Sukta 9
Sukta 4.9
บทสวดนี้อัญเชิญอัคนีในฐานะการประทับอยู่ยิ่งใหญ่และเปี่ยมพระกรุณา ผู้เสด็จมาสู่ชุมชนผู้แสวงหาเทพ และประทับนั่งบนหญ้าศักดิ์สิทธิ์เพื่อสถาปนาความสื่อสารอันถูกต้องในพิธีบูชายัญ อัคนีได้รับการสรรเสริญว่าเป็นโฆษกผู้ทรงประสิทธิผลของพิธีกรรม—ทำให้เครื่องบูชาของมนุษย์ไปถึงเหล่าเทพโดยแท้—และเป็นผู้พิทักษ์ที่โอบล้อมผู้บูชาทุกทิศด้วยการคุ้มกันอันมิอาจทำลาย ป้องกันอันตรายทั้งปวง
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
अग्ने मृळ महाँ असि य ईमा देवयुं जनम् । इयेथ बर्हिरासदम् ॥
อัคนีเอ๋ย โปรดเมตตาเถิด; ท่านยิ่งใหญ่—ท่านผู้เสด็จมาสู่ชนผู้แสวงหาเทพ มายังที่นั่งบนหญ้าศักดิ์สิทธิ์ (บัรหิส) เพื่อสถาปนาสัมพันธภาพอันชอบธรรมแห่งพิธีบูชา.
Mantra 2
स मानुषीषु दूळभो विक्षु प्रावीरमर्त्यः । दूतो विश्वेषां भुवत् ॥
ท่านนั้นในหมู่มนุษย์ยากจะต้านทาน ในหมู่เผ่าพันธุ์ย่อมเป็นวีรบุรุษผู้นำหน้า; ผู้เป็นอมตะ ท่านถูกแต่งตั้งเป็นทูตของเทพทั้งปวง—สัญจรระหว่างโลกทั้งหลาย นำพาพระประสงค์แห่งสัจธรรม.
Mantra 3
स सद्म परि णीयते होता मन्द्रो दिविष्टिषु । उत पोता नि षीदति ॥
ท่านถูกนำเวียนรอบเคหสถาน ในฐานะ Hotṛ (โหตฤ ผู้เชิญเทพด้วยบทสวด) เป็นปุโรหิตผู้ชื่นบานในสภาที่มุ่งสู่สวรรค์; และในฐานะ Pótṛ (โปตฤ ผู้ชำระให้บริสุทธิ์) ท่านก็นั่งลง—ชำระเครื่องบูชาและภาวะความเป็นอยู่ให้ผ่องใส.
Mantra 5
वेषि ह्यध्वरीयतामुपवक्ता जनानाम् । हव्या च मानुषाणाम् ॥
เพราะแท้จริงท่านเสาะหาและเข้าประจำที่ เป็นผู้ขับสวดใกล้ชิด (upavaktṛ) แก่ผู้ประกอบพิธี; และเพื่อเครื่องบูชาของมนุษย์ทั้งหลาย ท่านก็เปล่งวาจา—แปรถ้อยคำให้เป็นการถวายอันสัมฤทธิ์ผล.
Mantra 7
अस्माकं जोष्यध्वरमस्माकं यज्ञमङ्गिरः । अस्माकं शृणुधी हवम् ॥
โอ้ อังคิรัส ขอท่านจงยินดีในพิธีอันตรงและเป็นระเบียบของเรา ยินดีในยัญญะของเรา; ขอท่านจงสดับเสียงวอนของเรา.
Mantra 8
परि ते दूळभो रथोऽस्माँ अश्नोतु विश्वतः । येन रक्षसि दाशुषः ॥
ขอรถศึกอันยากจะต้านทานของท่านโอบล้อมคุ้มครองเราจากทุกทิศ—ด้วยรถนั้นท่านพิทักษ์ผู้ถวายบูชา (dāśuṣ); ขอพิธีอภิเษกอันศักดิ์สิทธิ์ของเราจงปลอดภัย ไม่ถูกรุกรานด้วยความมืด.
Inside Sukta 9
How it unfolds
- Where it opens
A direct plea: ‘Agni, be gracious,’ affirming his greatness and his coming to the devout people and the barhis-seat.
- Development
Agni’s priestly identity is unfolded—he seeks out the ritualists, becomes the near-utterer, and turns human offering and speech into effective oblation.
- Climax
The protective vision: Agni’s ‘unassailable chariot’ encircles the worshippers from all sides, guarding the giver and the rite.
- Where it settles
Confidence in safe, successful communion—Agni established, offerings voiced, and the sacrificer protected from obstruction.
The deity: Agni
- Cosmic functionMediator between humans and gods—he ignites and sustains the yajña, conveys oblations, clarifies prayer, and wards off hostile forces that obstruct the rite.
- Inner significanceThe awakened flame of aspiration and discernment: the inner heat (tapas) that turns intention into effective action, purifies speech, and protects the seeker from confusion and negativity.
The seer
- Vāmadeva GautamaGautama gotra (Vāmadeva family of the 4th Maṇḍala) · A principal seer of Maṇḍala 4, renowned for powerful Agni and Indra hymns and for portraying Agni as priest, messenger, and protector who perfects sacrifice.
Famous verses
agne mṛḷa mahān asi
वेषि ह्यध्वरीयतामुपवक्ता जनानाम् । हव्या च मानुषाणाम् ॥pari te duḥdabho rathaḥ
Attributes of the deity
- Gracious and mighty (mṛḷa, mahān)
- Invoked guest seated on barhis (barhir-āsada)
- Upavaktā: near-utterer/spokesman of the rite
- Protector of the giver (rakṣasi dāśuṣaḥ)
- Unassailable, encompassing defense (duḥdabha ratha)
Also by this seer
- Rig Veda Maṇḍala 4: many sūktas attributed to Vāmadeva Gautama, especially to Agni and Indra
- Later tradition associates Vāmadeva with profound seer-knowledge (ṛṣi-dṛṣṭi) and inspired speech (vāc) in ritual contexts
The rite, step by step
- Prepare the altar/vedi and spread the barhis (sacred grass) as Agni’s seat.
- Kindle or rekindle the fire with prescribed kindling and recitation of Agni-invocations.
- Invite Agni to ‘sit on the barhis’ and accept the role of hotṛ/upavaktā (one who gives voice to the offering).
- Offer oblations while reciting praises that request graciousness and effective transmission of havis.
- Pray for enclosure and protection ‘from every side’ against obstruction (rakṣas) and ritual failure.
- Conclude with reaffirmation of Agni’s guardianship for the dāśuṣ (the offering-giver) and the rite’s successful completion.
Offerings
- Ghee (ājya) oblations
- Kindling sticks (samidh)
- Havis in general (ritual offering)
- Soma-related offerings where applicable in śrauta context
Frequently Asked Questions
It asks Agni to be gracious, to come and take his seat in the rite, to make the offering effective through right speech, and to protect the worshipper from harm.
Because Agni is treated as the near-utterer or spokesman of the sacrifice—he gives force to the ritual words and carries the offering so it truly reaches the gods.
It is a symbol of Agni’s protective power: a divine defense that surrounds the sacrificer on all sides and keeps away obstructing or hostile forces (rakṣas).
Ask anything about Sukta 9 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
