
Sukta 6.64
Bharadvāja (Bārhaspatya) (traditional for this hymn cluster in Maṇḍala 6)
Uṣas (Dawn)
Triṣṭubh
এই চুটি উষা-সূক্তত প্ৰভাতক দীপ্তিময় জাগৰণকাৰিণী হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—সেয়ে চকচকীয়া ঢৌৰ দৰে উদয় হয়, সকলো জীৱক গতি দিয়ে, আৰু জগতৰ পথসমূহক “চলিবলৈ শুভ/সুবিধাজনক” কৰি তোলে। ইয়াত পোহৰৰ আগমনক ঋজু-পথে আগবঢ়া প্ৰগতিৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে—সমৃদ্ধি, উদাৰ দান (দক্ষিণা), আৰু উপাসকৰ জীৱন-যাত্ৰাৰ নিৰাপদ গমন।
Mantra 1
उदु श्रिय उषसो रोचमाना अस्थुरपां नोर्मयो रुशन्तः । कृणोति विश्वा सुपथा सुगान्यभूदु वस्वी दक्षिणा मघोनी ॥
শ্ৰীৰে উজ্জ্বল হৈ উষাসসকল উঠিল; পানীৰ উজ্জ্বল ঢৌৰ দৰে ৰুশন্ত (জ্যোতিৰ্ময়) হৈ। সিহঁতে সকলো পথ সুপথ, সুগম কৰি তোলে। আৰু মঘোনী দক্ষিণা (সমৃদ্ধ দান) উদ্ভৱ হ’ল—বসৱী, প্ৰচুৰ—যাতে সৎপথে আত্মা আগবাঢ়ে।
Mantra 2
भद्रा ददृक्ष उर्विया वि भास्युत्ते शोचिर्भानवो द्यामपप्तन् । आविर्वक्षः कृणुषे शुम्भमानोषो देवि रोचमाना महोभिः ॥
ভদ্ৰা উষা, তোৰ বিশাল বিস্তাৰত তোক দেখা যায়; তই উজ্জ্বল হৈ প্ৰকাশ পাৱি। তোৰ শিখা আৰু কিৰণসমূহ আকাশলৈ লাফাই উঠি দৌৰি যায়। তই নিজে অলংকৃত হৈ তোৰ বক্ষ প্ৰকাশ কৰিছ; হে দেবী উষা, দীপ্তিময়, মহাশক্তিৰে জ্যোতিৰ্ময় হৈ জ্বলিছ।
Mantra 3
वहन्ति सीमरुणासो रुशन्तो गावः सुभगामुर्विया प्रथानाम् । अपेजते शूरो अस्तेव शत्रून्बाधते तमो अजिरो न वोळ्हा ॥
ৰঙা-আৰুণ, দীপ্তিমান গাভীসম (কিৰণসমূহে) ভাগ্যৱতী উষাক আগুৱাই বহন কৰে—যি উৰ্বীয়াকৈ বিস্তাৰিত। ধনুৰ্ধাৰী বীৰৰ দৰে সি শত্রুসদৃশ প্ৰতিদ্বন্দ্বীক দূৰ কৰে; ৰথচালকৰ দৰে ক্ষিপ্ৰ হৈ সি অন্ধকাৰক আঘাত কৰি নাশ কৰে।
Mantra 4
सुगोत ते सुपथा पर्वतेष्ववाते अपस्तरसि स्वभानो । सा न आ वह पृथुयामन्नृष्वे रयिं दिवो दुहितरिषयध्यै ॥
তোৰ পথসমূহ সুগমনীয়, তোৰ সুৰথা পৰ্বতসমূহতো উত্তম; স্বভানু (স্বয়ং-দীপ্ত) হৈ তই জল আৰু বায়ুৰ ওপৰেৰে পাৰ হৈ যাওঁ। সেয়ে, হে বিস্তৃত-গামী, উচ্চা, দিৱৰ দুহিতৃ উষা—আমাৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰেৰণা (ঋষধ্যৈ)ৰ বাবে আমালৈ ৰয়ি, স্বৰ্গীয় পূৰ্ণতা আন।
Mantra 5
सा वह योक्षभिरवातोषो वरं वहसि जोषमनु । त्वं दिवो दुहितर्या ह देवी पूर्वहूतौ मंहना दर्शता भूः ॥
হে উষা, তুমি তোমাৰ অশ্বসমূহেৰে তাক ইয়ালৈ যোজনা কৰি আন; আনন্দৰ অনুকূলে তুমি বাছনি কৰা শ্ৰেষ্ঠ বৰ দান বহন কৰিছা। তুমি দ্যৌৰ দুহিতা, দেৱী; পূৰ্বৰে পৰা আহ্বানিত হৈ তুমি দানশীলা হওঁ আৰু আমাৰ দৃষ্টিত দৰ্শনীয়া হৈ প্ৰকাশ পাওঁ।
Mantra 6
उत्ते वयश्चिद्वसतेरपप्तन्नरश्च ये पितुभाजो व्युष्टौ । अमा सते वहसि भूरि वाममुषो देवि दाशुषे मर्त्याय ॥
তোমাৰ উদয়তেই বাসস্থানৰ পৰা পাখীবোৰো উৰি ওলাই যায়, আৰু জীৱনৰ আহাৰ ভাগ কৰা মানুহবোৰো প্ৰভাতত জাগি উঠে। ইহাতে উপস্থিত হৈ, হে দেৱী উষা, তোমাক দান কৰা মৰ্ত্যজনৰ বাবে তুমি প্ৰচুৰ আনন্দ আৰু কল্যাণ বহন কৰিছা।
The hymn worships Uṣas, the goddess of Dawn, praised as the radiant power that brings light, awakens life, and renews the day.
Dawn is not only light in the sky; she ‘makes the paths good’—supporting safe movement, right effort, and prosperity that grows with generosity and offering.
Recite it at dawn facing east, reflect on awakening and clear intentions for the day, and follow it with a small act of dakṣiṇā—charity or helpful giving—to embody its spirit.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.