
Sukta 6.64
Bharadvāja (Bārhaspatya) (traditional for this hymn cluster in Maṇḍala 6)
Uṣas (Dawn)
Triṣṭubh
บทสรรเสริญอุษาส (รุ่งอรุณ) บทสั้นนี้ยกย่องรุ่งอรุณว่าเป็นผู้ปลุกเร้าอันรุ่งโรจน์ ผู้ผุดขึ้นดุจระลอกคลื่นส่องประกาย ทำให้สรรพชีวิตทั้งปวงเคลื่อนไหว และทำให้หนทางของโลก “ดีแก่การดำเนินไป” บทนี้เชื่อมการมาถึงของแสงกับความก้าวหน้าอันเที่ยงธรรม—ความรุ่งเรือง การให้ทานอย่างเอื้อเฟื้อ (ทักษิณา) และการผ่านพ้นการเดินทางแห่งชีวิตอย่างปลอดภัยสำหรับผู้บูชา
Mantra 1
उदु श्रिय उषसो रोचमाना अस्थुरपां नोर्मयो रुशन्तः । कृणोति विश्वा सुपथा सुगान्यभूदु वस्वी दक्षिणा मघोनी ॥
อุษัส (Uṣas) เหล่าอรุณรุ่ง ลุกขึ้นในศรีสง่า ส่องประกายดุจคลื่นน้ำอันสว่างไสว เธอกระทำให้หนทางทั้งปวงเป็นสุปถะ—ทางดี—และเป็นทางที่ไปได้โดยสะดวก และดักษิณา (Dakṣiṇā, ทานแห่งพิธี/การให้ที่เป็นมงคล) อันมั่งคั่งได้บังเกิดขึ้นแล้ว—อุดมและเอื้อเฟื้อ—เพื่อให้ผู้คนก้าวหน้าไปตามทางอันถูกต้อง
Mantra 2
भद्रा ददृक्ष उर्विया वि भास्युत्ते शोचिर्भानवो द्यामपप्तन् । आविर्वक्षः कृणुषे शुम्भमानोषो देवि रोचमाना महोभिः ॥
โอรุ่งอรุณผู้เป็นมงคล ผู้กว้างใหญ่ไพศาล เจ้าเป็นที่ประจักษ์และส่องประกาย; เปลวไฟและรัศมีของเจ้ากระโจนขึ้น แล่นไปสู่ฟากฟ้า. เจ้าทำให้อกของเจ้าปรากฏเด่น ชำระประดับตนเอง; โอเทวีอุษัส (Uṣas) ผู้สว่างไสว ผู้ทอแสงด้วยมหิทธิฤทธิ์ของเจ้า.
Mantra 3
वहन्ति सीमरुणासो रुशन्तो गावः सुभगामुर्विया प्रथानाम् । अपेजते शूरो अस्तेव शत्रून्बाधते तमो अजिरो न वोळ्हा ॥
โคสีแดงเรืองรอง (คือรัศมี) พาเธอเคลื่อนไปข้างหน้า—ผู้เป็นสิริมงคล ผู้แผ่กว้างไพศาล. นางขับไล่ปฏิปักษ์ดุจวีรบุรุษผู้ถือคันศร; นางฟาดฟันความมืด รวดเร็วดุจสารถีผู้ขับพารถ.
Mantra 4
सुगोत ते सुपथा पर्वतेष्ववाते अपस्तरसि स्वभानो । सा न आ वह पृथुयामन्नृष्वे रयिं दिवो दुहितरिषयध्यै ॥
หนทางของเจ้าราบรื่น ทางเดินของเจ้าดีงาม แม้บนภูผาทั้งหลาย; ผู้ส่องสว่างด้วยตนเอง เจ้าเคลื่อนข้ามสายน้ำและสายลม. ฉะนั้นจงนำมาสู่เราเถิด โอผู้เคลื่อนไหวกว้างไกลและสูงส่ง—‘รายิ (rayi)’ คือความอุดมบริบูรณ์จากธิดาแห่งสวรรค์—เพื่อความงอกงามและแรงเร้าใจของเรา.
Mantra 5
सा वह योक्षभिरवातोषो वरं वहसि जोषमनु । त्वं दिवो दुहितर्या ह देवी पूर्वहूतौ मंहना दर्शता भूः ॥
โอ้เทพีอุษา (รุ่งอรุณ) จงนำเธอมายังที่นี้ด้วยม้าศึกของท่าน; ท่านนำพาพรอันประเสริฐตามความยินดีมาให้. ท่านคือธิดาแห่งสวรรค์ เป็นเทพีผู้เมื่อถูกอัญเชิญมาแต่โบราณ ย่อมปรากฏให้เห็นและหลั่งทานอย่างอุดม.
Mantra 6
उत्ते वयश्चिद्वसतेरपप्तन्नरश्च ये पितुभाजो व्युष्टौ । अमा सते वहसि भूरि वाममुषो देवि दाशुषे मर्त्याय ॥
เมื่อท่านผุดขึ้น แม้ฝูงนกก็โผออกจากที่อาศัย และมนุษย์ผู้ร่วมแบ่งปันอาหารแห่งชีวิตก็ขยับตื่นในยามอรุณ. บัดนี้ท่านสถิตอยู่ ณ ที่นี้ แบกพาความรื่นรมย์และสิ่งดีอันมากมายมาสู่ปุถุชนผู้ถวายบูชา—โอ้เทพีอุษา.
The hymn worships Uṣas, the goddess of Dawn, praised as the radiant power that brings light, awakens life, and renews the day.
Dawn is not only light in the sky; she ‘makes the paths good’—supporting safe movement, right effort, and prosperity that grows with generosity and offering.
Recite it at dawn facing east, reflect on awakening and clear intentions for the day, and follow it with a small act of dakṣiṇā—charity or helpful giving—to embody its spirit.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.