Sukta 10
Sukta 2.10
Gṛtsamada (Bhārgava)
Agni
Triṣṭubh
অগ্নিক উদ্দেশ্য কৰি ৰচিত এই সৰু ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত তেওঁক যজ্ঞৰ প্ৰথম আৰু পিতৃসদৃশ উপস্থিতি বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে—ইলাৰ পবিত্ৰ আসনত প্ৰজ্বলিত হৈ তেওঁ পূৰ্ণতা আৰু বিবেচনাৰে দীপ্তিমান। স্তোত্ৰখনে অগ্নিৰ সৰ্বব্যাপী বিশ্বব্যাপী বিস্তাৰক জোৰ দিয়ে—তেওঁ জগতসমূহ অধিকাৰ কৰে—আৰু তেওঁক ‘ঘঁহি উজ্জ্বল’ কৰা, ঘৃতৰে অভিষিক্ত শোধক ৰূপেও দেখুৱায়। শেষত কবিয়ে আহুতিত যথাযথভাৱে বণ্টিত অংশ বিচাৰে আৰু অগ্নিক মনুৰ ধৰণৰ দূত হিচাপে আহ্বান কৰে—মধুৰতা আৰু প্ৰাচুৰ্যৰ বাবে বাক্যৰ চামুচেৰে মাতি অনা।
Mantras
Mantra 1
जोहूत्रो अग्निः प्रथमः पितेवेळस्पदे मनुषा यत्समिद्धः । श्रियं वसानो अमृतो विचेता मर्मृजेन्यः श्रवस्यः स वाजी ॥
বহু-আহ্বানীয় অগ্নি প্ৰথম—পিতাৰ দৰে—যেতিয়া মানুহে ইळা-পদত তেওঁক সমিধা কৰে। শ্ৰীৰ দীপ্তি পৰিধান কৰি, অমৃত আৰু বিচেতা, তেওঁ মর্মৃজেন্য (ঘঁহি উজ্জ্বল কৰিবলগীয়া) পবিত্ৰকাৰী; তেওঁই বাজিক (বিজয়শক্তি-দাতা) আৰু শ্ৰৱস্য (খ্যাতিযোগ্য) জন।
Mantra 2
श्रूया अग्निश्चित्रभानुर्हवं मे विश्वाभिर्गीर्भिरमृतो विचेताः । श्यावा रथं वहतो रोहिता वोतारुषाह चक्रे विभृत्रः ॥
চিত্ৰভানু অগ্নি—অমৃত বিচেতা—মোৰ হৱন শুনক, মোৰ সকলো গীৰ্ভিৰে। দুটা শ্যাৱ আৰু দুটা ৰোহিত তেওঁৰ ৰথ টানে—যুগ্ম শক্তিসকল—দৃঢ়ভাৱে ধৰি বহন কৰে।
Mantra 3
उत्तानायामजनयन्त्सुषूतं भुवदग्निः पुरुपेशासु गर्भः । शिरिणायां चिदक्तुना महोभिरपरीवृतो वसति प्रचेताः ॥
উত্তানায়া (প্ৰসাৰিত ভূমি/আধাৰ)ত সুভাৱে জন্মা সুষূতক জনম দিলে; অগ্নি বহু-ৰূপী পেশাসমূহত গৰ্ভ হৈ উঠিল। কঠিন ভূমিতো ৰাত্ৰিৰ মাজেৰে আৰু মহাশক্তিসমূহেৰে, প্ৰচেতা (সচেতন) জনা আৱৰণহীন হৈ, জাগ্ৰতভাৱে পথ-জ্ঞানসহ বাস কৰে।
Mantra 4
जिघर्म्यग्निं हविषा घृतेन प्रतिक्षियन्तं भुवनानि विश्वा । पृथुं तिरश्चा वयसा बृहन्तं व्यचिष्ठमन्नै रभसं दृशानम् ॥
হৱিষা আৰু ঘৃতৰে মই অগ্নিক অভিষেক কৰোঁ—যি সকলো ভুৱনক অধিকাৰ কৰি প্ৰতিক্ষীয়ন্ত (অধিষ্ঠান কৰি বিস্তাৰমান) হয়। প্ৰশস্ত, তিৰ্যকভাৱে বিস্তৃত, বয়সা (বৃদ্ধি)ত মহান, সৰ্বাধিক ব্যাপক—আন্নসমূহৰ মাজেৰে তীব্ৰ বেগী শক্তিৰূপে দৃষ্ট হয়।
Mantra 5
आ विश्वतः प्रत्यञ्चं जिघर्म्यरक्षसा मनसा तज्जुषेत । मर्यश्रीः स्पृहयद्वर्णो अग्निर्नाभिमृशे तन्वा जर्भुराणः ॥
সকলো দিশৰ পৰা মই অন্তৰ্মুখী হোৱা তাক মোৰ ওচৰলৈ টানি আনি অন্তৰঙ্গ কৰোঁ—ৰাক্ষস-শক্তিৰ পৰা ৰক্ষিত মনৰে; সেয়া যেন ভোগ্য হ’বলৈ সন্মতি দিয়ে। যুৱ-শ্ৰীসম্পন্ন অগ্নি, দীপ্তিৰ বৰ্ণ কামনা কৰি, দেহেৰে নাভি-কেন্দ্ৰত স্পৰ্শ কৰি, অস্থিৰভাৱে কৰ্মৰত হৈ শুদ্ধি আৰু গঠন সাধে।
Mantra 6
ज्ञेया भागं सहसानो वरेण त्वादूतासो मनुवद्वदेम । अनूनमग्निं जुह्वा वचस्या मधुपृचं धनसा जोहवीमि ॥
সহসাৰে বাছনি কৰা শ্ৰেয়স্ জয় কৰা বলৰ দ্বাৰা ভাগ যেন যথাৰ্থে জনা-পৰিচিত হয়। তোমাক দূত কৰি আমি মনুৰ দৰে বাক্য কওঁ। বাক্যৰ জুহূ-কৰচিৰে মই অনূন, মধু-মিশ্ৰিত, ধন-সমৃদ্ধি দানকাৰী অগ্নিক আহ্বান কৰোঁ।
Frequently Asked Questions
It presents Agni as the first power of the sacrifice—father-like, purifying, and discerning—who also pervades the cosmos and carries offerings as the divine messenger.
Ghee (ghṛta) is a primary Vedic oblation that strengthens and brightens the fire; symbolically it ‘feeds’ Agni so he can convey the offering and illuminate the rite.
Manu represents the archetypal human sacrificer and lawgiver of right ritual; invoking Agni ‘manuvat’ means following the ancient, proper tradition of speech and offering.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.