Adhyaya 153

Verse 1

/ (दाक्षिणात्य अधिक पाठके ३ श्लोक मिलाकर कुल ६४ श्लोक हैं) ऑपन--माज बक। अपफि्-"ऋाझ सप्तचत्वारिशर्दाधिकशततमो« ध्याय: वंशपरम्पराका कथन और भगवान्‌ श्रीकृष्णके माहात्म्यका वर्णन ऋषय ऊचु: पिनाकिन्‌ भगनेत्रघ्न सर्वलोकनमस्कृत । माहात्म्यं वासुदेवस्य श्रोतुमिच्छामि शड्कर

Các bậc hiền triết thưa rằng: “Ôi Śaṅkara, đấng mang cung Pināka—nổi danh là kẻ hủy diệt con mắt của Bhaga, được muôn cõi kính lễ—nay chúng con muốn được nghe về đại uy đức của Vāsudeva (Śrī Kṛṣṇa).”

Verse 2

ईश्वर उवाच पितामहादपि वर: शाश्वत: पुरुषो हरि: । कृष्णो जाम्बूनदा भासो व्यश्रे सूर्य इबोदित:

Īśvara phán: “Hỡi các bậc đại hiền! Hari, Đấng Tối Thượng vĩnh cửu, còn cao vượt cả Pitāmaha (Phạm Thiên Brahmā). Kṛṣṇa ấy rạng ngời với sắc đen óng ánh như vàng Jāmbūnada tinh luyện, và bừng cháy như mặt trời mọc giữa bầu trời không mây.”

Verse 3

दशबाहुर्महातेजा देवतारिनिषूदन: । श्रीवत्साड़को हृषीकेश: सर्वदैवतपूजित:

Īśvara phán: “Ngài có mười cánh tay, uy quang vô lượng, là đấng diệt trừ kẻ chống nghịch chư thiên. Mang dấu Śrīvatsa, Đức Hṛṣīkeśa ấy được toàn thể thần linh tôn kính và thờ phụng.”

Verse 4

ब्रह्मा तस्योदरभवस्तस्याहं च शिरोभव: । शिरोरुहेभ्यो ज्योतींषि रोमभ्यश्व सुरसुरा:

Īśvara phán: “Từ bụng Ngài sinh ra Brahmā, và từ đỉnh đầu Ngài chính ta xuất hiện. Từ tóc trên đầu Ngài phát sinh những ánh sáng của trời cao—các vì sao và chòm sao; còn từ lông trên thân Ngài hiển lộ chư thiên và loài asura.”

Verse 5

ऋषयो देहसम्भूतास्तस्य लोकाश्न शाश्वता: । पितामहगहं साक्षात्‌ सर्वदेवगृहं च सः

Từ chính thân thể hữu hình của Ngài mà các bậc hiền triết (ṛṣi) và những thế giới vĩnh cửu phát sinh. Ngài đích thân là nơi cư ngụ của Đấng Tổ Phụ (Brahmā) và là thánh điện của muôn thần—khẳng định Chúa Tối Thượng là nguồn gốc tối hậu và chỗ nương tựa của trật tự vũ trụ.

Verse 6

सो<स्या: पृथिव्या: कृत्स्नाया: स्रष्टा त्रिभुवनेश्वर: । संहर्ता चैव भूतानां स्थावरस्य चरस्य च

Chỉ riêng Ngài là đấng tạo hóa của toàn cõi địa cầu này và là Chúa Tể của ba cõi. Cũng chỉ riêng Ngài làm nên sự tiêu vong của muôn loài—cả bất động lẫn hữu động—qua đó khẳng định rằng mọi khởi nguyên và mọi kết thúc đều nằm dưới quyền nhiếp trì của Đấng Tối Thượng.

Verse 7

स हि देववर: साक्षाद्‌ देवनाथ: परंतप: । सर्वज्ञ: सर्वसंश्लिष्ट: सर्वग: सर्वतोमुख:

Ngài quả là bậc tối thượng giữa chư thiên—hiển lộ đích thân làm Chúa và Đấng hộ trì của các thần—đấng thiêu đốt kẻ thù của chính pháp. Toàn tri, thấm nhập và hiện diện mật thiết trong mọi loài, đi khắp nơi, hướng mặt về mọi phương; Ngài được tôn xưng là thực tại thần linh bao trùm tất cả, xứng đáng để tôn kính và nương tựa.

Verse 8

परमात्मा हृषीकेश: सर्वव्यापी महेश्वर: । न तस्मात्‌ परमं भूतं त्रिषु लोकेषु किंचन,वे ही परमात्मा, इन्द्रियोंके प्रेरक और सर्वव्यापी महेश्वर हैं। तीनों लोकोंमें उनसे बढ़कर दूसरा कोई नहीं है

Chúa Tể tuyên ngôn: “Ngã Tối Thượng là Hṛṣīkeśa, đấng điều ngự nội tại của các căn, khắp mọi nơi và là Đại Tự Tại. Trong ba cõi, tuyệt nhiên không có gì cao hơn Ngài.” Về mặt đạo lý, câu kệ đặt nền tảng của dharma nơi một thực tại tối thượng duy nhất: trật tự luân lý và kỷ luật tâm linh rốt ráo quy chiếu về Chúa Tể toàn tại, đấng dẫn dắt các năng lực của hữu tình.

Verse 9

सनातनो वै मधुहा गोविन्द इति विश्रुत: । स सर्वान्‌ पार्थिवान्‌ संख्ये घातयिष्यति मानद:

Ngài quả là vĩnh cửu, lừng danh với các thánh danh Madhuhā (kẻ diệt Madhu) và Govinda. Chính Chúa ấy—đấng tôn trọng người hiền—sẽ khiến mọi vua chúa bị tiêu diệt trong đại chiến, đưa đến kết cục đã được định sẵn của cuộc chiến Mahābhārata.

Verse 10

सुरकार्यार्थमुत्पन्नो मानुषं वपुरास्थित: । न हि देवगणा:ः सक्तास्त्रिविक्रमविनाकृता:

Để hoàn thành công việc của chư thiên, Ngài đã xuất hiện trên mặt đất, mang lấy thân người. Bởi lẽ nếu không có uy lực và sự trợ giúp của Đấng Trivikrama, thì dù toàn thể các thần linh cũng không thể làm nên bất cứ việc gì.

Verse 11

भुवने देवकार्याणि कर्तु नायकवर्जिता: । नायक: सर्वभूतानां सर्वदेवनमस्कृत:

Trong cõi đời, nếu không có bậc lãnh đạo, chư thiên cũng không thể hoàn thành công việc của mình. Vì thế, Đấng Lãnh tụ tối thượng của muôn loài—được hết thảy chư thiên đảnh lễ—chính là bậc mà họ cúi đầu tôn kính.

Verse 12

एतस्य देवनाथस्य देवकार्यपरस्य च । ब्रह्मभूतस्य सतत ब्रह्मर्षिशरणस्य च

Īśvara phán: “Vị Chúa tể của chư thiên này—luôn chuyên tâm thành tựu mục đích của chư thiên—chính là bản tính của Brahman, và mãi mãi là nơi nương tựa của các Brahmarṣi. Ngay trong Ngài, trong chính thể tính của Ngài, Brahmā an trú thật an lạc; và ta, Śiva, kẻ thường hằng tự tại, cũng an trú hoan hỷ trong thánh thân của Ngài.”

Verse 13

ब्रह्मा वसति गर्भस्थ: शरीरे सुखसंस्थित: । शर्व: सुखं संश्रितश्न शरीरे सुखसंस्थित:

Īśvara phán: “Brahmā ngự trong (thánh) thân ấy, như ở trong bào thai, an lập trong sự an lạc viên mãn. Ta nữa—Śarva (Śiva)—cũng an nghỉ hoan hỷ trong chính thân ấy, vững lập trong phúc lạc.”

Verse 14

सर्वा: सुखं संश्रिताश्न शरीरे तस्य देवता: । स देव: पुण्डरीकाक्ष: श्रीगर्भ: श्रीसहोषित:

Hết thảy chư thiên đều nương trú trong thánh thân của Ngài, an ổn và thanh thản. Vị Thần ấy—Puṇḍarīkākṣa, Đấng mắt như hoa sen—mang Śrī (Lakṣmī) nơi ngực, và cùng Ngài an trụ với Người.

Verse 15

शार््डचक्रायुध: खड्गी सर्वनागरिपुध्वज: । उत्तमेन स शीलेन दमेन च शमेन च

Đấng Tối Thượng phán: “Ngài mang cung Śārṅga và đĩa Sudarśana làm vũ khí, lại còn là bậc thiện dụng kiếm. Trên kỳ hiệu của Ngài rực sáng hình Garuḍa, kẻ thù của mọi loài rắn. Được trang nghiêm bởi phẩm hạnh tối thượng, bởi sự tự chế (dama) và sự an tĩnh nội tâm (śama), Ngài đầy đủ các đức tính cao quý và luôn sở hữu những vũ khí thần linh, kỳ diệu.”

Verse 16

पराक्रमेण वीर्येण वपुषा दर्शनेन च । आरोहेण प्रमाणेन धैर्येणार्जवसम्पदा

Đức Chúa phán: “Ngài đầy đủ dũng lực và khí phách anh hùng; thân thể rực rỡ và dung nghi cuốn hút; tầm vóc cân xứng, chuẩn mực; lại có lòng can đảm bền vững và kho tàng của sự ngay thẳng.”

Verse 17

आनृशंस्येन रूपेण बलेन च समन्वित: । अस्त्रै: समुदित: सर्वर्दिव्यैरद्‌्भुतदर्शनै:

Īśvara phán: “Bản tính Ngài vốn đầy lòng từ mẫn, lại có sức mạnh; Ngài được trang bị mọi vũ khí thần linh với hình tướng kỳ diệu. Vũ khí của Ngài là cung Śārṅga, đĩa Sudarśana và thanh kiếm mang tên Nandaka. Trên kỳ hiệu của Ngài rực sáng phù hiệu Garuḍa, kẻ thù của loài rắn. Ngài giàu có hạnh đức cao quý—tự chế và tiết độ—cùng với dũng lực và khí phách; thân thể mỹ lệ, dung nghi cát tường, hình thể cân xứng, sự kiên định, tính ngay thẳng, sự nhu hòa, vẻ đẹp và sức mạnh. Mọi loại vũ khí thần thánh và kỳ diệu đều luôn ở trong tay Ngài.”

Verse 18

योगमाय: सहस्राक्षो निरपायो महामना: । वीरो मित्रजनश्लाघी ज्ञातिबन्धुजनप्रिय:

Īśvara phán: “Ngài được ban năng lực du-già (yogamāyā), ngàn mắt, và không vướng hiểm nguy; đại tâm và anh dũng. Ngài vui thích tôn vinh bằng hữu, và được thân tộc quyến thuộc yêu mến.”

Verse 19

क्षमावांश्वानहंवादी ब्रह्मण्यो ब्रह्मनायक: । भयहर्ता भयारतनां मित्राणां नन्दिवर्धन:

Đức Chúa phán: “Ngài nhẫn nại và khoan dung, không kiêu mạn, không tự đề cao; kính mộ Bà-la-môn và là bậc dẫn đầu giữa những người biết Brahman. Ngài xua tan nỗi sợ của kẻ bị sợ hãi bủa vây, và làm tăng niềm vui cùng sự vững tin của bằng hữu.”

Verse 20

शरण्य: सर्वभूतानां दीनानां पालने रत: । श्रुतवानर्थसम्पन्न: सर्वभूतनमस्कृत:

Đức Chúa phán: “Ngài là nơi nương tựa của muôn loài, tận tâm che chở kẻ khốn cùng. Thông suốt giáo pháp thánh điển và đầy đủ phú quý, Ngài được mọi sinh linh tôn kính.”

Verse 21

समश्रितानां वरद: शत्रूणामपि धर्मवित्‌ | नीतिज्ञो नीतिसम्पन्नो ब्रह्मवादी जितेन्द्रियः

Ngài ban ân phúc cho mọi kẻ đến nương tựa, dẫu là kẻ thù; và Ngài thấu hiểu dharma ngay cả trong quan hệ với đối phương. Tinh thông phép trị quốc và trọn vẹn trong hạnh kiểm chính trực, Ngài là bậc tri và thuyết về Brahman, người đã chế ngự các căn—một minh quân hộ quốc, lòng hào hiệp và sự minh triết đạo lý vươn tới cả những kẻ từng chống đối.

Verse 22

भवार्थमिह देवानां बुद्धया परमया युत: । प्राजापत्ये शुभे मार्गे मानवे धर्मसंस्कृते

Vì phúc lợi và sự thăng tiến của chư thiên, được trang bị trí tuệ tối thượng, Đấng Thế Tôn Govinda sẽ giáng sinh nơi đây—an trụ trên con đường cát tường của Prajāpati—trong dòng người được hun đúc bởi dharma của Manu. Trong vương hệ của đại Manu sẽ có một vị vua tên Aṅga; từ đó sẽ sinh ra một người con tên Antardhāman.

Verse 23

समुत्पत्स्यति गोविन्दो मनोर्वशे महात्मन: । अड्ढजी नाम मनो: पुत्रो अन्तर्थामा ततः पर:

Īśvara phán: “Govinda sẽ xuất hiện (giáng sinh) trong dòng dõi của đại hồn Manu. Manu sẽ có một người con tên Aṅga; và sau đó sẽ có hậu duệ mang tên Antardhāmā.” Trong mạch văn, đoạn này trình bày một phả hệ mang tính thiên định: sự giáng thế của Đấng Chúa được đặt trong một vương tộc được tinh luyện bởi dharma, nhằm nâng đỡ chư thiên và phục hồi trật tự chính nghĩa.

Verse 24

अन्तर्धाम्नो हविर्धामा प्रजापतिरनिन्दित: । प्राचीनबर्हिर्भविता हविर्धाम्न: सुतो महान्‌,अन्तर्धामासे अनिन्द्य प्रजापति हविर्धामाकी उत्पत्ति होगी। हविर्धामाके पुत्र महाराज प्राचीनबर्हि होंगे

Īśvara phán: “Từ Antardhāman sẽ sinh ra vị Prajāpati vô tì vết tên Havirdhāman. Và từ Havirdhāman sẽ xuất hiện người con vĩ đại của ông, vua Prācīnabarhis.” Đoạn văn đặt nền cho một phả hệ thiêng, nêu các bậc quân vương và thủy tổ như những người “không tì vết”, gắn chính thống của dòng dõi với hạnh kiểm theo dharma và sự tiếp nối của trật tự tế tự.

Verse 25

तस्य प्रचेत:प्रमुखा भविष्यन्ति दशात्मजा: । प्राचेतसस्तथा दक्षो भवितेह प्रजापति:,प्राचीनबर्हिके प्रचेता आदि दस पुत्र होंगे। उन दसों प्रचेताओंसे इस जगतमें प्रजापति दक्षका प्रादुर्भाव होगा

Từ vị ấy sẽ sinh ra mười người con, trong đó nổi bật nhất là các Pracetas. Từ các Pracetas ấy, ngay trong cõi đời này, Dakṣa sẽ lại xuất hiện với tư cách Prajāpati (Chúa tể muôn loài), tiếp nối dòng mệnh lệnh của công cuộc sáng tạo và trách nhiệm đã được định sẵn.

Verse 26

दाक्षायण्यास्तथा5<दित्यो मनुरादित्यतस्तथा । मनोश्व वंशज इला सुद्युम्नश्ष भविष्यति

Đấng Tối Thượng phán: “Từ Aditi, con gái của Dakṣa, sẽ sinh ra Āditya (Mặt Trời). Từ Āditya sẽ sinh ra Manu. Trong dòng dõi của Manu sẽ có một người con gái tên Ilā, rồi theo thời gian sẽ biến thành một người con trai mang danh Sudyumna.” Đoạn này đặt phả hệ vương quyền vào trật tự vũ trụ thiêng liêng, xem huyết thống như con đường truyền thừa dharma và vương đạo qua các thế hệ.

Verse 27

बुधात्‌ पुरूरवाश्षापि तस्मादायुर्भविष्यति । नहुषो भविता तस्माद्‌ ययातिस्तस्य चात्मज:

Đấng Tối Thượng phán: “Từ Budha cũng sẽ sinh ra Purūravas. Từ Purūravas sẽ xuất hiện một người con trai tên Āyu. Từ Āyu sẽ có Nahuṣa, và từ Nahuṣa sẽ có người con của ông là Yayāti.” Như vậy, tiếng nói thần linh lần theo dòng vương hệ, xem sự tiếp nối triều đại như một sự triển khai có trật tự của định mệnh và quyền kế thừa chính đáng.

Verse 28

यदुस्तस्मान्महासत्त्व: क्रोष्टा तस्माद्‌ भविष्यति । क्रोष्टश्नैव महान्‌ पुत्रो वजिनीवान्‌ भविष्यति

Đấng Tối Thượng phán: “Từ Yadu sẽ xuất hiện một hậu duệ đại hồn mang tên Kroṣṭā; và từ Kroṣṭā, đến lượt mình, sẽ sinh ra một người con lừng danh là Vṛjinīvān.” Lời ấy như một phả hệ tiên tri, khẳng định rằng phẩm chất cao quý và sức mạnh được truyền tiếp qua dòng dõi chính trực, và những bậc lãnh đạo tương lai sẽ đến đúng thời từ gốc rễ vương tộc đã định.

Verse 29

वृजिनीवतश्न भविता उषड्गुरपराजित: । उषड्गोर्भविता पुत्र: शूरश्रित्ररथस्तथा,वृजिनीवानसे विजय वीर उषंगुका जन्म होगा। उपषंगुका पुत्र शूरवीर चित्ररथ होगा

Đấng Tối Thượng phán: “Từ Vṛjinīvat sẽ sinh ra Uṣaḍgu, kẻ không bị quân thù khuất phục. Và Uṣaḍgu sẽ có một người con nữa, chính là dũng sĩ Citraratha.” Trong phả hệ tiên tri này, trọng tâm là sự tiếp nối của dòng dõi xứng đáng—dũng mãnh đi đôi với kiên định—được trình bày như kết quả của trật tự chính đạo và tri kiến của thần linh.

Verse 30

तस्य त्ववरज: पुत्र: शूरो नाम भविष्यति | तेषां विख्यातवीर्याणां चरित्रगुणशालिनाम्‌

Đấng Tối Thượng phán: “Người con trai út của ông sẽ mang tên Śūra. Con cháu của họ sẽ lừng danh về dũng lực, đầy đủ hạnh kiểm cao quý và các đức hạnh.”

Verse 31

यज्वनां सुविशुद्धानां वंशे ब्राह्मणसम्मते । स शूर: क्षत्रियश्रेष्ठोी महावीयों महायशा: । स्ववंशविस्तरकरं जनयिष्यति मानद:

Trong dòng dõi những người hành tế lễ, thanh tịnh không tì vết và được các Bà-la-môn kính trọng, sẽ xuất hiện Śūra—bậc nhất trong hàng kṣatriya, dũng mãnh và lẫy lừng danh tiếng. Là người biết tôn vinh kẻ khác, ông sẽ sinh một người con làm rạng mở và mở rộng dòng tộc mình.

Verse 32

वसुदेव इति ख्यातं पुत्रमानकदुन्दुभिम्‌ । तस्य पुत्रश्नतुर्बाहुर्वासुदेवो भविष्यति

Ông sẽ có một người con nổi danh là Vasudeva, cũng được gọi là Ānakadundubhi. Từ người ấy sẽ sinh ra Đấng Vāsudeva bốn tay—vị Chúa tể thiêng liêng.

Verse 33

दाता ब्राह्मणसत्कर्ता ब्रह्मभूतो द्विजप्रिय: | राज्ञो मागधसंरुद्धान्‌ मोक्षयिष्यति यादव:

Đức Chúa phán: “Ngài sẽ là bậc rộng lòng bố thí, tôn kính và phụng sự các brāhmaṇa, an trú trong tinh thần Brahman, và yêu mến hàng dvija. Vị Yādava ấy—Bhagavān Vāsudeva—sẽ giải thoát các vua bị vị chúa Magadha giam cầm, cởi bỏ xiềng xích cho họ.”

Verse 34

जरासंध॑ तु राजानं निर्जित्य गिरिगद्नरे । सर्वपार्थिवरत्नाढ्यो भविष्यति स वीर्यवान्‌

Īśvara phán: Sau khi đánh bại vua Jarāsandha tại Girigadnara (Rājagṛha, thành lũy giữa núi), vị Śrīhari dũng mãnh ấy sẽ trở nên sung túc với những bảo vật quý giá do chư vương dâng hiến.

Verse 35

पृथिव्यामप्रतिहतो वीर्येण च भविष्यति । विक्रमेण च सम्पन्न: सर्वपार्थिवपार्थिव:,वे इस भूमण्डलमें अपने बल-पराक्रमद्वारा अजेय होंगे। विक्रमसे सम्पन्न तथा समस्त राजाओंके भी राजा होंगे

Đức Chúa phán: “Trên cõi đất này, nhờ sức mạnh của mình, người ấy sẽ không ai khuất phục được. Được ban đầy dũng lực, người sẽ trở thành bậc quân vương giữa các quân vương—tối thượng hơn mọi bậc thống trị trần gian.”

Verse 36

शूरसेनेषु भूत्वा स द्वारकायां वसन प्रभु: । पालयिष्यति गां देवीं विजित्य नयवित्‌ सदा

Đấng Tối Thượng phán: “Sinh trong dòng Śūrasena và ngự trị tại Dvārakā như bậc chúa tể, Ngài sẽ chinh phục các vua chúa; luôn lấy chính sách minh triết và đạo trị quốc làm chuẩn, Ngài sẽ bảo hộ Nữ Thần Địa Cầu. Vì thế, Bhagavān Śrī Kṛṣṇa giáng sinh nơi xứ Śūrasena (vùng Mathurā), rồi từ đó đến thành Dvārakā cư ngụ, lấy vương đạo mà nâng đỡ thế gian.”

Verse 37

त॑ भवन्त: समासाद्य वाड्माल्यैरह्णैवरै: | अर्चयन्तु यथान्यायं ब्रह्माणमिव शाश्वतम्‌

Vậy, hãy nương tựa nơi Đấng ấy, đến gần Ngài và phụng thờ đúng phép—dâng những tràng hoa kết bằng lời thiêng, cùng các nghi lễ hằng ngày tinh tuyển—tôn kính Ngài như tôn kính Brahmā vĩnh cửu.

Verse 38

यो हि मां द्रष्टमिच्छेत ब्रह्माणं च पितामहम्‌ । द्रष्टव्यस्तेन भगवान्‌ वासुदेव: प्रतापवान्‌,जो मेरा और पितामह ब्रह्माजीका दर्शन करना चाहता हो, उसे प्रतापी भगवान्‌ वासुदेवका दर्शन करना चाहिये

Ai thật lòng muốn được chiêm kiến Ta—và cả Brahmā, bậc Tổ Phụ—thì hãy tìm cầu thị kiến của Đức Vāsudeva rực oai; bởi thấy Ngài là đạt đến thị kiến tối thượng, bao trùm mọi thần linh.

Verse 39

दृष्टे तस्मिन्नहं दृष्टो न मे5त्रास्ति विचारणा । पितामहो वा देवेश इति वित्त तपोधना:

Hỡi người giàu công khổ hạnh! Khi đã thấy Ngài ấy thì tức là đã thấy Ta; hoặc hãy hiểu rằng, nhờ thấy Ngài ấy mà cũng đã thấy Brahmā—Chúa Tể của chư thiên. Về điều này, Ta không cần bàn luận nữa: không hề có nghi hoặc.

Verse 40

स यस्य पुण्डरीकाक्ष: प्रीतियुक्तो भविष्यति | तस्य देवगण: प्रीतो ब्रह्मपूर्वो भविष्यति,जिसपर कमलनयन भगवान्‌ श्रीकृष्ण प्रसन्न होंगे, उसके ऊपर ब्रह्मा आदि देवताओंका समुदाय प्रसन्न हो जायगा

Ai trở thành đối tượng của ân sủng yêu thương của Đấng có đôi mắt như hoa sen—Đức Śrī Kṛṣṇa—thì đối với người ấy, toàn thể chư thiên, với Brahmā đứng đầu, cũng sẽ hoan hỷ.

Verse 41

मानवलोकमें जो भगवान्‌ श्रीकृष्णकी शरण लेगा, उसे कीर्ति, विजय तथा उत्तम स्वर्गकी प्राप्ति होगी

Đấng Tối Thượng phán: “Ai đang sống trong cõi người mà nương tựa nơi Đức Śrī Kṛṣṇa thì sẽ được danh tiếng, chiến thắng, và còn đạt đến cõi trời tối thượng.”

Verse 42

धर्माणां देशिक: साक्षात्‌ स भविष्यति धर्मभाक्‌ । धर्मवद्धिः स देवेशो नमस्कार्य: सदोद्यतै:

Người ấy sẽ trở thành bậc trực tiếp chỉ dạy dharma và thật sự dự phần vào quả báo của dharma. Vì vậy, những ai chuyên tâm nơi chính đạo phải luôn tinh tấn, kiên định mà cúi đầu đảnh lễ Vāsudeva—Chúa tể chư thiên—đấng làm cho dharma được tăng trưởng và gìn giữ.

Verse 43

यश्न तं मानवे लोके संश्रयिष्यति केशवम्‌ | तस्य कीर्तिरजयश्रैव स्वर्गश्नैव भविष्यति

Ai ở cõi người mà nương tựa Keśava sẽ được danh tiếng không suy và đạt đến thiên giới. Bởi khi Đấng Toàn Năng ấy được phụng thờ đúng phép, thì dharma trở nên tối thượng và được thiết lập vững bền. Ngài là vị thần rực rỡ đại quang minh, hành động với ý nguyện mưu cầu lợi ích cho muôn loài.

Verse 44

धर्मार्थ पुरुषव्यात्र ऋषिकोटी: ससर्ज ह । ता: सृष्टास्तेन विभुना पर्वते गन्धमादने

Hỡi bậc hùng dũng giữa loài người! Vì dharma và artha, Đấng Toàn Năng đã tạo ra vô số (hàng crores) các bậc ṛṣi. Do Đấng Chí Tôn bao trùm khắp ấy sinh thành, các hiền thánh ấy cư ngụ trên núi Gandhamādana, mãi miết hành trì khổ hạnh. Bởi vậy, hỡi bậc tối thắng trong hàng lưỡng sinh, hãy luôn cúi đầu đảnh lễ Vāsudeva—bậc thiện xảo trong thánh giáo và thông đạt dharma—vì phụng thờ Đấng Tối Thượng đưa đến thành tựu chính đạo tối thượng.

Verse 45

सनत्कुमारप्रमुखास्तिष्ठन्ति तपसान्विता: । तस्मात्‌ स वाग्मी धर्मज्ञो नमस्यो द्विजपुज्रवा:

Sanatkumāra cùng các bậc hiền triết tối thượng khác an trú, đầy đủ khổ hạnh. Vì thế, hỡi bậc lưỡng sinh ưu tú, Đấng ấy—bậc hùng biện, thấu triệt Dharma—thật đáng được chí kính đảnh lễ. Hãy cúi đầu trước Ngài, bởi sự phụng thờ Đấng Tối Thượng bao trùm khắp muôn loài đưa đến thành tựu Dharma tối thượng; và các hiền triết do Ngài tạo dựng vẫn mãi chuyên cần khổ hạnh vì lợi ích của thế gian.

Verse 46

दिवि श्रेष्ठो हि भगवान्‌ हरिनारायण: प्रभु: । वन्दितो हि स वन्देत मानितो मानयीत च । अहहितश्चाहयेन्नित्यं पूजित: प्रतिपूजयेत्‌

Trên cõi trời, Đức Hari–Nārāyaṇa là bậc tối thượng. Ai kính lễ Ngài, Ngài lại ban sự tôn vinh; ai tỏ lòng kính trọng, Ngài đáp lại bằng kính trọng. Ai thiện tâm hướng về Ngài, Ngài hằng thiện tâm với người ấy; và khi được thờ phụng, Ngài đáp lại bằng ân huệ như sự thờ phụng—lấy ân sủng tương xứng mà hồi đáp lòng sùng mộ.

Verse 47

दृष्ट: पश्येदहरह: संश्रित: प्रतिसंश्रयेत्‌ । अर्चितश्षार्चयेन्नित्यं स देवो द्विजसत्तमा:

Hỡi bậc lưỡng sinh ưu tú, Đức Chúa đáp lại đúng theo cách người sùng mộ đến gần: ai chiêm bái Ngài ngày này qua ngày khác sẽ được Ngài đoái nhìn bằng ánh mắt từ ân; ai nương tựa nơi Ngài thì thấy Ngài cũng an trú trong chính trái tim mình; và ai thờ phụng Ngài sẽ được Ngài hằng tôn vinh trở lại.

Verse 48

एतत्‌ तस्यानवद्यस्य विष्णोर्व परमं व्रतम्‌ । आदिदेवस्य महत:ः सज्जनाचरितं सदा,उन प्रशंसनीय आदि देवता भगवान्‌ महाविष्णुका यह उत्तम व्रत है, जिसका साधु पुरुष सदा आचरण करते आये हैं

Đó chính là đại nguyện tối thượng của Đức Viṣṇu vô tỳ vết—Đấng Thần Nguyên Thủy vĩ đại—một pháp hành đáng tôn kính mà người hiền thiện hằng luôn thực hành.

Verse 49

भुवने<भ्यर्चितो नित्यं देवेरेपि सनातन: । अभयेनानुरूपेण युज्यन्ते तमनुव्रता:

Ngài là Đấng vĩnh hằng, nên trong tam giới này, ngay cả chư thiên cũng hằng thờ phụng Ngài. Những ai một lòng kiên cố sùng kính Ngài sẽ đạt đến cảnh giới vô úy, tương xứng với phẩm chất và chiều sâu của lòng sùng mộ ấy.

Verse 50

कर्मणा मनसा वाचा स नमस्यो द्विजै: सदा । यत्नवद्धिरुपस्थाय द्रष्टव्यो देवकीसुत:,द्विजोंको चाहिये कि वे मन, वाणी और कर्मसे सदा उन भगवानको प्रणाम करें और यत्नपूर्वक उपासना करके उन देवकीनन्दनका दर्शन करें

Bằng thân, bằng tâm và bằng lời, hàng nhị sinh phải luôn cúi đầu đảnh lễ Ngài. Với nỗ lực tinh cần, họ nên phụng sự trong sự thờ phượng và cầu tìm được chiêm bái Con của Devakī—để lòng sùng kính trở thành kỷ luật bao trùm mọi hành vi, mọi ý nghĩ và mọi lời nói.

Verse 51

एष वो>भिहितो मार्गो मया वै मुनिसत्तमा: | त॑ दृष्टवा सर्वशो देवं दृष्टा: स्यु: सुरसत्तमा:

“Hỡi các bậc hiền triết tối thượng, ta đã nói với các ngươi con đường này. Khi người ta chiêm bái Thần Linh ấy bằng mọi phương diện—khi thật sự được thấy Chúa (Vāsudeva)—thì cũng như đã thấy hết thảy các vị thần tối cao.”

Verse 52

महावराहं त॑ देवं॑ सर्वलोकपितामहम्‌ । अहं चैव नमस्यामि नित्यमेव जगत्पतिम्‌,मैं भी महावराहरूप धारण करनेवाले उन सर्वलोक-पितामह जगदीश्वरको नित्य प्रणाम करता हूँ

Ta luôn cúi đầu đảnh lễ vị Chúa tể thần linh ấy, Đấng đã mang hình tướng Đại Dã Trư—bậc Tổ phụ của muôn cõi, đấng quân vương của vũ trụ. Chính ta cũng không ngừng dâng lòng tôn kính lên Chủ tể của thế gian.

Verse 53

तत्र च त्रितयं दृष्टं भविष्यति न संशय: । समस्ता हि वयं देवास्तस्य देहे वसामहे

Ở đó, chắc chắn sẽ đạt được thị kiến về Tam Thần—không hề nghi ngờ. Vì tất thảy chúng ta, các vị thần, đều trú ngụ trong chính thân thể Ngài; bởi vậy, chiêm bái Ngài cũng là chiêm bái cả ba vị: Brahmā, Viṣṇu và Śiva.

Verse 54

तस्य चैवाग्रजो भ्राता सिताद्रिनिचयप्रभ: । हली बल इति ख्यातो भविष्यति धराधर:

Và người anh cả của Ngài, rực sáng một vẻ trắng tinh như những dãy đỉnh núi Kailāsa tụ lại, sẽ được biết đến với danh Halī và Bala (Balarāma). Ngài sẽ là “kẻ nâng đỡ địa cầu”—chính Śeṣa Nāga sẽ giáng sinh trong hình tướng Balarāma.

Verse 55

त्रिशिरास्तस्य दिव्यश्व॒ शातकुम्भमयो द्रुम: । ध्वजस्तृणेन्द्रो देवस्प भविष्यति रथाश्रित:,बलदेवजीके रथपर तीन शिखाओंसे युक्त दिव्य सुवर्णमय तालवृक्ष ध्वजके रूपमें सुशोभित होगा

Īśvara phán: “Trên chiến xa của người, kỳ hiệu sẽ là cây thốt nốt thiêng làm bằng vàng ròng, đội ba đỉnh; và sẽ lừng danh với tên ‘Tṛṇendra’ và ‘Devaspā.’”

Verse 56

शिरो नागैर्महाभोगै: परिकीर्ण महात्मभि: । भविष्यति महाबाहो: सर्वलोके श्चरस्य च,सर्वलोकेश्वर महाबाहु बलरामजीका मस्तक बड़े-बड़े फनवाले विशालकाय सर्पोंसे घिरा हुआ होगा

Īśvara phán: “Đầu của Balarāma, bậc đại dũng có cánh tay hùng mạnh, Chúa tể của muôn cõi, sẽ được bao quanh và che phủ bởi những đại xà có mang rộng lớn, bản tính cao quý.”

Verse 57

चिन्तितानि समेष्यन्ति शस्त्राण्यस्त्राणि चैव ह । अनन्तश्न स एवोक्तो भगवान्‌ हरिरव्यय:

Chỉ cần vừa khởi niệm, mọi thần binh—cả vũ khí cận chiến lẫn pháp khí phóng kích—đều sẽ đến với người. Quả thật, chính Hari bất hoại được tuyên xưng là Ananta (Śeṣa), Đấng vô tận.

Verse 58

समादिष"्ट श्न विबुधैर्दर्शय त्वमिति प्रभो । सुपर्णो यस्य वीर्येण कश्यपस्यात्मजो बली । अन्तं नैवाशकद्‌ द्रष्टं देवस्पथ परमात्मन:

Thuở xưa, theo lời thỉnh cầu của chư thiên: “Ôi Chúa tể, hãy chỉ cho chúng ta thấy tận cùng của Ananta”, Garuḍa—người con hùng mạnh của Kaśyapa—dốc hết uy lực. Nhưng ngay cả ngài cũng không thể thấy được bờ mé của Ananta, Đấng Tối Thượng, con đường và nơi nương tựa của chư thiên.

Verse 59

सच शेषो विचरते परया वै मुदा युतः । अन्तर्वसति भोगेन परिरभ्य वसुन्धराम्‌,वे भगवान्‌ शेष बड़े आनन्दके साथ सर्वत्र विचरते हैं और अपने विशाल शरीरसे पृथिवीको आलिंगनपाशमें बाँधकर पाताललोकमें निवास करते हैं

Īśvara phán: “Śeṣa thần thánh ấy đi khắp nơi, tràn đầy hoan hỷ tối thượng. Cuộn mình như đại xà, ngài ngự nơi cõi hạ giới, lấy thân thể mênh mông ôm ấp lấy Trái Đất.”

Verse 60

य एव विष्णु: सो5नन्तो भगवान्‌ वसुधाधर: । यो राम: स हृषीकेशो यो5च्युत: स धराधर:

Đấng nào là Viṣṇu thì chính là Thế Tôn Ananta, bậc nâng đỡ cõi đất. Đấng nào là Rāma (Balarāma) thì chính là Hṛṣīkeśa (Kṛṣṇa); và đấng nào là Acyuta (Kṛṣṇa) thì chính là bậc nâng đỡ cõi đất (Balarāma).

Verse 61

तावुभौ पुरुषव्याप्रौ दिव्यौ दिव्यपराक्रमौ | द्रष्टटया माननीयौ च चक्रलाड्नलधारिणौ

Hai vị ấy là bậc hùng sư giữa loài người—thân tướng thần diệu, oai lực thần diệu. Cần được chiêm bái và tôn kính đúng phép, vì các Ngài là những bậc mang đĩa thần (cakra) và cày (hala): Balarāma và Śrī Kṛṣṇa.

Verse 62

एष वोनुग्रह: प्रोक्तो मया पुण्यस्तपोधना: । यद्‌ भवन्तो यदुश्रेष्ठ पूजयेयु: प्रयत्नतः

“Hỡi những bậc giàu công khổ hạnh, lời dạy thiêng này ta nói ra như một ân huệ dành cho các ngươi. Ta đã thuật bày sự vĩ đại thanh tịnh ấy để các ngươi—hỡi bậc tối thượng trong dòng Yadu—hết lòng nỗ lực mà thờ phụng Śrī Kṛṣṇa.”

Verse 147

इति श्रीमहा भारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि पुरुषमाहात्म्ये सप्तचत्वारिंशदधिकशततमो< ध्याय:

Như vậy, trong Śrī Mahābhārata, thuộc Anuśāsana Parva, trong phần Dāna-dharma (dharma về bố thí), nơi đề tài nói về sự vĩ đại của Đấng Tối Thượng, chương thứ một trăm bốn mươi bảy đã kết thúc.