Sukta 10
Sukta 4.10
บทสวดนี้สรรเสริญอัคนีว่าเป็นพลังอันรวดเร็วและซาบซึ้งถึงใจของเจตจำนงอันถูกต้อง (กรตุ) ผู้ทำให้ผู้บูชารุ่งเรืองด้วยความเพียรที่ได้รับแรงบันดาลใจและแรงดลใจจากเทพ อัคนีได้รับการยกย่องว่าเป็นฤๅษีผู้เห็นอยู่เสมอ—ส่องสว่างทั้งกลางวันและกลางคืน—ผู้นำความงาม ความกลมกลืน และความเพิ่มพูนมาให้ และผู้สถาปนาสายสัมพันธ์อันเป็นมิตรดุจพี่น้องระหว่างมนุษย์กับหมู่เทพทั้งหลาย จุดมุ่งหมายของสุกตะนี้คือเชื้อเชิญการนำทางอันสว่างไสวและความเป็นสหายผู้คุ้มครองของอัคนี เพื่อให้เรือนของผู้ประกอบยัญและ “ศูนย์กลางสะดือ” ภายใน กลายเป็นแหล่งหล่อเลี้ยงและกำลังที่มั่นคง
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
अग्ने तमद्याश्वं न स्तोमैः क्रतुं न भद्रं हृदिस्पृशम् । ऋध्यामा त ओहैः ॥
โอ อัคนี (Agni) วันนี้ด้วยบทสรรเสริญของเรา ขอให้เรารุ่งเรืองในเจตจำนง (kratu) อันเป็นมงคลและสว่างไสวของท่าน—ดุจม้าเร็ว—ซึ่งแตะต้องดวงใจ; ขอให้เรางอกงามด้วยแรงผลักดันและพลัง (oḥ) ของท่าน.
Mantra 3
एभिर्नो अर्कैर्भवा नो अर्वाङ्स्वर्ण ज्योतिः । अग्ने विश्वेभिः सुमना अनीकैः ॥
ด้วยเปลวเพลิงแห่งพระวจนะเหล่านี้ ขอท่านจงสถิตเพื่อเรา; จากโลกอันเรืองรองจงมาหาเราเป็นแสงเองเถิด โอ อัคนี (Agni); ขอท่านจงมีจิตเมตตาด้วยทุกพักตร์และทุกอำนาจของท่าน.
Mantra 4
आभिष्टे अद्य गीर्भिर्गृणन्तोऽग्ने दाशेम । प्र ते दिवो न स्तनयन्ति शुष्माः ॥
โอ อัคนี วันนี้เราสรรเสริญท่านด้วยถ้อยคำสวดสรรเสริญ ขอให้เราถวายตนและสิ่งที่เราได้มาแด่ท่าน ขอให้พลังของท่านพวยพุ่งดุจเสียงฟ้าร้องแห่งสวรรค์ ปลุกให้ตื่นและขับไล่ความเฉื่อยแห่งความมืดออกไป
Mantra 5
तव स्वादिष्ठाग्ने संदृष्टिरिदा चिदह्न इदा चिदक्तोः । श्रिये रुक्मो न रोचत उपाके ॥
โอ อัคนีผู้มีรสอันหวานยิ่ง การเห็นอันสมบูรณ์ของท่านส่องสว่างอยู่ใกล้มือ—ทั้งกลางวันและกลางคืน ดุจเครื่องประดับทองคำที่เปล่งประกาย เพื่อเพิ่มพูนสิริและความกลมกลืน
Mantra 6
घृतं न पूतं तनूररेपाः शुचि हिरण्यम् । तत्ते रुक्मो न रोचत स्वधावः ॥
กายของท่านดุจฆฤตะ (ghṛta) ที่ใสบริสุทธิ์ ผ่านการชำระจนไร้มลทิน เป็นทองคำอันผุดผ่อง สิ่งนั้นในท่านส่องประกายดุจรัศมีทอง—โอ ผู้ทรงสวธา (svadhā) ผู้ตั้งอยู่ด้วยพลังอันมีในตนเอง
Mantra 7
कृतं चिद्धि ष्मा सनेमि द्वेषोऽग्न इनोषि मर्तात् । इत्था यजमानादृतावः ॥
แม้สิ่งที่ถูกก่อรูปเป็นความเป็นศัตรูแล้ว เราก็ยังชนะได้—เพราะท่าน โอ อัคนี (Agni) ขับไล่ความเกลียดชังออกจากปุถุชนผู้ต้องตาย. ดังนี้ท่านจึงคุ้มครองผู้ประกอบยัญ ผู้ดำเนินตามระเบียบแห่งสัจจะ (ṛta).
Mantra 8
शिवा नः सख्या सन्तु भ्रात्राग्ने देवेषु युष्मे । सा नो नाभिः सदने सस्मिन्नूधन् ॥
ขอให้มิตรภาพอันเป็นมงคลมีแก่เรา—โอ อัคนี (Agni) ผู้เป็นดุจพี่น้องท่ามกลางเหล่าเทพ. ขอให้สิ่งนั้นเป็นศูนย์กลางดุจสะดือของเราในที่พำนักนี้ และเป็นเต้าน้ำนมหล่อเลี้ยงภายในเรือนนี้.
Inside Sukta 10
How it unfolds
- Where it opens
Agni is invoked as swift and beneficent—his good kratu ‘touching the heart’—so the worshipper may prosper through his impulses and energies.
- Development
The hymn deepens from outer praise to inner vision: Agni’s ‘perfect seeing’ is near, shining both day and night, and his radiance becomes a beautifying power that increases harmony and well-being.
- Climax
The relationship peaks in intimacy and trust: Agni is asked to be a gracious friend and ‘brother among the gods,’ forming a stable bond between the human home and the divine community.
- Where it settles
The hymn settles into a sustaining image—Agni as the nābhi (central hub) and as a nourishing udder within the dwelling—promising ongoing support, protection, and increase.
The deity: Agni
- In the VedaHe is invoked as swift like a steed, beneficent in resolve, and intimately “touching the heart.”
- Cosmic functionMediator between human and divine realms: he conveys oblations, awakens and sustains order (ṛta) through right action, and manifests light that dispels darkness across day and night.
- Inner significanceThe awakened flame of aspiration and discernment—inner will (kratu) that becomes luminous, steady, and heart-guiding; the friendly divine presence that stabilizes the psyche and nourishes life from within.
The seer
- Vāmadeva GautamaGautama gotra (Vāmadeva line) · A major seer of Mandala 4, renowned for profound Agni and Indra hymns that unite ritual precision with inward, psychological insight (Agni as vision, will, and friendly divine presence).
Famous verses
hṛdispṛśam ("touching the heart")
idā cid ahna idā cid aktoḥ ("by day and also by night")
śivā naḥ sakhyā ("a gracious friendship for us")
Attributes of the deity
- Messenger and carrier of offerings
- Luminous seer (vision that shines day and night)
- Swift, energizing impulse (ohaḥ)
- Heart-touching beneficence
- Protector and household centre (nाभि / nābhi)
- Bringer of prosperity, beauty, and harmony (śrī)
Also by this seer
- Primary author of many hymns in Rig Veda Mandala 4 (traditional attribution to Vāmadeva)
- Noted contributor to Agni and Indra praise-poetry emphasizing inner illumination and strength
- Associated in later tradition with mantric formulations used in domestic and soma-related rites
The rite, step by step
- Prepare and tend the sacred fire (kindling, arranging fuel, establishing steadiness of flame).
- Invoke Agni with recitation, emphasizing his swift aid and heart-guiding kratu (right resolve).
- Offer oblations while contemplating Agni’s all-seeing light present by day and night.
- Pray for friendly alliance: Agni as ‘brother among the gods’ and as the household’s nābhi (central support).
- Conclude with a request for sustained nourishment, protection, and increase in the dwelling and in one’s inner life.
Offerings
- Ghee (ājya)
- Kindling sticks (samidh)
- Grains or simple food-offerings (as applicable in domestic rite)
- Soma-related offering context (where integrated into śrauta sequences)
Frequently Asked Questions
It asks Agni to awaken a good, luminous resolve in us, to guide the heart, and to bring steady prosperity—like a swift power that helps our efforts succeed.
It highlights Agni as constant vision and protection: not only the physical fire, but also an ever-present light of awareness that stays near in all conditions.
Agni is invoked as an intimate ally among the gods, and as the household’s central support—like a living centre that nourishes, protects, and holds the family together.
Ask anything about Sukta 10 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
