
Sukta 2.10
Gṛtsamada (Bhārgava)
Triṣṭubh
Ang maikling himalang Triṣṭubh kay Agni ay nagpupuri sa kanya bilang unang presensya at tulad ng ama sa sakripisyo, sinisindihan sa banal na luklukan ni Iḷā at nagliliwanag ng kasaganaan at karunungan. Ito ay binibigyang-diin ang kosmikong saklaw ni Agni na sumasakop sa mga mundo, habang ipinapakita rin siya bilang tagapadalisay na "kinikintab" at pinapahid ng ghee. Nagtatapos ang makata sa paghingi ng tamang bahagi ng handog at pagtawag kay Agni bilang sugong tulad ni Manu, na tinatawag gamit ang sandok ng pananalita para sa tamis at sagana.
Mantra 1
जोहूत्रो अग्निः प्रथमः पितेवेळस्पदे मनुषा यत्समिद्धः । श्रियं वसानो अमृतो विचेता मर्मृजेन्यः श्रवस्यः स वाजी ॥
Si Agni, ang madalas na tinatawag, ang una - tulad ng isang ama - kapag siya ay sinindihan ng mga tao sa lugar ni Ila. Nakasuot ng liwanag ng kasaganaan, imortal at may pag-unawa, siya ang tagapaglinis na kinikinang; siya ang tagapagdala ng mapagwaging lakas at karapat-dapat na katanyagan.
Mantra 2
श्रूया अग्निश्चित्रभानुर्हवं मे विश्वाभिर्गीर्भिरमृतो विचेताः । श्यावा रथं वहतो रोहिता वोतारुषाह चक्रे विभृत्रः ॥
Sana'y marinig ni Agni ng sari-saring liwanag ang aking tawag, ang imortal na tagapag-unawa, kasama ang lahat ng aking inspiradong salita. Ang dalawang madidilim at dalawang mapupula ang humihila sa kanyang karwahe - ang kanyang mga kapangyarihang nakaharnos - na nagbubuhat nito sa matatag na suporta.
Mantra 3
उत्तानायामजनयन्त्सुषूतं भुवदग्निः पुरुपेशासु गर्भः । शिरिणायां चिदक्तुना महोभिरपरीवृतो वसति प्रचेताः ॥
Sa nakaunat na niluwal ang mabuting ipinanganak: si Agni ay naging sanggol sa maraming anyo. Kahit sa matigas na lupa, sa gabi at sa mga dakilang kapangyarihan, ang may malay ay nananahan, na walang takip at gising sa landas.
Mantra 4
जिघर्म्यग्निं हविषा घृतेन प्रतिक्षियन्तं भुवनानि विश्वा । पृथुं तिरश्चा वयसा बृहन्तं व्यचिष्ठमन्नै रभसं दृशानम् ॥
Ako ay nagpapahid kay Agni ng handog at ng tinulungang mantekilya - siya na humahawak ng lahat ng mga mundo. Malawak, kumakalat sa kabila, dakila sa paglaki, pinakamalawak - nakikita bilang mabilis na kapangyarihan sa pamamagitan ng mga pagkain.
Mantra 5
आ विश्वतः प्रत्यञ्चं जिघर्म्यरक्षसा मनसा तज्जुषेत । मर्यश्रीः स्पृहयद्वर्णो अग्निर्नाभिमृशे तन्वा जर्भुराणः ॥
Mula sa bawat panig, aking hinahango ang pumapanig-loob, na may isip na malaya sa puwersa ng Rakṣasa; sana'y sumang-ayon ang Iyon na tamasahin. Si Agni, bata sa karangalan, na nagnanais ng kulay ng liwanag, ay malapit na dumudikit sa gitna-ng-pusod gamit ang kanyang katawan, na walang pagod na gumagawa upang linisin at hubugin ang pagkatao.
Mantra 6
ज्ञेया भागं सहसानो वरेण त्वादूतासो मनुवद्वदेम । अनूनमग्निं जुह्वा वचस्या मधुपृचं धनसा जोहवीमि ॥
Sana'y tunay na makilala at maunawaan ang bahagi sa pamamagitan ng puwersang nanalo sa piniling kabutihan; kasama ka bilang sugo, nais naming magsalita sa paraan ni Manu. Gamit ang sandok ng salita, tinatawag ko ang di-nabibigong si Agni, na halo-halong pulot-pukyutan, ang nagkakaloob ng kasaganaan sa yaman ng pagkatao.
Agni is hailed as the first, much-invoking, father-like fire kindled by humans at Iḷā’s place, radiant with śrī and discerning immortality.
The hymn expands Agni’s stature from ritual hearth to cosmic pervasion: he is purified and brightened, then described as occupying all worlds and growing vast and pervasive through nourishment.
The anointing with havis and ghee presents Agni as the swift, all-reaching power—visible as force—who truly ‘takes possession’ of the worlds.
The poet seeks the rightly known share and speaks ‘in the manner of Manu,’ invoking Agni as messenger, unfailing and honey-mingled, to grant plenitude and right order in the offering.
joḥūtro agniḥ prathamaḥ piteva
pratikṣiyantam bhuvanāni viśvā
juhvā vacasyā
It presents Agni as the first power of the sacrifice—father-like, purifying, and discerning—who also pervades the cosmos and carries offerings as the divine messenger.
Ghee (ghṛta) is a primary Vedic oblation that strengthens and brightens the fire; symbolically it ‘feeds’ Agni so he can convey the offering and illuminate the rite.
Manu represents the archetypal human sacrificer and lawgiver of right ritual; invoking Agni ‘manuvat’ means following the ancient, proper tradition of speech and offering.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.