Sukta 43
Sukta 9.43
Soma Pavamāna
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପବମାନ ସୋମ ସୂକ୍ତରେ ଛାଣନୀରେ ଶୁଦ୍ଧିକୃତ ହେଉଥିବା ସୋମଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି—ଦୀପ୍ତିମାନ ‘ଗାଈ’ (କିରଣ) ଦ୍ୱାରା ପରିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିବା ଦ୍ରୁତ ଅଶ୍ୱ ପରି ସେ ଦେଖାଯାନ୍ତି, ଏବଂ ପରେ କବିମାନଙ୍କ ସ୍ତୋତ୍ରଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ହୁଅନ୍ତି। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଇନ୍ଦୁଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ ଯେ ସେ ଦୀପ୍ତିମୟ ଧନ (ରୟି), ବହୁ-କିରଣମୟ ତେଜ ଆଣୁନ୍ତୁ, ଏବଂ ଜୟଦାୟକ ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ତମ ବୀର୍ୟ-ଉର୍ଜା (ସୁବୀର୍ୟ) ଦ୍ୱାରା ଗାୟକ ଦ୍ରଷ୍ଟାକୁ ସଶକ୍ତ କରୁନ୍ତୁ।
Mantras
Mantra 1
यो अत्य इव मृज्यते गोभिर्मदाय हर्यतः । तं गीर्भिर्वासयामसि ॥
ଯେ ଅତି (ଦ୍ରୁତ) ଅଶ୍ୱ ପରି ମୃଜ୍ୟ ହୁଏ—ଗୋ (କିରଣ) ଦ୍ୱାରା ମଦ ପାଇଁ—ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ ସେ; ତାହାକୁ ଆମେ ଗୀର୍ଭିଃ, ପ୍ରେରିତ ସ୍ତୁତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଆବୃତ କରି ଦୀପ୍ତ କରୁ।
Mantra 2
तं नो विश्वा अवस्युवो गिरः शुम्भन्ति पूर्वथा । इन्दुमिन्द्राय पीतये ॥
ଆମ ପାଇଁ ସହାୟତାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ଗିରଃ (ସ୍ତୁତିଗୀତ) ପୁରାତନ ପଥରେ ତାହାକୁ ଶୋଭାୟିତ କରେ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାନାର୍ଥେ ଏହି ଦୀପ୍ତ ଇନ୍ଦୁ (ସୋମବିନ୍ଦୁ) — ଯେପରି ଜ୍ୟୋତିଶକ୍ତିର ଅଧିପତି ଇନ୍ଦ୍ର ଆମ ମଧ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉନ୍ତୁ।
Mantra 3
पुनानो याति हर्यतः सोमो गीर्भिः परिष्कृतः । विप्रस्य मेध्यातिथेः ॥
ପୁନାନ—ସ୍ୱୟଂ ଶୁଦ୍ଧ ହେଉଥିବା—ହର୍ୟତ (ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ) ସୋମ ଆଗକୁ ଯାଏ; ଗୀର୍ଭିଃ (ସ୍ତୁତିଗୀତ) ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିଷ୍କୃତ ହୋଇ, ମେଧ୍ୟ-ଅତିଥି ଥିବା ବିପ୍ର (ଋଷି)ଙ୍କ ଯଜ୍ଞକାର୍ଯ୍ୟରେ।
Mantra 4
पवमान विदा रयिमस्मभ्यं सोम सुश्रियम् । इन्दो सहस्रवर्चसम् ॥
ହେ ପବମାନ ସୋମ, ଆମ ପାଇଁ ରୟି—ସୁଶ୍ରିୟ, ସତ୍ୟ ଶୋଭାଯୁକ୍ତ—ବିଦା, ଖୋଜି ଆଣ; ହେ ଇନ୍ଦୋ, ସହସ୍ରବର୍ଚ୍ଚସ—ହଜାର ଦୀପ୍ତିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ—ଧନ ଦିଅ।
Mantra 5
इन्दुरत्यो न वाजसृत्कनिक्रन्ति पवित्र आ । यदक्षारति देवयुः ॥
ଇନ୍ଦୁ ଦୌଡୁଥିବା ଅଶ୍ୱ ପରି—ବାଜ (ସମୃଦ୍ଧି) ଆଣୁଥିବା—ପବିତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଛାଲ ମାରି ପ୍ରବେଶ କରେ; ଯେତେବେଳେ ଦେବୟୁ (ଦେବଙ୍କୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିବା) ଧାରା ହୋଇ ବହି ଅତୀତକୁ ଯାଏ।
Mantra 6
पवस्व वाजसातये विप्रस्य गृणतो वृधे । सोम रास्व सुवीर्यम् ॥
ବାଜସାତି (ସମୃଦ୍ଧି-ବିଜୟ) ପାଇଁ ପବିତ୍ର ହେଅ; ସ୍ତୁତି କରୁଥିବା ବିପ୍ର (ଋଷି)ର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ। ହେ ସୋମ, ଆମକୁ ସୁବୀର୍ୟ (ଉତ୍ତମ ବୀର୍ୟ-ଶକ୍ତି) ଦିଅ।
Frequently Asked Questions
The deity is Soma Pavamāna—Soma as he flows through the filter in the Soma sacrifice, becoming purified, bright, and fit to be offered.
It asks for splendid wealth (rayi), great radiance (sahasravarcas), success in winning strength and plenty (vājasāti), and noble inner power (suvīrya).
Because the ritual purification is like grooming a fast steed: Soma is ‘cleaned’ by the bright rays and then ‘adorned’ by hymns, showing both physical filtering and inner illumination.
Ask anything about Sukta 43 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.