Sukta 9
Sukta 4.9
Agni
ਇਹ ਸੂਕਤ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਤੇ ਕਿਰਪਾਲੂ ਸਾਨਿਧ੍ਯ ਵਜੋਂ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਦੇਵ-ਖੋਜੀ ਸਮੁਦਾਇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਭਾ-ਘਾਹ ਉੱਤੇ ਆਸਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ ਯਥਾਰਥ ਸੰਯੋਗ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਵੇ। ਅਗਨੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਮ-ਕਾਂਡ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਕਤਾ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਅਰਪਣਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਅਤੇ ਰੱਖਿਆਕਰਤਾ ਵਜੋਂ, ਜੋ ਉਪਾਸਕ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਘੇਰ ਕੇ ਹਾਨੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅਭੇਦ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
अग्ने मृळ महाँ असि य ईमा देवयुं जनम् । इयेथ बर्हिरासदम् ॥
ਹੇ ਅਗਨੇ, ਮ੍ਰੁੜ; ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਹੈਂ—ਜੋ ਇਸ ਦੇਵਯੁ ਜਨ ਕੋਲ, ਬਰ੍ਹਿਸ ਉੱਤੇ ਆਸਨ ਵੱਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈਂ॥
Mantra 2
स मानुषीषु दूळभो विक्षु प्रावीरमर्त्यः । दूतो विश्वेषां भुवत् ॥
ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਦੁਲਭ ਹੈ; ਵਿੱਖਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਵੀਰ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਅਮਰ—ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੂਤ ਬਣਦਾ ਹੈ॥
Mantra 3
स सद्म परि णीयते होता मन्द्रो दिविष्टिषु । उत पोता नि षीदति ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਮਾ (ਨਿਵਾਸ) ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਹੋਤ੍ਰ ਵਜੋਂ ਘੁਮਾ ਕੇ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਦਿਵਿਸ਼ਟੀ (ਸਵਰਗ-ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਸਭਾਵਾਂ) ਵਿੱਚ ਆਨੰਦਦਾਇਕ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵਜੋਂ; ਅਤੇ ਪੋਤ੍ਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਉਹ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਹਵਿ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ, ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਪਾਵਨ ਕਰਦਾ।
Mantra 5
वेषि ह्यध्वरीयतामुपवक्ता जनानाम् । हव्या च मानुषाणाम् ॥
ਹੇ ਅਧਵਰੀਯ, ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਅਧਵਰੀਯਤਾਮ् (ਯਜ્ઞ-ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ) ਵਿੱਚ ਉਪਵਕਤਾ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਥਾਂ ਲੱਭ ਕੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਵੀ ਹਵ੍ਯਾਂ ਦਾ ਵਕਤਾ ਬਣਦਾ ਹੈਂ—ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਰਪਣ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ।
Mantra 7
अस्माकं जोष्यध्वरमस्माकं यज्ञमङ्गिरः । अस्माकं शृणुधी हवम् ॥
ਹੇ ਅੰਗਿਰਸ, ਸਾਡੇ ਅਧਵਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਸਾਡੇ ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ; ਸਾਡੀ ਹਵ (ਆਹਵਾਨ) ਸੁਣ—ਸਾਡੀ ਆਕਾਂਖਾ ਨੂੰ ਉੱਚੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰੋਂ ਹੀ ਉੱਤਰ ਦੇ।
Mantra 8
परि ते दूळभो रथोऽस्माँ अश्नोतु विश्वतः । येन रक्षसि दाशुषः ॥
ਹੇ (ਅਗਨੀ), ਤੇਰਾ ਅਜਿੱਤ ਰਥ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਰੱਖੇ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਯਜਨ-ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾਸ਼ੁਸ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ—ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੀ ਦੀਕਸ਼ਾ/ਯਜਨਕਰਮ ਤਮਸ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇ।
Frequently Asked Questions
It asks Agni to be gracious, to come and take his seat in the rite, to make the offering effective through right speech, and to protect the worshipper from harm.
Because Agni is treated as the near-utterer or spokesman of the sacrifice—he gives force to the ritual words and carries the offering so it truly reaches the gods.
It is a symbol of Agni’s protective power: a divine defense that surrounds the sacrificer on all sides and keeps away obstructing or hostile forces (rakṣas).
Ask anything about Sukta 9 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.