Rig Veda Sukta 65
Mandala 6Sukta 656 Mantras

Sukta 65

Sukta 6.65

Rishi

Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition

Devata

Uṣas (plural imagery may appear later, but devatā is Dawn)

Chandas

Triṣṭubh (probable; confirm in edition)

บทสวดสั้นนี้ถวายแด่อุษัส (รุ่งอรุณ) ทักทายธิดาผู้บังเกิดจากสวรรค์เมื่อทรงผุดขึ้น ปลุกเรือนมนุษย์ให้ตื่น และขับไล่ความมืดยาวนานออกไป กวีกล่าววอนให้นางประทานของกำนัลตามกาล—ทรัพย์สมบัติ บุตร/พลังอันองอาจ และเกียรติยศกว้างไกลยั่งยืน—ดังที่นางเคยอุปถัมภ์วงศ์ภารทวาชะในกาลก่อน

Mantras

Mantra 1

एषा स्या नो दुहिता दिवोजाः क्षितीरुच्छन्ती मानुषीरजीगः । या भानुना रुशता राम्यास्वज्ञायि तिरस्तमसश्चिदक्तून् ॥

นางนี้แล—ธิดาผู้กำเนิดจากสวรรค์ของเรา—เมื่อผุดขึ้นก็ปลุกเรือนมนุษย์ให้ตื่น. นางส่องด้วยรัศมีอันเรืองรองเหนือทุ่งอันงาม และบังเกิด ณ ฟากที่แม้ราตรีแห่งความมืดก็ยังไปไม่ถึง.

Mantra 2

वि तद्ययुररुणयुग्भिरश्वैश्चित्रं भान्त्युषसश्चन्द्ररथाः । अग्रं यज्ञस्य बृहतो नयन्तीर्वि ता बाधन्ते तम ऊर्म्यायाः ॥

นางทั้งหลายออกไปพร้อมม้าศึกที่เทียมกับแสงแดงเรื่อ; อุษัส—เทพีรุ่งอรุณ—ประทับรถศึกอันส่องประกาย ลุกโพลงด้วยรัศมีหลากสี นำหน้าพิธีบูชายัญอันยิ่งใหญ่ แล้วขับไล่ความมืดที่ผุดขึ้นดุจคลื่น

Mantra 3

श्रवो वाजमिषमूर्जं वहन्तीर्नि दाशुष उषसो मर्त्याय । मघोनीर्वीरवत्पत्यमाना अवो धात विधते रत्नमद्य ॥

โอ้รุ่งอรุณทั้งหลาย ผู้หอบพาชื่อเสียง ความอุดมแห่งพลัง แรงผลักดัน และพลังชีวิต จงวางสิ่งเหล่านี้ไว้แก่ปุถุชนผู้ถวายบูชา โอ้ผู้เอื้อเฟื้อ ผู้แสวงหาความเพิ่มพูนแห่งวีรชน วันนี้จงสถาปนาความคุ้มครองและขุมทรัพย์แก่ผู้ประกอบพิธี

Mantra 4

इदा हि वो विधते रत्नमस्तीदा वीराय दाशुष उषासः । इदा विप्राय जरते यदुक्था नि ष्म मावते वहथा पुरा चित् ॥

แท้จริงบัดนี้ พวกท่านมีขุมทรัพย์สำหรับผู้ประกอบพิธี; บัดนี้ด้วย โอ้รุ่งอรุณ สำหรับผู้ให้ทานผู้เป็นวีรชน บัดนี้ด้วย สำหรับกวีผู้มีญาณ ผู้ชราลงเมื่อมีบทสรรเสริญ—แน่แท้ พวกท่านได้เคยนำของประทานไปให้ผู้มุ่งมั่นนั้นมาแล้วแต่ก่อน

Mantra 5

इदा हि त उषो अद्रिसानो गोत्रा गवामङ्गिरसो गृणन्ति । व्यर्केण बिभिदुर्ब्रह्मणा च सत्या नृणामभवद्देवहूतिः ॥

บัดนี้ โออุษา (รุ่งอรุณ) เหล่าอังคิรสสรรเสริญท่าน—โอผู้คั้นโสมด้วยศิลา; เขาทั้งหลายขับร้องถึงคอกโคแห่งรัศมี. ด้วยบทสรรเสริญและด้วยพรหมัน (brahman) คือวาจาศักดิ์สิทธิ์ เขาทั้งหลายทลายเปิดมันออก; สำหรับมนุษย์แล้ว การเรียกและการเสด็จมาของเทพทั้งหลายได้เป็นความจริง.

Mantra 6

उच्छा दिवो दुहितः प्रत्नवन्नो भरद्वाजवद्विधते मघोनि । सुवीरं रयिं गृणते रिरीह्युरुगायमधि धेहि श्रवो नः ॥

จงผุดขึ้นเถิด โอธิดาแห่งท้องฟ้า ตามวิถีดึกดำบรรพ์เพื่อพวกเรา—โอผู้ทรงทานอันอุดม ผู้เกื้อหนุนผู้ประกอบพิธีดังที่เคยเกื้อหนุนภารทวาชะ (Bharadvāja). แก่ผู้ขับร้องผู้ยืนยันสรรเสริญท่าน จงแผ่และประทานทรัพย์อันอุดมด้วยพลังวีรชน; และจงสถาปนาเหนือเราซึ่งศรวัส (śravas) คือเกียรติยศอันไกลกว้างที่ขับขานได้ทั่ว.

Frequently Asked Questions

The hymn is addressed to Uṣas, the Dawn, praised as the ‘Daughter of Heaven’ who rises with light and awakens the world.

It asks for ‘ratna’ (treasure), ‘suvīra rayi’ (wealth with heroic strength/offspring), and ‘śravas’ (lasting, widely sung fame).

It is most fitting at dawn (uṣaḥ-kāla), especially in morning worship or before beginning the day’s work, to invoke clarity, auspiciousness, and prosperity.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App