Sukta 40

Mantra 1

रथं यान्तं कुह को ह वां नरा प्रति द्युमन्तं सुविताय भूषति । प्रातर्यावाणं विभ्वं विशेविशे वस्तोर्वस्तोर्वहमानं धिया शमि ॥

ਹੇ ਦੋ ਵੀਰੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਚਲਦਾ ਰਥ—ਸੁਖਦ ਗਤੀ ਲਈ ਤੁਹਾਡੀ ਦਿਉਮੰਤ (ਦੀਪਤ) ਸ਼ਕਤੀ—ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੌਣ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾ ਕੇ ਸਵਾਗਤ ਕਰੇਗਾ? ਜੋ ਸਵੇਰੇ ਆਉਂਦੇ ਹੋ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਹੋ, ਕਲਾਨ-ਕਲਾਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹੋ, ਹਰ ਸਵੇਰ ਤੇ ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਅੱਗੇ ਵਹਿੰਦੇ ਹੋ—ਸਾਡੀ ਧੀ (ਚੇਤਨਾ) ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰੀਏ; ਤੁਹਾਡਾ ਆਗਮਨ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਟਿਕਾਵੇ।

Mantra 2

कुह स्विद्दोषा कुह वस्तोरश्विना कुहाभिपित्वं करतः कुहोषतुः । को वां शयुत्रा विधवेव देवरं मर्यं न योषा कृणुते सधस्थ आ ॥

ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਿੱਥੇ ਹੋ? ਉਸ਼ਾ ਵੇਲੇ ਕਿੱਥੇ? ਕਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਅੰਤਰੀਕ ਸੰਗ (ਅਭਿਪਿਤ੍ਵ) ਕਰਦੇ ਹੋ, ਕਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥ-ਸੰਗਤ ਦਾ ਆਸਨ ਕੌਣ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਵਿਧਵਾ ਦੇਵਰ (ਦੇਵਰੰ) ਨੂੰ ਲੱਭਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੁਆਰੀ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਿਯ ਮਰਯ (ਮਰਯੰ) ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੀ ਹੈ—ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਸਾਂਝੇ ਸਧਸਥ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕੋ?

Mantra 3

प्रातर्जरेथे जरणेव कापया वस्तोर्वस्तोर्यजता गच्छथो गृहम् । कस्य ध्वस्रा भवथः कस्य वा नरा राजपुत्रेव सवनाव गच्छथः ॥

ਉਸ਼ਾ ਵੇਲੇ ਤੁਸੀਂ ਕੰਬਦੀ ਬੁੱਢੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਵਾਂਗ ਜਾਗ ਪੈਂਦੇ ਹੋ; ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਅਤੇ ਹਰ ਸਵੇਰ, ਹੇ ਯਜਨੀਯੋ, ਤੁਸੀਂ ਘਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਨਰੋ (ਵੀਰੋ), ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਸਾਥੀ ਬਣਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਿਸ ਦੇ? ਰਾਜਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਤੁਸੀਂ ਸਵਨਾਂ—ਸੋਮ-ਪੀੜਨ ਦੇ ਯਜ੍ਞ ਅਵਸਰਾਂ—ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋ।

Mantra 4

युवां मृगेव वारणा मृगण्यवो दोषा वस्तोर्हविषा नि ह्वयामहे । युवं होत्रामृतुथा जुह्वते नरेषं जनाय वहथः शुभस्पती ॥

ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਜੰਗਲੀ ਮ੍ਰਿਗ ਦੇ ਖੋਜੀ ਉਤਸੁਕਾਂ ਵਾਂਗ, ਰਾਤ ਅਤੇ ਉਸ਼ਾ ਵੇਲੇ ਹਵਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਸ਼ੁਭਸਪਤੀ—ਸੌੰਦਰ੍ਯ ਦੇ ਅਧਿਪਤਿਓ—ਜਦੋਂ ਹੋਤ੍ਰ ਰਿਤੁ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਯਥਾਕ੍ਰਮ ਜੁਹੂ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਤੁਸੀਂ ‘ਨਰੇਸ਼’—ਵੀਰਤਾ/ਪੁਰੁਸ਼-ਬਲ ਦਾ ਸਾਰ—ਜਨਤਾ ਤੱਕ ਵਹਾ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹੋ।

Mantra 5

युवां ह घोषा पर्यश्विना यती राज्ञ ऊचे दुहिता पृच्छे वां नरा । भूतं मे अह्न उत भूतमक्तवेऽश्वावते रथिने शक्तमर्वते ॥

ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੀ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਘੋਸ਼ਾ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਆ; ਹੇ ਨਰੋ, ਉਸ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: “ਮੇਰੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹੋ, ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹੋ; ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਰਥੀ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਦੌੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿਓ—ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਬਲ ਦਿਓ।”

Mantra 6

युवं कवी ष्ठः पर्यश्विना रथं विशो न कुत्सो जरितुर्नशायथः । युवोर्ह मक्षा पर्यश्विना मध्वासा भरत निष्कृतं न योषणा ॥

ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕਵੀ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹੋ; ਰਥ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਦੇ ਹੋ—ਜਿਵੇਂ ਕੁਤਸ ਜਰਿਤਾ ਨੂੰ ਨਾਸ ਤੋਂ ਬਚਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਤੁਰੰਤ ਮਧੁਮਈ ਆਨੰਦ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਓ—ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਕੁਆਰੀ ਸੁਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਮੁਕਤ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।

Mantra 7

युवं ह भुज्युं युवमश्विना वशं युवं शिञ्जारमुशनामुपारथुः । युवो ररावा परि सख्यमासते युवोरहमवसा सुम्नमा चके ॥

ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਭੁਜ੍ਯੂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਏ; ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਤੁਸੀਂ ਵਸ਼ ਨੂੰ ਲਿਆਏ; ਤੁਸੀਂ ਲਾਲਸਾ ਕਰਦੇ ਸ਼ਿੰਜਾਰ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਲਿਆਏ। ਤੁਹਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਗੂੰਜਣ ਵਾਲੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦੇ ਹਨ; ਤੁਹਾਡੀ ਅਵਸ (ਸਹਾਇਤਾ) ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਘੜਦਾ ਹਾਂ।

Mantra 8

युवं ह कृशं युवमश्विना शयुं युवं विधन्तं विधवामुरुष्यथः । युवं सनिभ्यः स्तनयन्तमश्विनाप व्रजमूर्णुथः सप्तास्यम् ॥

ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੱਤਾ; ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਯੁ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ; ਅਤੇ ਵਿਧਵਾਪਣ ਦੀ ਭਸਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਉਪਾਸਕ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਲਾਭ-ਕਾਮੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਗੱਜਦੇ ਵ੍ਰਜ (ਬੰਦ ਘੇਰਾ) ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ—ਸਪਤਾਸ੍ਯ, ਸੱਤ-ਮੁਖਾ (ਅਨੇਕ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ)।

Mantra 9

जनिष्ट योषा पतयत्कनीनको वि चारुहन्वीरुधो दंसना अनु । आस्मै रीयन्ते निवनेव सिन्धवोऽस्मा अह्ने भवति तत्पतित्वनम् ॥

ਕੁਆਰੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਨੌਜਵਾਨ ਮੁੰਡਾ ਉਸ ਵੱਲ ਉੱਡਦਾ ਹੈ; ਸੁੰਦਰ-ਜਬੜੇ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਕਰਮ-ਕੌਸ਼ਲ ਦੀ ਦੰਸਨਾ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਲਈ ਧਾਰਾਵਾਂ ਢਲਾਣ ਵੱਲ ਵਹਿਣ ਵਾਂਗ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਸ ਲਈ ਉਸੇ ਦਿਨ ਪਤਿਤ੍ਵ—ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਅਵਸਥਾ—ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Mantra 10

जीवं रुदन्ति वि मयन्ते अध्वरे दीर्घामनु प्रसितिं दीधियुर्नरः । वामं पितृभ्यो य इदं समेरिरे मयः पतिभ्यो जनयः परिष्वजे ॥

ਜੀਵਤਿਆਂ ਲਈ ਉਹ ਰੋਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਧਵਰ (ਯਜ्ञ) ਵਿੱਚ ਰੂਪਾਂਤਰਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਮਨੁੱਖ ਲੰਮੇ ਬਾਹਰ-ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ (ਚਿੰਤਨ) ਨੂੰ ਟਿਕਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਸ ਗਤੀ ਨੂੰ ਇਉਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ; ਜਨਯਃ (ਪਤਨੀਆਂ) ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰਿਸ਼੍ਵਜ (ਆਲਿੰਗਨ) ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

Mantra 11

न तस्य विद्म तदु षु प्र वोचत युवा ह यद्युवत्याः क्षेति योनिषु । प्रियोस्रियस्य वृषभस्य रेतिनो गृहं गमेमाश्विना तदुश्मसि ॥

ਅਸੀਂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ—ਉਹ ਗੱਲ ਸਾਫ਼ ਕਹੋ: ਜਵਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਜਵਾਨ ਇਸਤਰੀ ਦੀਆਂ ਯੋਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਬੀਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪ੍ਰਿਯ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਅਸੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ; ਇਹੀ ਸਾਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।

Mantra 12

आ वामगन्त्सुमतिर्वाजिनीवसू न्यश्विना हृत्सु कामा अयंसत । अभूतं गोपा मिथुना शुभस्पती प्रिया अर्यम्णो दुर्याँ अशीमहि ॥

ਹੇ ਵਾਜਿਨੀਵਸੂ—ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀਓ, ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸੁਮਤਿ ਆ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ; ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਅੰਦਰ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਰਖਵਾਲੇ ਬਣੋ—ਸ਼ੋਭਾ ਦੇ ਜੁੜਵੇਂ ਸੁਆਮੀਓ; ਅਰਯਮਨ ਦੇ ਪ੍ਰਿਯ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਪਹੁੰਚੀਏ।

Mantra 13

ता मन्दसाना मनुषो दुरोण आ धत्तं रयिं सहवीरं वचस्यवे । कृतं तीर्थं सुप्रपाणं शुभस्पती स्थाणुं पथेष्ठामप दुर्मतिं हतम् ॥

ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਸਹਵੀਰ ਰਯਿ—ਵੀਰ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ—ਧਰੋ। ਹੇ ਸ਼ੋਭਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀਓ, ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਸੁਪ੍ਰਪਾਣ—ਸੁਜਲ—ਬਣਾਓ; ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਠੂੰਠ ਵਾਂਗ ਖੜ੍ਹੀ ਦੁੁਰਮਤਿ ਨੂੰ ਦੂਰ ਮਾਰੋ।

Mantra 14

क्व स्विदद्य कतमास्वश्विना विक्षु दस्रा मादयेते शुभस्पती । क ईं नि येमे कतमस्य जग्मतुर्विप्रस्य वा यजमानस्य वा गृहम् ॥

ਅੱਜ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਿੱਥੇ, ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਕਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ—ਦਸ੍ਰਾ (ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ), ਸ਼ੁਭ ਦੇ ਪਤੀਓ—ਤੁਸੀਂ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹੋ? ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਰੋਕਿਆ ਹੈ—ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਦੇ ਘਰ ਗਏ ਹੋ: ਵਿਪ੍ਰ (ਰਿਸ਼ੀ) ਦੇ ਜਾਂ ਯਜਮਾਨ ਦੇ?