Adhyaya 16

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे पञ्चदशो ऽध्यायः व्यास उवाच न हिंस्यात् सर्वभूतानिनानृतं वावदेत् क्वचित् / नाहितं नाप्रियं वाक्यं न स्तेनः स्याद् कदाचन

Như vậy, trong Śrī Kūrma Purāṇa, bản Saṃhitā sáu nghìn kệ, thuộc phần hậu, chương mười lăm đã kết thúc. Vyāsa nói: “Chớ làm hại bất cứ loài nào; chớ bao giờ nói dối. Chớ thốt lời gây hại, cũng chớ nói lời chỉ để làm vừa lòng; và chớ bao giờ làm kẻ trộm.”

Verse 2

तृणं वा यदि वा शाकं मृदं वा जलमेव वा / परस्यापहरञ्जन्तुर्नरकं प्रतिपद्यते

Dù chỉ là một ngọn cỏ, một mớ rau, một cục đất hay thậm chí là nước—kẻ nào trộm lấy vật thuộc về người khác thì sa vào địa ngục.

Verse 3

न राज्ञः प्रतिगृह्णीयान्न शूद्रपतितादपि / न चान्यस्मादशक्तश्च निन्दितान् वर्जयेद् बुधः

Người trí không nên nhận lễ vật từ vua, cũng không từ Śūdra, hay từ kẻ sa ngã khỏi hạnh lành; cũng không từ bất kỳ người cho nào không đủ khả năng bố thí đúng pháp. Bậc minh triết nên tránh nhận của từ những kẻ đáng chê trách.

Verse 4

नित्यं याचनको न स्यात् पुनस्तं नैव याचयेत् / प्राणानपहरत्येवं याचकस्तस्य दुर्मतिः

Chớ trở thành kẻ ăn xin quen thói; cũng chớ nhiều lần cầu xin mãi nơi cùng một người. Vì như thế, kẻ cầu xin với tâm ý xấu, do nương dựa và quấy nhiễu không dứt, khác nào cướp mất chính hơi thở sinh mệnh của người ấy.

Verse 5

न देवद्रव्यहारी स्याद् विशेषेण द्विजोत्तमः / ब्रह्मस्वं वा नापहरेदापद्यपि कदाचन

Bậc nhị sinh tối thượng tuyệt đối chớ làm kẻ trộm cắp tài vật đã hiến dâng cho chư Thiên. Và cũng chớ bao giờ, dù trong lúc khốn cùng, chiếm đoạt của cải thuộc về các Bà-la-môn.

Verse 6

न विषं विषमित्याहुर्ब्रह्मस्वं विषमुच्यते / देवस्वं चापि यत्नेन सदा परिहरेत् ततः

Người ta nói rằng độc dược thường chưa phải là thứ độc tệ hại nhất; thứ được gọi là độc nhất chính là của cải của Bà-la-môn (khi bị chiếm đoạt). Vì vậy, với sự cẩn trọng tột bậc, hãy luôn tránh lấy cả tài vật thuộc về chư Thiên.

Verse 7

पुष्पे शाक्रोदके काष्ठे तथा मूले फले तृणे / अदत्तादानमस्तेयं मनुः प्राह प्रजापतिः

Đối với hoa, rau, nước, gỗ, cũng như rễ, quả và cỏ—Manu, bậc Prajāpati, đã tuyên dạy rằng: lấy vật không được cho là trộm cắp; “asteya” (không trộm) là kỷ luật tự chế, không nhận lấy điều chưa được ban.

Verse 8

ग्रहीतव्यानि पुष्पाणि देवार्चनविधौ द्विजाः / नैकस्मादेव नियतमननुज्ञाय केवलम्

Hỡi các bậc nhị sinh, trong nghi thức thờ phụng Thần linh, hoa phải được hái theo đúng phép tắc. Chớ cố định chỉ lấy từ một nơi duy nhất, khi chưa xin phép trước.

Verse 9

तृणं काष्ठं फलं पुष्पं प्रकाशं वै हरेद् बुधः / धर्मार्थं केवलं विप्रा ह्यन्यथा पतितो भवेत्

Bậc trí chỉ được lấy cỏ, củi, trái, hoa và chút ánh lửa/đèn vì mục đích Dharma; hỡi các Bà‑la‑môn, nếu làm vì điều khác thì sẽ thành kẻ sa đọa.

Verse 10

तिलमुद्गयवादीनां मुष्टिर्ग्राह्या पथि स्थितैः / क्षुधार्तैर्नान्यथा विप्रा धर्मविद्भिरिति स्थितिः

Khi người lữ hành bị đói khổ trên đường, chỉ được lấy một nắm tay mè, đậu xanh, lúa mạch và các thứ tương tự—không hơn. Đó là quy tắc đã được thiết lập, hỡi các Bà‑la‑môn, như người thông hiểu Dharma vẫn biết.

Verse 11

न धर्मस्यापदेशेन पापं कृत्वा व्रतं चरेत् / व्रतेन पापं प्रच्छाद्य कुर्वन् स्त्रीशूद्रदम्भनम्

Chớ lấy cớ “Dharma” mà phạm tội rồi mới đi hành trì giới nguyện. Cũng chớ khi giữ nguyện lại che đậy lỗi mình và làm trò giả dối đạo mạo—nhất là phô bày sự mộ đạo trước phụ nữ và người Śūdra.

Verse 12

प्रेत्येह चेदृशो विप्रो गर्ह्यते ब्रह्मवादिभिः / छद्मनाचरितं यच्च व्रतं रक्षांसि गच्छति

Hạng Bà‑la‑môn như thế, sau khi chết và ngay cả trong đời này, đều bị những bậc tuyên dương Brahman quở trách; và mọi giới nguyện hành trì trong giả dối đều rơi về loài rākṣasa—kết quả là quả báo ma tính chứ không phải công đức thanh tịnh.

Verse 13

अलिङ्गी लिङ्गिवेषेण यो वृत्तिमुपजीवति / स लिङ्गिनां हरेदेनस्तिर्यग्योनौ च जायते

Kẻ không thật là người xuất ly mà lại mưu sinh bằng dáng vẻ y phục của người xuất ly—ấy là kẻ cướp mất công đức của các bậc khổ hạnh chân chính; vì tội ấy, hắn còn phải sinh vào loài súc sinh.

Verse 14

बैडालव्रतिनः पापा लोके धर्मविनाशकाः / सद्यः पतन्ति पापेषु कर्मणस्तस्य तत् फलम्

Những kẻ tội lỗi thực hành “hạnh nguyện như mèo” với lòng giả trá—kẻ phá hoại chánh pháp trong đời—liền rơi ngay vào tội; đó là quả của loại nghiệp ấy.

Verse 15

पाषण्डिनो विकर्मस्थान् वामाचारांस्तथैव च / पञ्चरात्रान् पाशुपतान् वाङ्मात्रेणापि नार्चयेत्

Không nên tôn kính—dù chỉ bằng lời nói—những kẻ bè phái, tà kiến, kẻ an trú trong hành vi cấm kỵ và kẻ theo đường tả đạo; cũng vậy, trong bối cảnh nghi thức thờ phụng được quy định này, không nên bái kính các tín đồ Pañcarātra hay Pāśupata.

Verse 16

वेदनिन्दारतान् मर्त्यान् देवनिन्दारतांस्तथा / द्विजनिन्दारतांश्चैव मनसापि न चिन्तयेत्

Ngay cả trong tâm, cũng không nên nghĩ đến những kẻ phàm tục ưa thích phỉ báng Veda, ưa thích phỉ báng chư thiên, và cũng ưa thích phỉ báng hàng dvija (người hai lần sinh).

Verse 17

याजनं योनिसंबन्धं सहवासं च भाषणम् / कुर्वाणः पतते जन्तुस्तस्माद् यत्नेन वर्जयेत्

Ai làm lễ tế tự không đúng phép, kết giao dục hệ, chung sống thân cận và chuyện trò mật thiết với kẻ không xứng đáng thì sa rơi khỏi chánh hạnh; vì vậy phải gắng sức mà tránh xa.

Verse 18

देवद्रोहाद् गुरुद्रोहः कोटिकोटिगुणाधिकः / ज्ञानापवादो नास्तिक्यं तस्मात् कोटिगुणाधिकम्

So với việc xúc phạm chư thiên, phản bội bậc Guru còn nặng gấp muôn triệu lần. Và sự phỉ báng chân tri—tức tà kiến vô thần phủ nhận—lại nặng gấp muôn triệu lần hơn nữa.

Verse 19

गोभिश्च दैवतैर्विप्रैः कृष्या राजोपसेवया / कुलान्यकुलतां यान्ति यानि हीनानि धर्मतः

Do việc nuôi bò, phụng sự tế tự chư thiên, giao du với các Bà-la-môn, làm nông và hầu việc vua chúa, ngay cả những gia tộc kém thiếu về dharma cũng đánh mất địa vị dòng tộc, rơi vào cảnh “phi tộc” (bị xã hội khinh chê).

Verse 20

कुविवाहैः क्रियालोपैर्वेदानध्ययनेन च / कुलान्यकुलतां यान्ति ब्राह्मणातिक्रमेण च

Do hôn phối sai trái, do bỏ bê các nghi lễ đã được quy định, do không học Veda, và do xúc phạm các Bà-la-môn, các gia tộc rơi từ dòng dõi cao quý xuống trạng thái suy đồi.

Verse 21

अनृतात् पारदार्याच्च तथाभक्ष्यस्य भक्षणात् / अश्रौतधर्माचरणात् क्षिप्रं नश्यति वै कुलम्

Do nói dối, do tà dâm, do ăn những thứ bị cấm, và do thực hành các nghi lễ cùng hạnh kiểm không được Veda chuẩn nhận, một gia tộc quả thật nhanh chóng tiêu vong.

Verse 22

अश्रोत्रियेषु वै दानाद् वृषलेषु तथैव च / विहिताचारहीनेषु क्षिप्रं नश्यति वै कुलम्

Do bố thí cho những người không được huấn luyện Veda (aśrotriya), cũng như cho kẻ hạ tiện hay không xứng (vṛṣala), và cho người thiếu hạnh kiểm theo quy phạm, một gia tộc quả thật nhanh chóng suy vong.

Verse 23

नाधार्मिकैर्वृते ग्रामे न व्याधिबहुले भृशम् / न शूद्रराज्ये निवसेन्न पाषण्डजनैर्वृते

Không nên cư trú trong làng bị kẻ phi dharma bao quanh; cũng không nên ở nơi bệnh tật hoành hành quá mức; không nên ở trong quốc độ do một Śūdra cai trị; và cũng không nên ở nơi bị các pāṣaṇḍa (tà phái chống Veda) lấn át.

Verse 24

हिमवद्विन्ध्ययोर्मध्ये पूर्वपश्चिमयोः शुभम् / मुक्त्वा समुद्रयोर्देशं नान्यत्र निवसेद् द्विजः

Người “hai lần sinh” nên cư trú nơi cát tường nằm giữa dãy Hi-mã-lạp-sơn và Vindhya, trải từ đông sang tây; rời bỏ các dải ven biển của hai đại dương, chớ ở nơi nào khác.

Verse 25

कृष्णो वा यत्र चरति मृगो नित्यं स्वभावतः / पुण्याश्च विश्रुता नद्यस्तत्र वा निवसेद् द्विजः

Người hai lần sinh nên ở nơi con nai đen theo bản tính vẫn thường lui tới, hoặc nơi các dòng sông thánh thiện, danh tiếng chảy qua.

Verse 26

अर्धक्रोशान्नदीकूलं वर्जयित्वा द्विजोत्तमः / नान्यत्र निवसेत् पुण्यं नान्त्यजग्रामसन्निधौ

Bậc hai lần sinh ưu tú nên tránh ở trong phạm vi nửa krośa tính từ bờ sông; và cũng không nên cư trú ở nơi khác, dù được coi là cát tường, nếu lại gần làng xóm của những người antyaja (ngoại giai tầng).

Verse 27

न संवसेच्च पतितैर्न चण्डालैर्न पुक्कसैः / न मूर्खैर्नावलिप्तैश्च नान्त्यैर्नान्त्यावसायिभिः

Không nên sống gần gũi với kẻ sa ngã, cũng không với caṇḍāla hay pukkasa; không với kẻ ngu muội hay kiêu mạn; cũng không với những người bị coi là “ngoại giai tầng” hay những kẻ mưu sinh bằng nghề nghiệp của ngoại giai tầng.

Verse 28

एकशय्यासनं पङ्क्तिर्भाण्डपक्वान्नमिश्रणम् / याजनाध्यापने योनिस्तथैव सहभोजनम्

Cùng chung giường hay chỗ ngồi, ngồi chung hàng khi thọ thực, trộn lẫn thức ăn đã nấu và đồ dùng, làm tư tế hay thầy dạy vượt qua những ranh giới bị cấm, và cũng như cùng ăn chung—tất cả đều được xem là nguồn gốc của sự pha tạp không đúng phép.

Verse 29

सहाध्यायस्तु दशमः सहयाजनमेव च / एकादश समुद्दिष्टा दोषाः साङ्कर्यसंज्ञिताः

Lỗi thứ mười là “tụng đọc chung” (trộn lẫn bài học một cách bất chính), và cũng vậy là “chủ tế chung” (trộn lẫn vai trò trong tế lễ). Mười một lỗi ấy đã được nêu rõ và gọi chung là “saṅkarya” — sự hỗn tạp do pha trộn.

Verse 30

समीपे वा व्यवस्थानात् पापं संक्रमते नृणाम् / तस्मात् सर्वप्रयत्नेन साङ्कर्यं परिवर्जयेत्

Chỉ cần đứng hay cư trú gần kề, tội lỗi cũng có thể lây sang người như sự truyền nhiễm. Vì vậy, phải dốc mọi nỗ lực để tránh “saṅkara” — sự pha trộn tai hại dẫn đến rối loạn đạo đức và pháp (dharma).

Verse 31

एकपङ्क्त्युपविष्टा ये न स्पृशन्ति परस्परम् / भस्मना कृतमर्यादा न तेषां संकरो भवेत्

Những người ngồi cùng một hàng ăn mà không chạm vào nhau, và lập ranh giới bằng tro thánh (bhasma) — giữa họ sẽ không có sự lẫn lộn (saṅkara).

Verse 32

अग्निना भस्मना चैव सलिलेनावसेकतः / द्वारेण स्तम्भमार्गेण षड्भिः पङ्क्तिर्विभिद्यते

Bằng lửa, bằng tro thánh, và bằng việc rảy nước; lại bằng cửa ra vào và lối đi thẳng theo hàng cột — nhờ sáu phương cách ấy, hàng (nghi lễ) được vạch ranh và phân chia.

Verse 33

न कुर्याच्छुष्कवैराणि विवादं च न पैशुनम् / परक्षेत्रे गां धयन्तीं न चाचक्षीत कस्यचित् / न संवदेत् सूतके च न कञ्चिन्मर्मणि स्पृशेत्

Chớ gây thù oán vô cớ; chớ tranh cãi hay nói xấu. Chớ chỉ cho ai thấy con bò đang cho bê bú trong ruộng của người khác. Chớ chuyện trò trong thời kỳ ô uế nghi lễ (sūtaka), và chớ chạm vào ai nơi chỗ yếu hại, kín đáo hay đau đớn.

Verse 34

न सूर्यपरिवेषं वा नेन्द्रचापं शवाग्निकम् / परस्मै कथयेद् विद्वान् शशिनं वा कदाचन

Bậc học giả không nên tiết lộ cho người khác—vào bất cứ lúc nào—những điềm như quầng quanh mặt trời, cầu vồng, lửa thiêu xác, hay cả mặt trăng (như một điềm gở).

Verse 35

न कुर्याद् बहुभिः सार्धं विरोधं बन्धुभिस्तथा / आत्मनः प्रतिकूलानि परेषां न समाचरेत्

Chớ gây tranh chấp với nhiều người, cũng chớ đối nghịch ngay cả với bà con ruột thịt. Và điều gì bất lợi cho mình thì đừng làm cho người khác.

Verse 36

तिथिं पक्षस्य न ब्रूयात् न नक्षत्राणि निर्दिशेत् / नोदक्यामभिभाषेत नाशुचिं वा द्विजोत्तमः

Bậc nhị sinh tối thượng không nên loan báo tithi hay nửa tháng, cũng không nên chỉ bày các chòm sao; và không nên trò chuyện với người phụ nữ đang hành kinh, cũng như với người bất tịnh.

Verse 37

न देवगुरुविप्राणां दीयमानं तु वारयेत् / न चात्मानं प्रशंसेद् वा परनिन्दां च वर्जयेत् / वेदनिन्दां देवनिन्दां प्रयत्नेन विवर्जयेत्

Không nên ngăn trở vật đang được dâng cúng lên chư Thiên, lên thầy (guru) hay lên các Bà-la-môn. Cũng không nên tự khen mình, và phải tránh chê bai người khác. Hãy cố gắng tránh việc phỉ báng Veda và phỉ báng các thần linh.

Verse 38

यस्तु देवानृषीन् विप्रान्वेदान् वा निन्दति द्विजः / न तस्य निष्कृतिर्दृष्टा शास्त्रेष्विह मुनीश्वराः

Nhưng kẻ nhị sinh nào phỉ báng chư Thiên, các Rishi, các hiền giả Bà-la-môn, hay Veda—hỡi bậc hiền triết tối thượng—thì trong các kinh điển này không thấy có sự sám hối chuộc tội nào cho người ấy.

Verse 39

निन्दयेद् वै गुरुं देवं वेदं वा सोपबृंहणम् / कल्पकोटिशतं साग्रं रौरवे पच्यते नरः

Quả thật, kẻ nào phỉ báng Guru (bậc Thầy), Thần linh, hay Kinh Veda cùng các phần phụ trợ và lời chú giải có thẩm quyền, người ấy sẽ bị thiêu đốt trong địa ngục Raurava suốt trăm ức kiếp (kalpa) và còn hơn thế nữa.

Verse 40

तूष्णीमासीत निन्दायां न ब्रूयात् किञ्चिदुत्तरम् / कर्णौ पिधाय गन्तव्यं न चैतानवलोकयेत्

Khi gặp lời phỉ báng, hãy lặng im, tuyệt đối không đáp lại. Hãy che tai mà rời đi, và cũng đừng ngoái nhìn những kẻ ấy.

Verse 41

वर्जयेद् वै रहस्यानि परेषां गूहयेद् बुधः / विवादं स्वजनैः सार्धं न कुर्याद् वै कदाचन

Người trí nên tránh tiết lộ điều bí mật, và khéo giữ kín những điều người khác ký thác. Tuyệt đối chớ bao giờ gây tranh cãi với chính bà con quyến thuộc của mình.

Verse 42

न पापं पापिनां ब्रूयादपापं वा द्विजात्तमाः / सतेनतुल्यदोषः स्यान्मिथ्या द्विर्देषवान् भवेत्

Hỡi bậc tối thượng trong hàng ‘nhị sinh’: chớ rêu rao tội lỗi của kẻ có tội, cũng chớ gán tội cho người vô tội. Làm vậy mắc lỗi ngang với trộm cắp; nếu lại nói dối, tội lỗi càng tăng gấp đôi.

Verse 43

यानि मिथ्याभिशस्तानां पतन्त्यश्रूणि रोदनात् / तानिपुत्रान् पशून्घ्निन्ति तेषां मिथ्याभिशंसिनाम्

Những giọt lệ rơi xuống từ người bị vu cáo, khi họ khóc than, sẽ hóa thành sức phá hoại con trai và gia súc của kẻ vu cáo ấy.

Verse 44

ब्रिह्महत्यासुरापाने स्तेयगुर्वङ्गनागमे / दृष्टं विशोधनं वृद्धैर्नास्ति मिथ्याभिशंसने

Đối với tội sát hại Bà-la-môn, uống rượu say, trộm cắp và đến gần vợ của thầy, các bậc trưởng lão đã thừa nhận có những pháp sám hối thanh tịnh. Nhưng đối với lời vu cáo dối trá (phỉ báng), các ngài không thấy có sự tẩy sạch nào như thế.

Verse 45

नेक्षेतोद्यन्तमादित्यं शशिनं चानिमित्ततः / नास्तं यान्तं न वारिस्थं नोपसृष्टं न मघ्यगम् / तिरोहितं वाससा वा नादर्शान्तरगामिनम्

Không nên nhìn chằm chằm mặt trời lúc mọc; cũng không nên nhìn trăng khi không có lý do chính đáng. Không nên nhìn mặt trời lúc lặn, lúc phản chiếu trong nước, lúc bị nhật thực, lúc đứng giữa trưa; cũng không nên nhìn khi bị che bởi vải, hay khi thấy qua gương hoặc bề mặt phản chiếu.

Verse 46

न नग्नां स्त्रियमीक्षेत पुरुषं वा कदाचन / न च मूत्रं पुरीषं वा न च संस्पृष्टमैथुनम् / नाशुचिः सूर्यसोमादीन् ग्रहानालोकयेद् बुधः

Không bao giờ nên nhìn người nữ hay người nam trong trạng thái lõa thể. Cũng không nên nhìn nước tiểu hay phân, và không nên nhìn cảnh giao hợp đang diễn ra. Người trí, khi còn bất tịnh, không nên nhìn Mặt Trời, Mặt Trăng và các graha khác (các thiên thể sáng).

Verse 47

पतितव्यङ्गचण्डालानुच्छिष्टान् नावलोकयेत् / नाभिभाषेत च परमुच्छिष्टो वावगुण्ठितः

Không nên nhìn, dù chỉ thoáng qua, kẻ sa ngã, người tật nguyền hay một caṇḍāla khi họ đang ở trạng thái uchiṣṭa (bất tịnh do đồ ăn thừa). Cũng không nên nói chuyện với họ—nhất là khi chính mình đang ở trong đại bất tịnh, hoặc đang che phủ/che mặt theo nghi thức bất tịnh.

Verse 48

न पश्येत् प्रेतसंस्पर्शं न क्रुद्धस्य गुरोर्मुखम् / न तैलोदकयोश्छायां न पत्नीं भोजने सति / नामुक्तबन्धनाङ्गां वा नोन्मत्तं मत्तमेव वा

Không nên nhìn người bị ô nhiễm do chạm vào tử thi; không nên nhìn mặt thầy khi thầy đang giận. Không nên nhìn bóng mình trong dầu hay trong nước; không nên nhìn vợ khi đang ăn. Cũng không nên nhìn người còn bị trói buộc tay chân, người điên, hay người say rượu.

Verse 49

नाश्नीयात् भार्यया सार्धंनैनामीक्षेत चाश्नतीम् / क्षुवन्तीं जृम्भमाणां वा नासनस्थां यथासुखम्

Không nên ăn chung với vợ; cũng không nên nhìn nàng khi nàng đang ăn—cũng như khi nàng hắt hơi hay ngáp, hoặc khi nàng ngồi buông thả, tự tại theo ý mình.

Verse 50

नोदके चात्मनो रूपं न कूलं श्वभ्रमेव वा / न लङ्घयेच्च मूत्रं वा नाधितिष्ठेत् कदाचन

Không nên nhìn bóng mình phản chiếu trong nước; cũng không nên giẫm lên bờ sông hay mép hố. Không nên nhảy qua nước tiểu, và tuyệt đối không bao giờ đứng lên trên đó.

Verse 51

न शूद्राय मतिं दद्यात् कृशरं पायसं दधि / नोच्छिष्टं वा मधु घृतं न च कृष्णाजिनं हविः

Không nên truyền trao lời khuyên thiêng liêng (giáo huấn kín) cho một người Śūdra; cũng không nên cho người ấy kṛśara (cơm trộn đậu), pāyasa (cơm sữa), hay sữa chua. Cũng không nên cho đồ ăn thừa, mật ong hay bơ ghee; và không nên cho da linh dương đen hoặc havis (phẩm vật tế tự).

Verse 52

न चैवास्मै व्रतं दद्यान्न च धर्मं वदेद् बुधः / न च क्रोधवशं गच्छेद् द्वेषं रागं च वर्जयेत्

Người trí không nên đặt ra các giới nguyện (vrata) cho người như thế, cũng không nên giảng dạy bổn phận thiêng liêng (dharma) cho họ. Lại không nên hành động dưới quyền lực của sân hận; hãy từ bỏ cả oán ghét lẫn luyến ái.

Verse 53

लोभं दम्भं तथा यत्नादसूयां ज्ञानकुत्सनम् / ईर्ष्यां मदं तथा शोकं मोहं च परिवर्जयेत्

Với nỗ lực có chủ ý, hãy từ bỏ lòng tham và sự giả dối; sự ác ý và việc khinh chê chân tri. Cũng vậy, hãy dứt bỏ ganh tỵ, kiêu mạn, sầu khổ và mê muội.

Verse 54

न कुर्यात् कस्यचित् पीडां सुतं शिष्यं च ताडयेत् / न हीनानुपसेवेत न च तीक्ष्णमतीन् क्वचित्

Chớ gây khổ cho bất kỳ ai. Dẫu dạy con hay dạy trò cũng không được đánh đập đến mức thành tàn nhẫn. Chớ giao du với kẻ tâm hạ liệt, và cũng đừng kết bạn với người trí sắc bén, lời lẽ cay nghiệt làm tổn thương lòng người.

Verse 55

नात्मानं चावमन्येत दैन्यं यत्नेन वर्जयेत् / न विशिष्टानसत्कुर्यात् नात्मानं वा शपेद् बुधः

Chớ khinh rẻ chính mình; hãy gắng sức tránh tâm trạng hèn mọn, bi lụy. Người trí không nên bất kính với bậc hơn mình, cũng không nên tự rủa sả bản thân.

Verse 56

न नखैर्विलिखेद् भूमिं गां च संवेशयेन्न हि / न नदीषु नदीं ब्रूयात् पर्वतेषु च पर्वतान्

Chớ dùng móng tay cào xước mặt đất, cũng chớ ép nhốt bò. Đang ở trong sông thì đừng gọi tên sông; đang giữa núi non thì đừng nói danh núi.

Verse 57

आवासे भोजने वापि न त्यजेत् हसयायिनम् / नावगाहेदपो नग्नो वह्निं नातिव्रजेत् पदा

Dù ở chỗ trọ hay trong bữa ăn, chớ bỏ rơi người bạn cùng nằm chung dưới sự che chở của mình. Chớ xuống nước khi trần truồng, và chớ bước qua lửa (vượt qua ngọn hỏa) bằng chân.

Verse 58

शिरो ऽभ्यङ्गावशिष्टेन तैलेनाङ्गं न लेपयेत् / न सर्पशस्त्रैः क्रीडेत स्वानि खानि न संस्पृशेत् / रोमाणि च रहस्यानि नाशिष्टेन सह व्रजेत्

Chớ lấy dầu còn thừa sau khi xoa đầu mà bôi lên thân. Chớ đùa nghịch với vũ khí, cũng chớ chạm vào các lỗ của thân mình. Chớ đi lại mang theo đồ ăn thừa ô uế; và chớ lén làm những việc bất tịnh như nhổ, giật lông tóc thân thể một cách không thanh sạch.

Verse 59

न पाणिपादवाङ्नेत्रचापल्यं समुपाश्रयेत् / न शिश्नोदरचापल्यं न च श्रवणयोः क्वचित्

Chớ buông mình theo sự bồn chồn của tay, chân, lời nói hay đôi mắt; cũng chớ để sự phóng túng của dục căn hay cái bụng chi phối; và đừng để tai lang thang nghe ngóng bất cứ nơi nào.

Verse 60

न चाङ्गनखवादं वै कुर्यान्नाञ्जलिना पिबेत् / नाभिहन्याज्जलं पद्भ्यां पाणिना वा कदाचन

Chớ gãi cấu thân thể hay cạo móng; cũng chớ uống nước bằng hai tay chụm như bát. Tuyệt đối đừng đá, đập hay làm bắn nước bằng chân, cũng không bằng tay vào bất cứ lúc nào.

Verse 61

न शातयेदिष्टकाभिः फलानि न फलेन च / न म्लेच्छभाषां शिक्षेत नाकर्षेच्च पदासनम्

Chớ dùng gạch ném làm rụng trái, cũng chớ dùng trái này ném trái kia. Chớ học lời nói của mleccha (thứ tiếng bất tịnh), và chớ kéo lê ghế kê chân hay chỗ ngồi đi khắp nơi.

Verse 62

न भेदनमवस्फोटं छेदनं वा विलेखनम् / कुर्याद् विमर्दनं धीमान् नाकस्मादेव निष्फलम्

Người trí chớ làm nứt, đập, cắt hay cạo; cũng chớ chà xát thô bạo. Đừng hành động bốc đồng khiến nghi lễ trở nên vô quả.

Verse 63

नोत्सङ्गेभक्षयेद् भक्ष्यं वृथा चेष्टां च नाचरेत् / न नृत्येदथवा गायेन्न वादित्राणि वादयेत्

Chớ ăn đồ ăn khi để trên đùi, và chớ làm những cử động vô ích. Chớ nhảy múa hay ca hát, cũng chớ gảy đánh nhạc cụ một cách bông đùa, thiếu kỷ luật.

Verse 64

न संहताभ्यां पाणिभ्यां कण्डूयेदात्मनः शिरः / न लौकिकैः स्तवैर्देवांस्तोषयेद् बाह्यजैरपि

Không nên gãi đầu mình bằng hai lòng bàn tay chắp lại; cũng không nên tìm cách làm vừa lòng chư thiên chỉ bằng lời tán tụng thế tục hay những hành vi bề ngoài, thuần ngoại tại.

Verse 65

नाक्षैः क्रीडेन्न धावेत नाप्सु विण्मूत्रमाचरेत् / नोच्छिष्टः संविशेन्नित्यं न नग्नः स्नानमाचरेत्

Không nên chơi xúc xắc, cũng không nên chạy nhảy bừa bãi; không được đại tiểu tiện trong nước. Không bao giờ được nằm xuống khi còn ô uế vì thức ăn thừa, và không nên tắm trong tình trạng khỏa thân.

Verse 66

न गच्छेन्न पठेद् वापि न चैव स्वशिरः स्पृशेत् / न दन्तैर्नखरोमाणि छिन्द्यात् सुप्तं न बोधयेत्

Không nên đi lại hay tụng đọc (thánh điển) khi đang ở trạng thái không thích hợp; cũng không nên chạm vào chính đầu mình một cách bất kính. Không được cắn mà cắt móng hay tóc bằng răng, và không nên đánh thức người đang ngủ.

Verse 67

न बालातपमासेवेत् प्रेतधूमं विवर्जयेत् / नैकः सुप्याच्छून्यगृहे स्वयं नोपानहौ हरेत्

Không nên phơi mình dưới nắng gắt; hãy tránh khói từ giàn hỏa táng. Không nên ngủ một mình trong ngôi nhà trống, và không nên tự tay tháo giày dép của chính mình.

Verse 68

नाकारणाद् वा निष्ठीवेन्न बाहुभ्यां नदीं तरेत् / न पादक्षालनं कुर्यात् पादेनैव कदाचन

Không nên khạc nhổ khi không có lý do chính đáng. Không nên vượt sông bằng cách bơi chỉ dùng hai tay. Không bao giờ được rửa một bàn chân bằng chính bàn chân kia.

Verse 69

नाग्नौ प्रतापयेत् पादौ न कांस्ये धावयेद् बुधः / नाभिप्रासरयेद् देवं ब्राह्मणान् गामथापि वा / वाय्वग्निगुरुविप्रान् वा सूर्यं वा शशिनं प्रति

Người trí không nên sưởi chân nơi lửa, cũng không rửa chân trong đồ đồng. Chớ duỗi chân về phía Thần linh, các Bà-la-môn hay cả con bò; cũng chớ hướng chân về phía gió, lửa, thầy, các Bà-la-môn học giả, mặt trời hay mặt trăng.

Verse 70

अशुद्धः शयनं यानं स्वाध्यायं स्नानवाहनम् / बहिर्निष्क्रमणं चैव न कुर्वोत कथञ्चन

Khi còn bất tịnh, tuyệt đối không nên nằm ngủ, cưỡi xe hay đi đường, tụng đọc Svādhyāya (kinh Veda), tắm rửa, lên phương tiện, hoặc thậm chí bước ra ngoài.

Verse 71

स्वप्नमध्ययनं स्नानमुद्वर्तं भोजनं गतिम् / उभयोः संध्ययोर्नित्यं मध्याह्ने चैव वर्जयेत्

Luôn nên tránh ngủ, học tập, tắm rửa, xoa chà thân thể (bằng bột/dầu), ăn uống và đi lại không cần thiết—vào cả hai thời giao hoàng (bình minh và hoàng hôn), và cả lúc chính ngọ.

Verse 72

न स्पृशेत् पाणिनोच्छिष्टो विप्रोगोब्राह्मणानलान् / न चासनं पदा वापि न देवप्रतिमां स्पृशेत्

Một Bà-la-môn có tay vấy bẩn bởi đồ ăn thừa không nên chạm vào bò, vào một Bà-la-môn khác, hay vào lửa; cũng không nên chạm vào chỗ ngồi bằng chân, và không nên chạm vào tượng thánh của Thần linh.

Verse 73

नाशुद्धो ऽग्निं परिचरेन्न देवान् कीर्तयेदृषीन् / नावगाहेदगाधाम्बु धारयेन्नानिमित्ततः

Khi còn bất tịnh, không nên chăm sóc thánh hỏa, không nên thờ phụng chư thần, cũng không nên xưng tụng danh các ṛṣi. Cũng chớ lặn xuống nước sâu, và không nên giữ chay nhịn ăn nếu không có lý do chính đáng.

Verse 74

न वामहस्तेनोद्धत्य पिबेद् वक्त्रेण वा जलम् / नोत्तरेदनुपस्पृश्य नाप्सु रेतः समुत्सृजेत्

Không nên uống nước múc bằng tay trái, cũng không nên uống bằng cách áp miệng trực tiếp vào nước. Không nên đi vệ sinh khi chưa chạm nước để tẩy uế, và không được phóng tinh vào nước.

Verse 75

अमेध्यलिप्तमन्यद् वा लोहितं वा विषाणि वा / व्यतिक्रमेन्न स्त्रवन्तीं नाप्सु मैथुनमाचरेत् / चैत्यं वृक्षं न वै छिन्द्यान्नाप्सु ष्ठीवनमाचरेत्

Không nên bước qua vật dính uế tạp, hay qua máu, hay qua sừng. Không nên bước qua người nữ đang hành kinh, cũng không nên giao hợp trong nước. Không được chặt cây thuộc nơi thờ tự (caitya), và không được khạc nhổ vào nước.

Verse 76

नास्थिभस्मकपालानि न केशान्न च कण्टकान् / तुषाङ्गारकरीषं वा नाधितिष्ठेत् कदाचन

Không bao giờ được giẫm lên xương, tro hay sọ; cũng không giẫm lên tóc hay gai; cũng không giẫm lên vỏ trấu, than hồng, hay phân.

Verse 77

न चाग्निं लङ्घयेद् धीमान् नोपदध्यादधः क्वचित् / न चैनं पादतः कुर्यान्मुखेन न धमेद् बुधः

Người trí không nên bước qua lửa thiêng, cũng không nên đặt bất cứ vật gì bên dưới lửa vào bất kỳ lúc nào. Không được đối xử với lửa bằng chân; người sáng suốt không nên thổi lửa bằng miệng.

Verse 78

न कूपमवरोहेत नावेक्षेताशुचिः क्वचित् / अग्नौ न च क्षिपेदग्निं नाद्भिः प्रशमयेत् तथा

Không nên trèo xuống giếng, và người đang bất tịnh không nên nhìn xuống giếng vào bất cứ lúc nào. Không nên ném vật gì vào lửa, và cũng không nên dập lửa bằng nước theo cách ấy.

Verse 79

सुहृन्मरणमार्तिं वा न स्वयं श्रावयेत् परान् / अपण्यं कूटपण्यं वा विक्रये न प्रयोजयेत्

Không nên tự mình loan báo cho người khác về cái chết hay nỗi khổ của bạn hữu thân thiết. Cũng không nên buôn bán những vật không đáng bán, hay làm nghề mua bán bằng hàng giả, hàng gian dối.

Verse 80

न वह्निं मुखनिश्वासैर् ज्वालयेन्नाशुचिर्बुधः / पुण्यस्थानोदकस्थाने सीमान्तं वा कृषेन्न तु

Người trí khi còn bất tịnh không nên nhóm lửa bằng cách thổi bằng miệng. Cũng không nên cày bừa tại nơi linh thiêng, tại nguồn nước thuộc thánh địa, hay dọc theo đường ranh giới.

Verse 81

न भिन्द्यात् पूर्वसमयमभ्युपेतं कदाचन / परस्परं पशून् व्यालान् पक्षिणो नावबोधयेत्

Tuyệt đối không được phá vỡ lời giao ước đã nhận trước đó. Cũng không nên xúi giục các loài vật—bò, thú dữ hay chim chóc—đối đầu và hại nhau.

Verse 82

परबाधं न कुर्वोत जलवातातपादिभिः / कारयित्वा स्वकर्माणि कारून् पश्चान्न वञ्चयेत् / सायंप्रातर् गृहद्वारान् भिक्षार्थं नावघट्टयेत्

Không nên làm hại người khác bằng cách lạm dụng nước, gió, sức nóng, ánh nắng và những thứ tương tự. Sau khi nhờ thợ thủ công làm xong công việc của mình, chớ lừa gạt họ về sau. Và cũng không nên chiều tối hay rạng sáng đi gõ cửa từng nhà để xin ăn.

Verse 83

बहिर्माल्यं बहिर्गन्धं भार्यया सह भोजनम् / विगृह्य वादं कुद्वारप्रवेशं च विवर्जयेत्

Nên tránh việc đeo vòng hoa và xức hương để phô bày bên ngoài; tránh ăn uống cùng vợ theo cách dễ dẫn đến điều bất chính; tránh tranh cãi gây gổ; và tránh bước vào bằng những cửa ngõ không đúng đắn hay lối đi kín đáo mờ ám.

Verse 84

न खादन्ब्राह्मणस्तिष्ठेन्न जल्पेद् वा हसन् बुधः / स्वमग्निं नैव हस्तेन स्पृशेन्नाप्सु चिरं वसेत्

Bà-la-môn không nên đứng khi đang ăn; bậc trí không nên huyên thuyên hay cười đùa trong lúc ấy. Không được dùng tay chạm vào lửa tế tự của mình, và không nên ngâm mình trong nước quá lâu.

Verse 85

न पक्षकेणोपधमेन्न शूर्पेण न पाणिना / मुखे नैव धमेदग्निं मुखादग्निरजायत

Không nên quạt lửa bằng cánh, bằng nia sàng, hay bằng tay. Cũng không nên thổi lửa bằng miệng, vì lửa được nói là sinh ra từ miệng.

Verse 86

परस्त्रियं न भाषेत नायाज्यं याजयेद् द्विजः / नैकश्चरेत् सभां विप्रः समवायं च वर्जयेत्

Người hai lần sinh không nên trò chuyện với vợ người khác; Bà-la-môn cũng không nên chủ tế cho kẻ không xứng đáng dự tế lễ. Bà-la-môn học rộng không nên một mình bước vào hội chúng, và phải tránh những cuộc tụ họp bè phái, những liên minh kín đáo.

Verse 87

न देवायतनं गच्छेत् कदाचिद् वाप्रदक्षिणम् / न वीजयेद् वा वस्त्रेण न देवायतने स्वपेत्

Không bao giờ được đi nhiễu quanh đền thờ một cách bất kính. Cũng không nên quạt bằng vải, và không được ngủ trong khuôn viên đền thờ.

Verse 88

नैको ऽध्वानं प्रपद्येत नाधार्मिकजनैः सह / न व्याधिदूषितैर्वापि न शूद्रैः पतितेन वा

Không nên lên đường một mình, cũng không nên đi cùng kẻ bất thiện. Cũng không nên đi với người bị bệnh làm ô uế, hay với một Śūdra sa ngã (bị khai trừ).

Verse 89

नोपानद्वर्जितो वाथ जलादिरहितस्तथा / न रात्रौ नारिणा सार्धं न विना च कमण्डलुम् / नाग्निगोब्राह्मणादीनामन्तरेण व्रजेत् क्वचित्

Không nên đi lại khi không mang dép, cũng không nên thiếu nước và các vật cần thiết. Không nên du hành ban đêm, không nên đi cùng phụ nữ, cũng không nên thiếu bình nước kamaṇḍalu. Chớ đi đâu với tâm khinh suất, bỏ qua lửa thiêng, bò, các Bà-la-môn và những bậc đáng tôn kính khác.

Verse 90

न वत्सतन्त्रीं विततामतिक्रामेत् क्वचिद् द्विजः / न निन्देद् योगिनः सिद्धान् व्रतिनो वायतींस्तथा

Người hai lần sinh (dvija) không bao giờ được bước qua sợi dây đã căng để định ranh giới. Lại cũng không nên chê bai các yogin, các bậc siddha đã thành tựu, những người giữ giới nguyện, và các vị yati—bậc xuất ly.

Verse 91

देवतायतनं प्राज्ञो देवानां चैव सत्रिणाम् / नाक्रामेत् कामतश्छायां ब्राह्मणानां च गोरपि

Người trí không nên bất kính nơi thờ tự của chư thiên, cũng không nên xúc phạm các khu vực thiêng của thần linh và của những người đang hành lễ tế tự. Lại chớ vì tùy hứng mà bước lên bóng của một Bà-la-môn, hay thậm chí bóng của một con bò.

Verse 92

स्वां तु नाक्रमयेच्छायां पतिताद्यैर्न रोगिभिः / नाङ्गारभस्मकेशादिष्वधितिष्ठेत् कदाचन

Không nên để bóng của mình bị kẻ sa đọa và hạng người như thế, hay người bệnh tật, giẫm lên. Cũng không bao giờ nên đứng trên than hồng, tro, tóc và những tàn dư bất tịnh tương tự.

Verse 93

वर्जयेन्मार्जनीरेणुं स्नानवस्त्रघचोदकम् / न भक्षयेदभक्ष्याणि नापेयं च पिबेद् द्विजः

Người hai lần sinh nên tránh bụi bay lên do quét dọn, và tránh nước đã dùng để tắm rửa thân thể hay giặt y phục. Người ấy không nên ăn những thứ bị cấm ăn, và cũng không nên uống những thứ bị cấm uống.