिज्मेव स्वधा गयोऽत्यो न ह्वार्यः शिशुः ॥

कारण तुझ्या क्रतु-शक्तीने, हे अग्ने, तू द्रोणात (पात्रात) अभिषिक्त होतोस—बलवान विजेत्यासारखा। स्वधेमुळे स्वयंसिद्ध, परिज्मासारखा (परिभ्रमण करणाऱ्या) अश्वाप्रमाणे सर्वत्र गतिमान—तूच प्राणशक्ती; वेगवान घोड्यासारखा, आणि आव्हानास कठीण अशा शिशु-ज्वालेसारखा.

Mantra 9

त्वं त्या चिदच्युताग्ने पशुर्न यवसे । धामा ह यत्ते अजर वना वृश्चन्ति शिक्वसः ॥

हे अच्युत अग्ने! तू त्या (शक्तीं)नाही, जसा पशू चराईकडे नेला जातो, तसा यव (चराई)कडे नेतोस. हे अजर! तुझ्यासाठी शहाणे जन वनांतून तुझे धाम—तुझे स्थिर निवासस्थान—कापून (घडवून) काढतात.

Mantra 10

वेषि ह्यध्वरीयतामग्ने होता दमे विशाम् । समृधो विश्पते कृणु जुषस्व हव्यमङ्गिरः ॥

तूच यज्ञयात्रेचा मार्गदर्शक आहेस; हे अग्ने, तू जनांच्या घरी होता (Hotṛ) आहेस. हे विश्पति (गृहपती)! समुदायांना समृद्धीने परिपूर्ण कर; हे अङ्गिरस! हवि स्वीकार आणि त्याचा आस्वाद घे.

Mantra 11

अच्छा नो मित्रमहो देव देवानग्ने वोचः सुमतिं रोदस्योः । वीहि स्वस्तिं सुक्षितिं दिवो नॄन्द्विषो अंहांसि दुरिता तरेम ता तरेम तवावसा तरेम ॥

हे महाबल मित्रा! हे देव अग्ने, आमच्यासाठी देवांना सांग—द्यावा-पृथिवीची सुमति (सद्बुद्धी) आम्हाला दे. आम्हाला स्वस्ति आणि सुक्षिति (सुखनिवास) यांकडे ने; दिव्य उंचीवरील तेजस्वी नरांपर्यंत (आम्हाला पोहोचव). जेणेकरून आम्ही द्वेष, अंहस् (संकटे) आणि दुरित (कुटिल मार्ग) यांना पार करू—हो, पार करू; तुझ्या सहाय्याने पार करू, पार करू.