Sukta 64
Sukta 6.64
Bharadvāja (Bārhaspatya) (traditional for this hymn cluster in Maṇḍala 6)
Uṣas (Dawn)
Triṣṭubh
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉଷା-ସୂକ୍ତରେ ପ୍ରଭାତକୁ ଦୀପ୍ତିମୟ ଜାଗରଣକାରିଣୀ ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି—ସେ ଚମକୁଥିବା ତରଙ୍ଗମାନଙ୍କ ପରି ଉଦିତ ହୁଏ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ କ୍ରିୟାଶୀଳ କରେ, ଏବଂ ଜଗତର ପଥଗୁଡ଼ିକୁ “ଚାଲିବାକୁ ଭଲ” କରିଦିଏ। ଆଲୋକର ଆଗମନକୁ ଏହା ଋଜୁ-ଗତିଶୀଳ ପ୍ରଗତି ସହ ଯୋଡ଼େ—ସମୃଦ୍ଧି, ଉଦାର ଦାନ (ଦକ୍ଷିଣା), ଏବଂ ଉପାସକଙ୍କ ଜୀବନ-ଯାତ୍ରାର ସୁରକ୍ଷିତ ଗମନ।
Mantras
Mantra 1
उदु श्रिय उषसो रोचमाना अस्थुरपां नोर्मयो रुशन्तः । कृणोति विश्वा सुपथा सुगान्यभूदु वस्वी दक्षिणा मघोनी ॥
ଉଷସମାନେ ନିଜ ଶ୍ରୀରେ ଉଦ୍ଭାସିତ ହୋଇ ଉଠନ୍ତି, ଜଳର ଦୀପ୍ତ ତରଙ୍ଗମାନଙ୍କ ପରି ଝଲମଲ କରି; ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପଥକୁ ସୁପଥ, ସୁଗମ କରନ୍ତି। ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣା—ବସ୍ୱୀ, ମଘୋନୀ—ସମୃଦ୍ଧ ଦାନରୂପେ ଉଦ୍ଭବିତ ହୋଇଛି, ଯେପରି ଆତ୍ମା ଋତର ସନ୍ମାର୍ଗରେ ଅଗ୍ରସର ହୁଅନ୍ତୁ।
Mantra 2
भद्रा ददृक्ष उर्विया वि भास्युत्ते शोचिर्भानवो द्यामपप्तन् । आविर्वक्षः कृणुषे शुम्भमानोषो देवि रोचमाना महोभिः ॥
ହେ ଭଦ୍ରା ଉଷା, ନିଜ ବିଶାଳ ବିସ୍ତାରରେ ତୁମେ ଦୃଶ୍ୟ ହୁଅ ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ପ୍ରକଟ ହୁଅ; ତୁମ ଶୋଚିଃ (ଜ୍ୱାଳା) ଓ ଭାନବଃ (କିରଣ) ଆକାଶକୁ ଉଛଳି ଦୌଡ଼ିଯାଏ। ଶୁଭ୍ର ଭାବେ ନିଜକୁ ଶୋଭିତ କରି ତୁମେ ନିଜ ବକ୍ଷଃ (ଉର) ପ୍ରକଟ କର; ହେ ଦେବୀ ଉଷସ, ରୋଚମାନ (ପ୍ରକାଶମାନ), ମହୋଭିଃ (ମହାଶକ୍ତିରେ) ଦୀପ୍ତ ହୁଅ।
Mantra 3
वहन्ति सीमरुणासो रुशन्तो गावः सुभगामुर्विया प्रथानाम् । अपेजते शूरो अस्तेव शत्रून्बाधते तमो अजिरो न वोळ्हा ॥
ଅରୁଣବର୍ଣ୍ଣ, ଦୀପ୍ତ ଗାବଃ (କିରଣ) ତାକୁ ଆଗକୁ ବହନ କରେ—ବିଶାଳତାରେ ପ୍ରସାରିତ ସେଇ ସୁଭଗାକୁ। ଧନୁଧାରୀ ଶୂର ପରି ସେ ବିରୋଧୀମାନଙ୍କୁ ହଟାଏ; ଅଜିର (ଅତିଦ୍ରୁତ) ସାରଥି ପରି ରଥ ବହନ କରୁଥିବା ଭଳି, ସେ ତମସ (ଅନ୍ଧକାର)କୁ ଆଘାତ କରି ଦମନ କରେ।
Mantra 4
सुगोत ते सुपथा पर्वतेष्ववाते अपस्तरसि स्वभानो । सा न आ वह पृथुयामन्नृष्वे रयिं दिवो दुहितरिषयध्यै ॥
ହେ ସ୍ୱଭାନୁ (ସ୍ୱୟଂ-ପ୍ରକାଶମାନ) ଉଷା, ତୁମ ପଥ ସୁଗୋତ (ସୁଗମ ଗମନ) ଅଟେ, ତୁମ ରାସ୍ତା ସୁପଥା (ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାର୍ଗ) ଅଟେ—ପର୍ବତମାନଙ୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ; ତୁମେ ଜଳ ଓ ପବନକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଯାଅ। ତେଣୁ, ହେ ପୃଥୁୟାମନ (ବିଶାଳ-ଗତିଶୀଳ) ଓ ଋଷ୍ୱ (ଉନ୍ନତ) ଦେବୀ, ଦିବୋ ଦୁହିତର (ଦିବ୍ୟ କନ୍ୟା)ଙ୍କ ଠାରୁ ଆସୁଥିବା ରୟି (ସମୃଦ୍ଧି-ପୂର୍ଣ୍ଣତା) ଆମ ପାଖକୁ ଆଣ—ଆମ ବୃଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରେରଣା ପାଇଁ।
Mantra 5
सा वह योक्षभिरवातोषो वरं वहसि जोषमनु । त्वं दिवो दुहितर्या ह देवी पूर्वहूतौ मंहना दर्शता भूः ॥
ହେ ଉଷା, ନିଜ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ସହିତ ତାକୁ ଏଠାକୁ ଆଣ; ଆନନ୍ଦକୁ ଅନୁସରି ତୁ ଚୟିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବରଦାନ ବହନ କରୁଛୁ। ତୁ ଦ୍ୟୌର ଦୁହିତା, ଦେବୀ; ପୂର୍ବକାଳରୁ ଆହ୍ୱାନିତ ହୋଇ ତୁ ଉଦାର ହୋଇ, ଆମ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଦର୍ଶନୀୟ ହୁଅ।
Mantra 6
उत्ते वयश्चिद्वसतेरपप्तन्नरश्च ये पितुभाजो व्युष्टौ । अमा सते वहसि भूरि वाममुषो देवि दाशुषे मर्त्याय ॥
ତୋର ଉଦୟରେ ବାସସ୍ଥାନରୁ ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଡ଼ିଯାଆନ୍ତି, ଏବଂ ପିତୃଭାଜ—ଜୀବନର ଅନ୍ନରେ ଭାଗୀ ମନୁଷ୍ୟମାନେ—ପ୍ରଭାତେ ଜାଗିଉଠନ୍ତି। ଏଠାରେ ସନ୍ନିହିତ ହୋଇ, ହେ ଉଷା ଦେବୀ, ତୁ ତୋତେ ଅର୍ପଣ କରୁଥିବା ମର୍ତ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରଚୁର ଆନନ୍ଦ ଓ ମଙ୍ଗଳ ବହନ କରୁଛୁ।
Frequently Asked Questions
The hymn worships Uṣas, the goddess of Dawn, praised as the radiant power that brings light, awakens life, and renews the day.
Dawn is not only light in the sky; she ‘makes the paths good’—supporting safe movement, right effort, and prosperity that grows with generosity and offering.
Recite it at dawn facing east, reflect on awakening and clear intentions for the day, and follow it with a small act of dakṣiṇā—charity or helpful giving—to embody its spirit.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.