Opening the text

Sukta 2.10
Gṛtsamada (Bhārgava)
Agni
Triṣṭubh
அக்னியை நோக்கிய இந்தச் சுருக்கமான திரிஷ்டுப் பாசுரம், யாகத்தில் அவரை முதன்மையானதும் தந்தைபோன்றதுமான இருப்பாகப் புகழ்கிறது—இளாவின் புனித ஆசனத்தில் ஏற்றப்பட்டு, நிறைவும் விவேகமும் கொண்டு ஒளிர்வதாக. அக்னியின் அனைத்துலகங்களையும் ஊடுருவும் பிரபஞ்சப் பரவலை—உலகங்களைத் தன் ஆட்கொள்ளுதலை—இது வலியுறுத்துகிறது; மேலும் அவரை “உரசி ஒளிரச் செய்யப்படும்” தூய்மைப்படுத்துபவனாகவும், நெய்யால் அபிஷேகிக்கப்படுபவனாகவும் காட்டுகிறது. இறுதியில் கவிஞன், அர்ப்பணிப்பில் உரிய முறையில் பகிரப்பட்ட பங்கை வேண்டி, அக்னியை மனு-முறையின் தூதராக அழைக்கிறான்—வாக்கு-கரண்டியால் அழைக்கப்பட்டு—இனிமையும் வளமையும் அருளுமாறு.
Mantra 1
जोहूत्रो अग्निः प्रथमः पितेवेळस्पदे मनुषा यत्समिद्धः । श्रियं वसानो अमृतो विचेता मर्मृजेन्यः श्रवस्यः स वाजी ॥
பலமுறை அழைக்கப்படும் அக்னி முதல்வன்—தந்தைபோல்—மனிதர் இளா-பதத்தில் அவனைத் தீப்பற்றச் செய்யும் போது. ஸ்ரீ (ஒளி/செழிப்பு) அணிந்து, அம்ருதன், விவேகி—அவன் மம்ருஜேன்ய (மழுங்காமல் மெருகேற்றத் தக்க) பாவகன்; அவனே வாஜி (வெற்றி-வலிமை)யையும், ஶ்ரவஸ்ய (புகழுக்குரிய கீர்த்தி)யையும் அளிப்பவன்.
Mantra 2
श्रूया अग्निश्चित्रभानुर्हवं मे विश्वाभिर्गीर्भिरमृतो विचेताः । श्यावा रथं वहतो रोहिता वोतारुषाह चक्रे विभृत्रः ॥
சித்ரபானு (பலவகை ஒளி) உடைய அக்னி, அம்ருத விவேகி, என் ஹவம் (அழைப்பு) அனைத்துக் கீர்ப் (உந்தப்பட்ட ஸ்தோத்திரவாக்குகள்) உடனும் கேட்பானாக. இரண்டு ஷ்யாவமும் இரண்டு ரோஹிதமும் அவன் ரதத்தை இழுக்கின்றன—அவனது யுக்த சக்திகள்—நிலையான ஆதரவுடன் அதைத் தாங்கிச் செலுத்துகின்றன; அவன் விப்ருத் (உறுதியான தாங்குபவன்).
Mantra 3
उत्तानायामजनयन्त्सुषूतं भुवदग्निः पुरुपेशासु गर्भः । शिरिणायां चिदक्तुना महोभिरपरीवृतो वसति प्रचेताः ॥
உத்தான (விரிந்த) நிலையில் அவர்கள் சுஷூத—நன்கு பிறந்தவனை—உண்டாக்கினர்; அக்னி பல வடிவங்களில் கருவாக ஆனான். கடினமான நிலத்திலும், இரவினாலும் மகத்தான சக்திகளாலும், அந்தப் பிரசேதா (உணர்வுடையவன்) மறையாது வாசம் செய்கிறான்.
Mantra 4
जिघर्म्यग्निं हविषा घृतेन प्रतिक्षियन्तं भुवनानि विश्वा । पृथुं तिरश्चा वयसा बृहन्तं व्यचिष्ठमन्नै रभसं दृशानम् ॥
நான் ஹவிஸ் மற்றும் க்ஹ்ருதம் (நெய்) கொண்டு அக்னியை அபிஷேகம் செய்கிறேன்—அவன் எல்லாப் புவனங்களையும் கைப்பற்றுபவன். அவன் பரந்தவன், குறுக்காகப் பரவுபவன், வளர்ச்சியில் மகான், மிகச் செறிந்த பரவலுடையவன்—போஷணங்களில் வேகமான சக்தியாகக் காணப்படுகிறான்.
Mantra 5
आ विश्वतः प्रत्यञ्चं जिघर्म्यरक्षसा मनसा तज्जुषेत । मर्यश्रीः स्पृहयद्वर्णो अग्निर्नाभिमृशे तन्वा जर्भुराणः ॥
எல்லாத் திசைகளிலிருந்தும் அந்தப் பிரத்யஞ்ச (உள்நோக்கி திரும்பியதை) நான் எனக்கருகே இழுத்து நெய்-லேபனம் செய்கிறேன்; ரக்ஷஸ்-இல்லா மனத்தால்—அது (தத்) ஒப்புக்கொண்டு அனுபவிக்கத் தக்கதாகட்டும். இளமைச் செழிப்பில் ஒளிரும், ஒளி-நிறத்தை விரும்பும் அக்னி, தன் உடலால் நாபி மையத்தைத் தொடந்து, ஜர்புராண (இடையறாது உழைப்பவன்) ஆகி, தூய்மை மற்றும் வடிவமைப்பில் ஈடுபடுகிறான்.
Mantra 6
ज्ञेया भागं सहसानो वरेण त्वादूतासो मनुवद्वदेम । अनूनमग्निं जुह्वा वचस्या मधुपृचं धनसा जोहवीमि ॥
சஹஸா (வலத்தால்) வரேண (தேர்ந்தெடுத்த சிறப்பை) வெல்லுபவனால் பாகம் (பங்கு) நன்கு அறியப்பட்டு தீர்மானிக்கப்படுக. (அக்னியே) உன்னைத் தூதனாகக் கொண்டு நாம் மனுவைப் போல வாக்கு உரைப்போம். வாக்கு-ரூப ஜுஹூ (கரண்டி) கொண்டு நான் அனூன (குறைவில்லாத) அக்னியை அழைக்கிறேன்—மது கலந்தவனாக, செல்வங்களில் நிறைவை அளிப்பவனாக.
It presents Agni as the first power of the sacrifice—father-like, purifying, and discerning—who also pervades the cosmos and carries offerings as the divine messenger.
Ghee (ghṛta) is a primary Vedic oblation that strengthens and brightens the fire; symbolically it ‘feeds’ Agni so he can convey the offering and illuminate the rite.
Manu represents the archetypal human sacrificer and lawgiver of right ritual; invoking Agni ‘manuvat’ means following the ancient, proper tradition of speech and offering.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.