Sukta 40

Mantra 1

रथं यान्तं कुह को ह वां नरा प्रति द्युमन्तं सुविताय भूषति । प्रातर्यावाणं विभ्वं विशेविशे वस्तोर्वस्तोर्वहमानं धिया शमि ॥

હે નરો, તમારો ગતિમાન રથ—સુખમય ગતિ માટેનો તેજસ્વી બળ—ક્યાં છે, અને કોણ તેને સામે જઈ આવકારશે? પ્રાતઃકાળે આવનાર, સર્વવ્યાપી, કુળે કુળે ફરનાર, પ્રત્યેક પ્રભાતે અને પ્રત્યેક સાંજે વહન કરતા—અમારી ધીમાં અમે તમને શાંત કરીએ; તમારું આગમન અમારા અંતરમાં શાંતિ સ્થાપે.

Mantra 2

कुह स्विद्दोषा कुह वस्तोरश्विना कुहाभिपित्वं करतः कुहोषतुः । को वां शयुत्रा विधवेव देवरं मर्यं न योषा कृणुते सधस्थ आ ॥

હે અશ્વિનો, રાત્રે તમે ખરેખર ક્યાં હો? પ્રભાતે ક્યાં? ક્યાં તમે તમારું અંતરંગ મિલન (અભિપિત્વ) કરો છો, અને ક્યાં તમે વિશ્રામ કરો છો? કોણ તમારો સહવાસનો આસન તૈયાર કરે છે—જેમ વિધવા દેવર (દેવરં)ને શોધે તેમ, જેમ કન્યા પોતાના પ્રિય મર્ય (મર્યં)ને માટે સજ્જ થાય તેમ—જેથી તમે આ સામાન્ય નિવાસસ્થાન (સધસ્થ)માં આવી શકો?

Mantra 3

प्रातर्जरेथे जरणेव कापया वस्तोर्वस्तोर्यजता गच्छथो गृहम् । कस्य ध्वस्रा भवथः कस्य वा नरा राजपुत्रेव सवनाव गच्छथः ॥

પ્રભાતે તમે કંપતી વૃદ્ધા જેવી જાગો છો; સાંજ-સાંજ અને પ્રભાત-પ્રભાતે, હે યજનીયો, તમે ગૃહ તરફ જાઓ છો. હે નરો, તમે કોના નજીકના સાથી બનો છો, અને કોના ખરેખર? રાજપુત્રો જેમ તમે સવનાઓ—સોમપિષણના યજ્ઞપ્રસંગો—તરફ જાઓ છો.

Mantra 4

युवां मृगेव वारणा मृगण्यवो दोषा वस्तोर्हविषा नि ह्वयामहे । युवं होत्रामृतुथा जुह्वते नरेषं जनाय वहथः शुभस्पती ॥

તમે બંને, વનમૃગના શોધક જેવી ઉત્સુકતા ધરાવતા, રાત્રે અને પ્રભાતે હવિષા સાથે અમે તમને બોલાવીએ છીએ. હે શુભસ્પતી—સૌંદર્યના અધિપતિઓ—ઋતુ પ્રમાણે અને યોગ્ય ક્રમથી જ્યારે હોતા જુહુ અર્પે છે, ત્યારે તમે ‘નરેષ’—વીર્ય/પુરુષબળનું સાર—જનસમુદાય સુધી વહન કરો છો.

Mantra 5

युवां ह घोषा पर्यश्विना यती राज्ञ ऊचे दुहिता पृच्छे वां नरा । भूतं मे अह्न उत भूतमक्तवेऽश्वावते रथिने शक्तमर्वते ॥

હે અશ્વિનો, યાત્રી બની ભટકતી રાજાની પુત્રી ઘોષાએ તમને ઉચેર્યા; હે નરો, તેણે તમને પૂછ્યું: “મારા દિવસે હાજર રહો, અને મારી રાત્રિમાં પણ હાજર રહો; અશ્વવંતને, રથિને, અને ધાવકને શક્તિ આપો—અગ્રગામી જીવન માટે બળ આપો.”

Mantra 6

युवं कवी ष्ठः पर्यश्विना रथं विशो न कुत्सो जरितुर्नशायथः । युवोर्ह मक्षा पर्यश्विना मध्वासा भरत निष्कृतं न योषणा ॥

હે અશ્વિનો, તમે બે કવિ-શક્તિઓ છો; રથની આસપાસ ગતિ કરતાં તમે પ્રજાઓને સુરક્ષિત કરો છો—જેમ કુત્સ જરિતાને નાશથી બચાવે. હે અશ્વિનો, તમારા ચારે તરફ ત્વરિત મધુમય આનંદ છે; તેને અહીં લાવો—જેમ યુવતી સુસજ્જ અને મુક્ત કરાયેલું સુપ્રસન્ન દાન બહાર લાવે તેમ.

Mantra 7

युवं ह भुज्युं युवमश्विना वशं युवं शिञ्जारमुशनामुपारथुः । युवो ररावा परि सख्यमासते युवोरहमवसा सुम्नमा चके ॥

તમે જ ભુજ્યુને પાછો લાવ્યા; હે અશ્વિનો, તમે વશને લાવ્યા; તમે તરસતા શિન્જારને નજીક લાવ્યા. તમારા ચારે તરફ ગુંજતા સ્વરો મિત્રતામાં બેસે છે; તમારી સહાયથી હું મારા માટે સુખ-સમૃદ્ધિનું સોમ્ય અનુગ્રહ ઘડું છું.

Mantra 8

युवं ह कृशं युवमश्विना शयुं युवं विधन्तं विधवामुरुष्यथः । युवं सनिभ्यः स्तनयन्तमश्विनाप व्रजमूर्णुथः सप्तास्यम् ॥

તમે જ દુર્બળને સહારો આપ્યો; હે અશ્વિનો, તમે શયુને સહાય કરી; અને વિધવા થવાની ભસ્મકર્તા સ્થિતિથી ઉપાસકને તમે રક્ષ્યા. હે અશ્વિનો, લાભ ઇચ્છનારાઓ માટે તમે ગર્જનાભર્યા વ્રજ (બંધ ઘેરો)ને ખોલી દીધો—સપ્તાસ્ય, સાત-મુખવાળો (અਨੇક પ્રવાહોની મુક્તિ).

Mantra 9

जनिष्ट योषा पतयत्कनीनको वि चारुहन्वीरुधो दंसना अनु । आस्मै रीयन्ते निवनेव सिन्धवोऽस्मा अह्ने भवति तत्पतित्वनम् ॥

કન્યા જન્મે છે; યુવાન કુમાર તેની તરફ ઉડી જાય છે; સુન્દર-જડબાવાળી શક્તિઓ કર્મકૌશલ્યને અનુસરે છે. તેને માટે પ્રવાહો ઢાળ તરફ વહે તેમ વહે છે; તેના માટે એ જ દિવસે પતિત્વ—અધિપત્યની સ્થિતિ—ઉદ્ભવે છે.

Mantra 10

जीवं रुदन्ति वि मयन्ते अध्वरे दीर्घामनु प्रसितिं दीधियुर्नरः । वामं पितृभ्यो य इदं समेरिरे मयः पतिभ्यो जनयः परिष्वजे ॥

જીવતા માટે તેઓ રડે છે, અને અધ્વરમાં (યજ્ઞમાં) રૂપાંતર પામે છે; પુરુષો દીર્ઘ પ્રસ્થાન-માર્ગ પર પોતાની ધી (વિચાર)ને સ્થિર કરે છે. જે આ ગતિને આમ પ્રેરિત કરે છે તે પિતૃઓને પ્રિય છે; જનયઃ (પત્નીઓ) આનંદમાં પોતાના પતિઓને પરિષ્વજ (આલિંગન) કરે છે.

Mantra 11

न तस्य विद्म तदु षु प्र वोचत युवा ह यद्युवत्याः क्षेति योनिषु । प्रियोस्रियस्य वृषभस्य रेतिनो गृहं गमेमाश्विना तदुश्मसि ॥

અમે તે જાણતા નથી—એ તો સ્પષ્ટ રીતે કહો: યુવાન શક્તિ કેવી રીતે યુવતીના યોનિઓમાં નિવાસ કરે છે. પ્રકાશના બીજથી સમૃદ્ધ, પ્રિય વૃષભના ગૃહે, હે અશ્વિનો, અમે જવા ઇચ્છીએ છીએ; એ જ અમારી અભિલાષા છે.

Mantra 12

आ वामगन्त्सुमतिर्वाजिनीवसू न्यश्विना हृत्सु कामा अयंसत । अभूतं गोपा मिथुना शुभस्पती प्रिया अर्यम्णो दुर्याँ अशीमहि ॥

હે વાજિનીવસુ—સમૃદ્ધિના સ્વામી, તમારાં તરફ સુમતિ આવી છે; હે અશ્વિનો, હૃદયની કામનાઓ અંદર સ્થાપિત થઈ છે. ગોપા બનો—શોભાના યુગલ સ્વામી; આર્યમણના પ્રિય દ્વારોને અમે પ્રાપ્ત કરીએ.

Mantra 13

ता मन्दसाना मनुषो दुरोण आ धत्तं रयिं सहवीरं वचस्यवे । कृतं तीर्थं सुप्रपाणं शुभस्पती स्थाणुं पथेष्ठामप दुर्मतिं हतम् ॥

માનવના ગૃહમાં આનંદિત રહેનારા તમે બે, વચન કરનારને સહવીર રયિ—વીરશક્તિથી ભરપૂર સમૃદ્ધિ—સ્થાપો. હે શોભાના સ્વામી, તીર્થને સુપ્રપાણ—સુજળ—બનાવો; માર્ગમાં ઠૂંઠ સમો ઊભો રહેલો દુર્મતિને દૂર હણો.

Mantra 14

क्व स्विदद्य कतमास्वश्विना विक्षु दस्रा मादयेते शुभस्पती । क ईं नि येमे कतमस्य जग्मतुर्विप्रस्य वा यजमानस्य वा गृहम् ॥

આજે ખરેખર ક્યાં, અને કયા કયા જનસમૂહોમાં, હે અશ્વિનો—દસ્રા (પરાક્રમી), શોભાના સ્વામી—તમે આનંદ કરો છો? અહીં તમને કોણે રોકી રાખ્યા—તમે કોના ગૃહે ગયા છો: વિપ્ર (ઋષિ)ના કે યજમાનના?