Rig Veda 10.40.5: Mandala 10, Sukta 40, Mantra 5

Sukta 10.40

Devata: Aśvinau

Samhita Patha (Devanagari)

युवां ह घोषा पर्यश्विना यती राज्ञ ऊचे दुहिता पृच्छे वां नरा । भूतं मे अह्न उत भूतमक्तवेऽश्वावते रथिने शक्तमर्वते ॥

Transliteration

yuvā́ṃ ha ghóṣā páry aśvinā yatī́ rājñá ūce duhitā́ pṛ́cche vāṃ narā | bhū́taṃ me áhne utá bhūtam aktáve’śvāvaté rathiné śaktam árvate ||

Translation

હે અશ્વિનો, યાત્રી બની ભટકતી રાજાની પુત્રી ઘોષાએ તમને ઉચેર્યા; હે નરો, તેણે તમને પૂછ્યું: “મારા દિવસે હાજર રહો, અને મારી રાત્રિમાં પણ હાજર રહો; અશ્વવંતને, રથિને, અને ધાવકને શક્તિ આપો—અગ્રગામી જીવન માટે બળ આપો.”

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• युवाम्: you two
• युवाम्: कर्तृ (सम्बोधनार्थे/कर्तृवाचकः)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ह: indeed, surely
• ह: —
• Type: Indeclinable
• Root: ह (निपात)

• घोषा: Ghoṣā (name of the maiden)
• घोषा: कर्तृ
• Type: Noun (proper name)
• Root: घोषा (स्त्री-प्रातिपदिक)

• परि: around; forth (as preverb)
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• अश्विना: O Aśvins
• अश्विना: सम्बोधन
• Type: Noun (dual deity name)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक; देवता)

• यती: the striving/ascetic (maiden)
• यती: कर्तृ (घोषायाः विशेषणम्)
• Type: Noun/Adjective
• Root: यती (स्त्री-प्रातिपदिक; ‘यत्’/‘यति’ से)

• राज्ञः: of the king
• राज्ञः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• ऊचे: said, spoke
• ऊचे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)

• दुहिता: daughter
• दुहिता: कर्तृ (घोषा = राज्ञो दुहिता)
• Type: Noun
• Root: दुहितृ (प्रातिपदिक)

• पृच्छे: I ask
• पृच्छे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ् (धातु)

• वाम्: you two
• वाम्: कर्म (पृच्छे—whom I ask)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नरा: O two men (heroes)
• नरा: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)

• भूतम्: what has been; what happened
• भूतम्: कर्म (पृच्छे—what happened)
• Type: Participle (used as noun/adj.)
• Root: भू (धातु) / भूत (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• मे: to me / of me
• मे: सम्प्रदान/सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अह्नः: of the day
• अह्नः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)

• उत: and; also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात)

• भूतम्: what has been
• भूतम्: कर्म
• Type: Participle (used as noun/adj.)
• Root: भू (धातु) / भूत (क्त)

• अक्तवे: for the night/dusk
• अक्तवे: सम्प्रदान (for the night/dusk)
• Type: Noun
• Root: अक्त (प्रातिपदिक; ‘अञ्ज्/अक्त’ = anointed, night/dusk in RV usage) अथवा ‘अक्तु’ (रात्रि) से

• अश्वावते: to the one having horses
• अश्वावते: सम्प्रदान (to the horse-possessing one)
• Type: Adjective
• Root: अश्वावत् (प्रातिपदिक)

• रथिने: to the chariot-possessing one
• रथिने: सम्प्रदान
• Type: Adjective
• Root: रथिन् (प्रातिपदिक)

• शक्तम्: able, capable
• शक्तम्: कर्म/विशेषण
• Type: Participle/Adjective
• Root: शक् (धातु) / शक्त (क्त)

• अर्वते: to/for the steed (swift horse)
• अर्वते: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: अर्वत् (प्रातिपदिक; ‘steed’)