Adhyaya 17

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे षोडशो ऽध्यायः व्यास उवाच नाद्याच्छूद्रस्य विप्रो ऽन्नं मोहाद् वा यदि वान्यतः / स शूद्रयोनिं व्रजति यस्तु भुङ्क्ते ह्यनापदि

Như vậy, trong Śrī Kūrma Purāṇa, bản Saṃhitā sáu nghìn kệ, phần hậu. Vyāsa nói: “Một bà-la-môn không nên ăn thức ăn của người śūdra, dù vì mê lầm hay vì bất cứ lý do nào khác. Ai ăn khi không có tình thế khẩn cấp thì rơi vào tái sinh làm śūdra.”

Verse 2

षण्मासान् यो द्विजो भुङ्क्ते शूद्रस्यान्नं विगर्हितम् / जीवन्नेव भवेच्छूद्रो मृतः श्वा चाभिजायते

Nếu một người “hai lần sinh” (dvija) ăn thức ăn bị chê trách của một śūdra suốt sáu tháng, thì ngay khi còn sống đã trở thành như śūdra; và sau khi chết lại sinh làm chó.

Verse 3

ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्रस्य च मुनीश्वराः / यस्यान्नेनोदरस्थेन मृतस्तद्योनिमाप्नुयात्

Hỡi bậc hiền triết tối thượng! Dù là bà-la-môn, kṣatriya, vaiśya hay śūdra—nếu một người chết khi trong bụng còn thức ăn của kẻ khác chưa tiêu, thì người ấy sẽ thọ sinh đúng vào yoni (loài/dòng) của người có thức ăn ấy.

Verse 4

राजान्नं नर्तकान्नं च तक्ष्णो ऽन्नं चर्मकारिणः / गणान्नं गणिकान्नं च षण्ढान्नं चैव वर्जयेत्

Nên tránh thức ăn nhận từ vua, từ người múa hát, từ thợ mộc và từ người làm da; cũng vậy, thức ăn từ các gaṇa (người hầu việc đền miếu), từ kỹ nữ (gaṇikā), và từ người bất lực/hoạn quan—đều phải kiêng bỏ.

Verse 5

चक्रोपजीविरजकतस्करध्वजिनां तथा / गान्धर्वलोहकारान्नं सूतकान्नं च वर्जयेत्

Nên tránh thức ăn của người sống bằng nghề làm bánh xe, của thợ giặt, của kẻ trộm và của người cầm cờ hiệu; cũng nên tránh thức ăn của người ca hát/biểu diễn và của thợ rèn, và cả thức ăn liên hệ đến sūtaka (thời kỳ ô uế nghi lễ).

Verse 6

कुलालचित्रकर्मान्नं वार्धुषेः पतितस्य च / पौनर्भवच्छत्रिकयोरभिशस्तस्य चैव हि

Nên tránh dùng thức ăn (hay vật thực đã nấu dâng) liên hệ đến thợ gốm hoặc thợ vẽ–thợ thủ công, cũng như thức ăn của kẻ cho vay nặng lãi; lại nữa, thức ăn từ người sa ngã khỏi pháp, từ người nữ tái giá và từ chātrikā, cùng thức ăn của kẻ bị công khai kết tội về trọng ác, đều phải kiêng tránh.

Verse 7

सुवर्णकारशैलूषव्याधबद्धातुरस्य च / चिकित्सकस्य चैवान्नं पुंश्चल्या दण्डिकस्य च

Nên kiêng tránh thức ăn nhận từ thợ kim hoàn, kẻ diễn xướng, thợ săn, người bị giam cầm, người mang bệnh, thầy thuốc, người nữ phóng đãng, và kẻ phạm tội đã bị kết án.

Verse 8

स्तेननास्तिकयोरन्नं देवतानिन्दकस्य च / सोमविक्रयिणश्चान्नं श्वपाकस्य विशेषतः

Phải tránh thức ăn từ kẻ trộm và kẻ vô tín (nāstika), cũng như từ người phỉ báng chư thiên; lại nữa, thức ăn từ kẻ buôn bán Soma—đặc biệt từ kẻ nấu thịt chó (hạng ngoại giai)—cần xem là bất tịnh mà kiêng dùng.

Verse 9

भार्याजितस्य चैवान्नं यस्य चोपपतिर्गृहे / उत्सृष्टस्य कदर्यस्य तथैवोच्छिष्टभोजिनः

Thức ăn của người đàn ông bị vợ chế ngự, và thức ăn từ nhà có kẻ tình nhân (upapati) ở trong—cũng vậy, thức ăn của kẻ bị ruồng bỏ, của người keo kiệt, và của kẻ ăn đồ thừa—đều nên xem là không thích hợp cho người hành trì chính pháp.

Verse 10

अपाङ्क्त्यान्नं च सङ्घान्नं शस्त्राजीवस्य चैव हि / क्लीबसंन्यासिनोश्चान्नं मत्तोन्मत्तस्य चैव हि / भीतस्य रुदितस्यान्नमवक्रुष्टं परिक्षुतम्

Nên tránh thức ăn từ những kẻ không xứng ngồi trong hàng thọ thực, thức ăn cộng đồng phân phát cho đám đông, và thức ăn của người sống bằng vũ khí; thức ăn của người bất lực và của kẻ xuất gia (saṃnyāsin); cũng như thức ăn của kẻ say rượu hay kẻ cuồng loạn; và thức ăn của người đang sợ hãi hoặc đang khóc—lại cả thức ăn bị nguyền rủa hay bị hắt hơi vào—đều phải kiêng tránh.

Verse 11

ब्रह्मद्विषः पापरुचेः श्राद्धान्नं सूतकस्य च / वृथापाकस्य चैवान्नं शावान्नं श्वशुरस्य च

Nên tránh thức ăn của kẻ ghét Veda/Brahman (bà-la-môn), của người vui thích tội lỗi; thức ăn nấu cho lễ Śrāddha; thức ăn của người đang chịu ô uế do sinh nở (sūtaka); thức ăn nấu vô cớ, không đúng mục đích hay nghi lễ; thức ăn từ nhà đang ô uế vì tang (śāva); và cả thức ăn của cha vợ nữa.

Verse 12

अप्रजानां तु नारीणां भृतकस्य तथैव च / कारुकान्नं विशेषेण शस्त्रविक्रयिणस्तथा

Cũng vậy, nên tránh nhận thức ăn hay lễ vật của người phụ nữ không có nam hộ (không có người bảo hộ), của kẻ làm thuê; đặc biệt là của thợ thủ công; và của những kẻ mưu sinh bằng việc buôn bán vũ khí.

Verse 13

शौण्डान्नं घाटिकान्नं च भिषजामन्नमेव च / विद्धप्रजननस्यान्नं परिवित्त्यन्नमेव च

Thức ăn từ kẻ say rượu, từ người cờ bạc chuyên nghiệp, và từ thầy thuốc; cũng như thức ăn của kẻ đã vi phạm trật tự đúng đắn trong việc sinh sản, và thức ăn liên hệ đến người đàn ông cưới vợ trước khi anh cả lập gia đình—tất cả đều phải xem là không thanh tịnh để dùng.

Verse 14

पुनर्भुवो विशेषेण तथैव दिधिषूपतेः / अवज्ञातं चावधूतं सरोषं विस्मयान्वितम् / गुरोरपि न भोक्तव्यमन्नं संस्कारवर्जितम्

Đặc biệt, không nên ăn thức ăn từ người phụ nữ tái giá, cũng không từ người chồng của người phụ nữ đã bị lấy đi để tái giá. Thức ăn dâng với sự khinh miệt, bị ném xuống, được cho trong cơn giận, hay kèm cảm xúc kinh ngạc không đúng mực—đều không nên dùng. Ngay cả thức ăn từ chính thầy mình cũng không nên ăn nếu thiếu các nghi thức thanh tịnh (saṃskāra) thích đáng.

Verse 15

दुष्कृतं हि मनुष्यस्य सर्वमन्ने व्यवस्थितम् / यो यस्यान्नं समश्नाति स तस्याश्नानि किल्बिषम्

Quả thật, mọi điều ác của một người như được ký thác trong chính thức ăn của họ. Ai ăn thức ăn của kẻ khác thì cũng dự phần vào tội lỗi của người ấy.

Verse 16

आर्धिकः कुलमित्रश्च स्वगोपालश्च नापितः / एते शूद्रेषु भोज्यान्ना यश्चात्मानं निवेदयेत्

Người cày thuê, kẻ “bạn của gia đình” sống nhờ nịnh bợ, người chăn bò của chính nhà mình và thợ cạo—trong hàng Śūdra, هؤلاء là những người đáng được thí thực; và cả ai tự hiến thân làm kẻ phụng sự cho người khác cũng vậy.

Verse 17

कुशीलवः कुम्भकारः क्षेत्रकर्मक एव च / एते शूद्रेषु भोज्यान्ना दत्त्वा स्वल्पं पणं बुधैः

Người hát xướng/diễn trò, thợ gốm, và người làm việc đồng áng—trong hàng Śūdra, هؤلاء là những người đáng được thí thực; và bậc trí cũng nên ban cho họ một khoản công nhỏ.

Verse 18

पायसं स्नेहपक्वं यद् गोरसं चैव सक्तवः / पिण्याकं चैव तैलं च शूद्राद् ग्राह्यं द्विजातिभिः

Cơm sữa (pāyasa) nấu với bơ ghee, cùng sữa và các món làm từ bột; lại cả bã dầu và dầu—những thứ ấy, người “hai lần sinh” (dvija) có thể nhận từ một Śūdra.

Verse 19

वृन्ताकं नालिकाशाकं कुसुम्भाश्मन्तकं तथा / पलाण्डुं लशुनं शुक्तं निर्यासं चैव वर्जयेत्

Nên tránh cà tím, thứ rau gọi là nālikā-śāka, hoa rum (safflower) và thứ rau lá gọi là āśmantaka; cũng vậy, hành, tỏi, các món chua/ủ lên men, và các chất nhựa tiết ra (nhựa cây) đều nên kiêng.

Verse 20

छत्राकं विड्वराहं च शेलं पेयूषमेव च / विलयं सुमुखं चैव कवकानि च वर्जयेत्

Nên tránh loại nấm gọi là chatrāka, loài heo rừng gọi là viḍvarāha, cùng các thứ mang tên śela, peyūṣa, vilaya, sumukha; và cũng nên kiêng mọi loại nấm mốc (kavaka).

Verse 21

गृञ्जनं किंशुकं चैव ककुभाण्डं तथैव च / उदुम्बरमलाबुं च जग्ध्वा पतति वै द्विजः

Người “hai lần sinh” nếu ăn gṛñjana, kiṃśuka, kakubhāṇḍa, udumbara hay alābu thì quả thật sa rơi khỏi địa vị chánh pháp của mình.

Verse 22

वृथा कृशरसंयावं पायसापूपमेव च / अनुपाकृतमांसं च देवान्नानि हवींषि च

Chớ dâng cúng một cách vô ích, không đúng nghi lễ, các món kṛśara và saṃyāva; cũng chớ dâng payasa (cơm sữa) và bánh apūpa. Lại không nên trình thịt chưa nấu chín, devānna (thức ăn dành cho chư thiên) hay havīṃṣi (vật hiến tế) một cách sai phép.

Verse 23

यवागूं मातुलिङ्गं च मत्स्यानप्यनुपाकृतान् / नीपं कपित्थं प्लक्षं च प्रयत्नेन विवर्जयेत्

Hãy cố ý và cẩn trọng tránh yavāgū (cháo loãng), mātuliṅga (quả thanh yên/citron), và cả cá chưa nấu chín; đồng thời cũng nên kiêng nīpa, kapittha và plakṣa.

Verse 24

पिण्याकं चोद्धृतस्नेहं देवधान्य तथैव च / रात्रौ च तिलसंबद्धं प्रयत्नेन दधि त्यजेत्

Phải cẩn trọng tránh pīṇyāka (bã dầu), các thức ăn đã bị rút hết chất béo, và deva-dhānya; lại nữa, ban đêm hãy kiêng mọi món chế với mè, và cả dahi (sữa chua/curd) cũng vậy.

Verse 25

नाश्नीयात् पयसा तक्रं न बीजान्युपजीवयेत् / क्रियादुष्टं भावदुष्टमसत्संसर्गि वर्जयेत्

Không nên dùng buttermilk (takkra) chung với sữa; cũng không nên mưu sinh bằng việc buôn bán hạt giống. Hãy tránh người có hành vi ô uế, ý tâm ô uế, và kẻ giao du với người ác.

Verse 26

केशकीटावपन्नं च सहृल्लेखं च नित्यशः / श्वाघ्रातं च पुनः सिद्धं चण्डालावेक्षितं तथा

Thức ăn bị rơi dính tóc hay côn trùng, và thức ăn thường xuyên bị ô uế do sự tiếp xúc; thức ăn bị chó ngửi; thức ăn đã nấu rồi lại nấu lại; và thức ăn bị một Caṇḍāla nhìn vào—tất cả đều phải xem là bất tịnh và nên tránh dùng.

Verse 27

उदक्यया च पतितैर्गवा चाघ्रातमेव च / अनर्चितं पुर्युं षितं पर्यायान्नं च नित्यशः

Thức ăn bị người phụ nữ đang hành kinh chạm vào, bị kẻ bị khai trừ chạm vào, hoặc bị bò ngửi; thức ăn chưa được tôn kính theo nghi lễ, đã để lâu thành ôi, hoặc đã nấu rồi để qua ngày khác—những thứ ấy phải luôn luôn tránh dùng.

Verse 28

काककुक्कुटसंस्पृष्टं कृमिभिश्चैव संयुतम् / मनुष्यैरप्यवघ्रातं कुष्ठिना स्पृष्टमेव च

Thức ăn bị quạ hay gà chạm vào, bị giòi bọ xâm nhập, bị người ngửi, hoặc thậm chí bị người mắc bệnh phong (kuṣṭha) chạm vào—đều phải xem là bất tịnh.

Verse 29

न रजस्वलया दत्तं न पुंश्चाल्या सरोषया / मलबद्वाससा वापि परवासो ऽथ वर्जयेत्

Không nên nhận vật biếu do người phụ nữ đang hành kinh trao; cũng không nên nhận từ người đàn bà phóng đãng khi đang nổi giận; lại nữa, nên tránh vật từ kẻ mặc y phục dơ bẩn; và cũng phải tránh cả những gì thuộc sở hữu của người khác.

Verse 30

विवत्सायाश्च गोः क्षीरमौष्ट्रं वानिर्दशं तथा / आविकं सन्धिनीक्षीरमपेयं मनुरब्रवीत्

Manu đã nói là không nên uống: sữa của bò có bê đã chết, sữa lạc đà, sữa vắt trước khi đủ mười ngày, sữa cừu, và sữa của bò ở trạng thái ‘sandhinī’.

Verse 31

बलाकं हंसदात्यूहं कलविङ्कं शुकं तथा / कुररं च चकोरं च जालपादं च कोकिलम्

Cũng có các loài chim: cò (balāka), thiên nga (haṃsa) và chim dātyūha, chim kalaviṅka, vẹt (śuka); lại nữa chim kurara, chim cakora, loài thủy cầm chân có màng (jālapāda) và chim cuốc/cu cu (kokila).

Verse 32

वायसं खञ्जरीटं च श्येनं गृध्रं तथैव च / उलूकं चक्रवाकं च भासं पारावतानपि / कपोतं टिट्टिभं चैव ग्रामकुक्कुटमेव च

“Những loài chim này được kể: quạ (vāyasa), chim khanjariṭa (wagtail), chim ưng (śyena) và kền kền (gṛdhra); cú (ulūka), chim cakravāka (ngỗng đỏ), chim bhāsa (chim săn mồi) và bồ câu; chim cu gáy (kapota), chim ṭiṭṭibha, và cả gà nhà.”

Verse 33

सिंहव्याघ्रं च मार्जारं श्वानं शूकरमेव च / शृगालं मर्कटं चैव गर्दभं च न भक्षयेत्

Không nên ăn thịt của: sư tử (siṃha), hổ (vyāghra), mèo (mārjāra), chó (śvāna), heo (śūkara), chó rừng/cáo (śṛgāla), khỉ (markaṭa), hay lừa (gardabha).

Verse 34

न भक्षयेत् सर्वमृगान् पक्षिणो ऽन्यान् वनेचरान् / जलेचरान् स्थलचरान् प्राणिनश्चेति धारणा

Không nên ăn bất cứ loài thú nào—cũng không ăn các loài chim khác và các sinh vật nơi rừng núi—cũng không ăn các loài chuyển động trong nước hay trên đất; đó là sự chế ngự được quy định (dhāraṇā).

Verse 35

गोधा कूर्मः शशः श्वाविच्छल्यकश्चेति सत्तमाः / भक्ष्याः पञ्चनखा नित्यं मनुराह प्रिजापतिः

Hỡi bậc hiền thiện tối thượng, thằn lằn lớn (godhā), rùa (kūrma), thỏ (śaśa), nhím (śvāvit) và loài gọi là chalyaka—năm loài có năm móng này được tuyên là luôn có thể dùng làm thực phẩm; đó là lời Manu, Prajāpati, Chúa của muôn loài sinh sản.

Verse 36

मत्स्यान् सशल्कान् भुञ्जीयान् मांसं रौरवमेवच / निवेद्य देवताभ्यस्तु ब्राह्मणेभ्यस्तु नान्यथा

Chỉ được ăn cá khi cá còn vảy; và nếu dùng thịt thì chỉ dùng loại được phép theo pháp tắc. Nhưng phải làm sau khi đã dâng làm naivedya lên chư thiên và cúng đến các bà‑la‑môn trước—tuyệt không được làm cách khác.

Verse 37

मयूरं तित्तिरं चैव कपोतं च कपिञ्जलम् / वाध्रीणसं बकं भक्ष्यं मीनहंसपराजिताः

Công, gà gô, bồ câu và gà rừng (francolin) là những loài có thể dùng làm thực phẩm; cũng vậy, vādhrīṇasa và chim hạc đều được phép ăn—(những loài chim ấy) được nói là “bị cá và thiên nga chế ngự”.

Verse 38

शफरं सिंहतुण्डं च तथा पाठीनरोहितौ / मत्स्याश्चैते समुद्दिष्टा भक्षणाय द्विजोत्तमाः

“Śaphara, Siṃhatuṇḍa, và cũng như Pāṭhīna cùng Rohita—những loài cá này được chỉ rõ là thích hợp để ăn, hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh.”

Verse 39

प्रोक्षितं भक्षयेदेषां मांसं च द्विजकाम्यया / यथाविधि नियुक्तं च प्राणानामपि चात्यये

Nếu thịt của chúng đã được rảy nước theo nghi lễ (prokṣita) để trở nên thanh tịnh, thì có thể dùng khi cần đáp ứng nhu cầu của hàng nhị sinh; và khi đã được truyền dạy đúng pháp—thậm chí trong lúc nguy cấp, khi sinh mạng bị đe dọa.

Verse 40

भक्षयेन्नैव मांसानि शेषभोजी न लिप्यते / औषधार्थमशक्तौ वा नियोगाद् यज्ञकारणात्

Tuyệt đối không nên ăn thịt. Nhưng người chỉ dùng phần còn lại sau nghi lễ hay sau khi dâng cúng (śeṣa) thì không bị ô nhiễm; cũng vậy khi dùng vì mục đích chữa bệnh, trong tình trạng bất lực, hoặc khi được truyền lệnh vì nhân duyên của tế lễ (yajña).

Verse 41

आमन्त्रितस्तु यः श्राद्धे दैवे वा मांसमुत्सृजेत् / यावन्ति पशुरोमाणि तावतो नरकान् व्रजेत्

Kẻ đã được mời dự lễ Śrāddha hay nghi lễ dâng chư thiên (daiva-yajña) mà lại khước từ phần thịt cúng, sẽ phải sa vào số địa ngục nhiều như số lông trên thân con vật ấy.

Verse 42

अदेयं चाप्यपेयं च तथैवास्पृश्यमेव च / द्विजातीनामनालोक्यं नित्यं मद्यमिति स्थितिः

Đối với người hai lần sinh, rượu được xác lập là điều tuyệt đối: không được đem cho, không được uống, thậm chí không được chạm; luôn phải tránh cả việc nhìn thấy—đó là quy tắc đã định.

Verse 43

तस्मात् सर्वप्रकारेण मद्यं नित्यं विवर्जयेत् / पीत्वा पतति कर्मभ्यस्त्वसंभाष्यो भवेद् द्विजः

Vì thế, bằng mọi cách phải luôn tránh rượu say. Hễ đã uống, người hai lần sinh sẽ sa sút khỏi bổn phận nghiệp pháp và trở thành kẻ không đáng để giao tiếp, bị xã hội xa lánh.

Verse 44

भक्षयित्वा ह्यभक्ष्याणि पीत्वापेयान्यपि द्विजः / नाधिकारी भवेत् तावद् यावद् तन्न जहात्यधः

Người hai lần sinh đã ăn điều cấm ăn và uống điều cấm uống thì chưa đủ tư cách hành trì nghi lễ thánh và kỷ luật tu tập, chừng nào còn chưa tống khứ uế tạp ấy ra khỏi thân dưới.

Verse 45

तस्मात् परिहरेन्नित्यमभक्ष्याणि प्रयत्नतः / अपेयानि च विप्रो वै तथा चेद् याति रौरवम्

Vì thế, một vị brāhmaṇa phải luôn gắng sức tránh điều cấm ăn và điều cấm uống; nếu làm trái, người ấy sẽ rơi vào địa ngục mang tên Raurava.