Sukta 43
Sukta 9.43
ఈ సంక్షిప్త పావమాన సోమ స్తోత్రం వడపోతలో శుద్ధి చేయబడుతున్న సోముని స్తుతిస్తుంది. అతడు కాంతిమయమైన ‘గావులు’ (కిరణాలు) చేత శుభ్రపరచబడిన వేగవంతమైన అశ్వంలా ఉపమించబడుతూ, అనంతరం కవుల స్తోత్రగీతాలచే అలంకరింపబడతాడు. ప్రకాశవంతమైన ఇందువు (సోముడు) దివ్యమైన సంపద (రయి), అనేక కిరణాల తేజస్సు తీసుకురావాలని, అలాగే జపించే ఋషికి విజయదాయక బలం మరియు శ్రేష్ఠ వీరశక్తి (సువీర్య) ప్రసాదించాలని ప్రార్థిస్తుంది.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
यो अत्य इव मृज्यते गोभिर्मदाय हर्यतः । तं गीर्भिर्वासयामसि ॥
ఆనందమైన ‘మద’ కొరకు, గో-కిరణాలచే వేగవంతమైన అశ్వంలా మృజ్యమానమయ్యే, హరిత-కాంతి గల స్వర్ణవర్ణుని—మా ‘గిరః’ (ప్రేరిత స్తోత్రాలు)తో ఆవరిచి దీప్తిమంతునిగా చేస్తాము.
Mantra 2
तं नो विश्वा अवस्युवो गिरः शुम्भन्ति पूर्वथा । इन्दुमिन्द्राय पीतये ॥
ఆయనను మనకొరకు—అన్ని ఆశాపూరిత ప్రేరణలు—పూర్వరీతినే గీతాలతో అలంకరిస్తాయి. ఇంద్రుడు పానము చేయుటకు ఈ ఇందు (సోమరసం)॥
Mantra 3
पुनानो याति हर्यतः सोमो गीर्भिः परिष्कृतः । विप्रस्य मेध्यातिथेः ॥
తానే పవిత్రమవుతూ, హరిత-సువర్ణవర్ణ సోముడు ముందుకు సాగుతాడు—గీతస్తోత్రాలతో పరిష్కృతుడై, మేధావి అతిథి-ఋషి యజ్ఞకర్మలో॥
Mantra 4
पवमान विदा रयिमस्मभ्यं सोम सुश्रियम् । इन्दो सहस्रवर्चसम् ॥
హే పవమాన సోమా, మనకొరకు రయి—సుశ్రియమైన నిజశోభతో కూడినదాన్ని—కనుగొని తెమ్ము. హే ఇందో, సహస్రవర్చస్సు గల ధనాన్ని ప్రసాదించు॥
Mantra 5
इन्दुरत्यो न वाजसृत्कनिक्रन्ति पवित्र आ । यदक्षारति देवयुः ॥
ఇందు (సోముడు) వాజ-సమృద్ధిని తెచ్చే పరుగెత్తే అశ్వంలా పవిత్రం (వడపోత) లోకి దూకుతూ ప్రవేశిస్తాడు; దేవయు (దేవులను అన్వేషించేవాడు) ధారగా ప్రవహించి బయటికి వచ్చి, దాటి పోయే వేళ.
Mantra 6
पवस्व वाजसातये विप्रस्य गृणतो वृधे । सोम रास्व सुवीर्यम् ॥
హే సోమా, వాజ-సాధన కోసం నీవు పవిత్రమవు; స్తుతించే విప్రుడు (ఋషి) వృద్ధి కోసం. మాకు సువీర్యం—శ్రేష్ఠ వీరశక్తి—ప్రదానం చేయుము.
Inside Sukta 43
How it unfolds
- Where it opens
Soma is introduced as a swift steed being cleansed by the shining ‘cows’ (rays), readying him for joy and offering.
- Development
The poets intensify praise: Soma is made radiant by hymns, and the focus turns to what his purified brilliance brings—splendid wealth and many-rayed glory.
- Climax
A direct petition: Pavamāna is asked to ‘find’ and deliver suśriya rayi and sahasravarcas (thousandfold radiance).
- Where it settles
The hymn ends with an actionable request—purify for victory and increase the praising seer, granting suvīrya (noble, effective hero-power).
The deity: Soma Pavamāna
- In the VedaHe is praised as radiant, exhilarating, and as one whom poets “clothe” with inspired speech.
- Cosmic functionMediator of vitality and light: he invigorates gods and humans, supports ṛta (ordered truth), and turns the raw plant-juice into a luminous, life-sustaining power that enables victory, wealth, and inspired vision.
- Inner significanceThe purification of Soma mirrors inner refinement—clarifying consciousness, intensifying inspiration (dhī), and converting raw impulse into illumined strength and joyful ecstasy directed toward truth.
The seer
- Anukramaṇī-attributed Soma Pavamāna seer (tradition does not preserve a single, stable personal name for RV 9.43)Associated with the Mandala 9 Soma-Pavamāna corpus that poetically maps the ritual purification of Soma into a vision of spiritual illumination and ecstatic inspiration.
Famous verses
यो अत्य इव मृज्यते गोभिर्मदाय हर्यतः । तं गीर्भिर्वासयामसि ॥sahasravarcasam
pavasva vājasātaye
Attributes of the deity
- self-purifying (pavamāna)
- radiant/bright (indu)
- golden-hued
- ecstasy-giving (madāya)
- victory- and strength-bestowing (vājasāti, suvīrya)
- inspirer of hymns and seers
Also by this seer
- Part of the broader Pavamāna (Soma purification) hymns of Mandala 9, used across Soma-pressing liturgies
- Contributes to the recurring Rigvedic imagery of Soma as Indu (the bright drop) whose purification yields light, vigor, and inspired speech
The rite, step by step
- Press Soma (abhiṣava) and collect the juice
- Filter/purify through the woolen strainer (pavitra), allowing Soma to ‘run’ as Pavamāna
- Recite Pavamāna verses as Soma flows, ‘adorning’ him with stoma (praise)
- Mix/prepare Soma according to the rite (often with water/milk as prescribed)
- Offer Soma libations to the deities (especially Indra and associated gods)
- Conclude with petitions for rayi (wealth), brilliance, victory, and inner power for the chanter
Offerings
- Pressed Soma juice (primary)
- Libations of purified Soma
- Accompaniments as per rite (water, milk/curds in some preparations)
Frequently Asked Questions
The deity is Soma Pavamāna—Soma as he flows through the filter in the Soma sacrifice, becoming purified, bright, and fit to be offered.
It asks for splendid wealth (rayi), great radiance (sahasravarcas), success in winning strength and plenty (vājasāti), and noble inner power (suvīrya).
Because the ritual purification is like grooming a fast steed: Soma is ‘cleaned’ by the bright rays and then ‘adorned’ by hymns, showing both physical filtering and inner illumination.
Ask anything about Sukta 43 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
