Sukta 62
Sukta 3.62
Viśvāmitra Gāthina (RV 3.62 traditionally Viśvāmitra)
Indra–Varuṇa (dual)
Triṣṭubh (common in 3.62; confirm by scan)
ऋग्वेदस्य ३.६२ सूक्तं मुख्यतः इन्द्रावरुणयोः युगल-ऐश्वर्यं बलं च स्तौति—जयशक्तिं धर्म-ऋत-विश्वव्यवस्थया सह योजयित्वा—सखीन् पालयितुं, शत्रुभिः कृतान् उपद्रवान् अभिभवितुं, देवेषु प्रसिद्धां “श्रियं” पुनः प्रतिष्ठापयितुं च, या समुदायाय परिपूर्णतां ददाति। अस्मिन् सूक्ते प्रसिद्धो गायत्री-मन्त्रः (३.६२.१०) सवितृदेवतायै दृश्यते; तेन स्तुतिः अन्तर्मुखी भूत्वा बुद्धेः प्रकाशनं प्रति वर्तते, यथा बाह्यजयः अन्तःसम्यग्निर्देशश्च ऋतस्य अधीनौ युग्मीकृतौ भवतः।
Mantras
Mantra 1
इमा उ वां भृमयो मन्यमाना युवावते न तुज्या अभूवन् । क्व त्यदिन्द्रावरुणा यशो वां येन स्मा सिनं भरथः सखिभ्यः ॥
इमा उ वां भृमयो मन्यमाना युवावते न तुज्या अभूवन्। क्व त्यदिन्द्रावरुणा यशो वां येन स्मा सिनं भरथः सखिभ्यः॥
Mantra 2
अयमु वां पुरुतमो रयीयञ्छश्वत्तममवसे जोहवीति । सजोषाविन्द्रावरुणा मरुद्भिर्दिवा पृथिव्या शृणुतं हवं मे ॥
अयमु वां पुरुतमो रयीयञ्छश्वत्तममवसे जोहवीति। सजोषाविन्द्रावरुणा मरुद्भिर्दिवा पृथिव्या शृणुतं हवं मे॥
Mantra 3
अस्मे तदिन्द्रावरुणा वसु ष्यादस्मे रयिर्मरुतः सर्ववीरः । अस्मान्वरूत्रीः शरणैरवन्त्वस्मान्होत्रा भारती दक्षिणाभिः ॥
अस्मे तदिन्द्रावरुणा वसु ष्यादस्मे रयिर्मरुतः सर्ववीरः। अस्मान्वरूत्रीः शरणैरवन्त्वस्मान्होत्रा भारती दक्षिणाभिः॥
Mantra 4
बृहस्पते जुषस्व नो हव्यानि विश्वदेव्य । रास्व रत्नानि दाशुषे ॥
हे बृहस्पते विश्वदेव्य, अस्माकं हव्यानी जुषस्व। दाशुषे रत्नानि रास्व—दीप्तानि धनानि, येन भूतिसिद्धिः।
Mantra 5
शुचिमर्कैर्बृहस्पतिमध्वरेषु नमस्यत । अनाम्योज आ चके ॥
शुचिभिरर्कैः अध्वरेषु बृहस्पतिं नमस्यत। स हि अनाम्योजः—अच्युतं बलम्—आ चके।
Mantra 6
वृषभं चर्षणीनां विश्वरूपमदाभ्यम् । बृहस्पतिं वरेण्यम् ॥
चर्षणीनां वृषभं विश्वरूपम् अदाभ्यम्—तं वरेण्यं बृहस्पतिं वृणीमहे।
Mantra 7
इयं ते पूषन्नाघृणे सुष्टुतिर्देव नव्यसी । अस्माभिस्तुभ्यं शस्यते ॥
हे पूषन् आघृणे देव! इयं ते नवीया सुष्टुतिः अस्माभिः तुभ्यं शस्यते; सा नः अन्तर्बहिर्यात्रासु सन्मार्गं नयतु।
Mantra 8
तां जुषस्व गिरं मम वाजयन्तीमवा धियम् । वधूयुरिव योषणाम् ॥
मम तां गिरं जुषस्व या वाजयन्ती; अव धियं च अवतर—वधूयुरिव योषणाम्—यथा मनो मार्गदीप्त्या सह संयुज्येत।
Mantra 9
यो विश्वाभि विपश्यति भुवना सं च पश्यति । स नः पूषाविता भुवत् ॥
यो विश्वानि विपश्यति भुवनानि च सं पश्यति, स पूषा नः अविता रक्षिता च पथप्रदर्शकश्च भवतु।
Mantra 10
तत्सवितुर्वरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि । धियो यो नः प्रचोदयात् ॥
तत्सवितुर्वरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि । धियो यो नः प्रचोदयात् ॥
Mantra 11
देवस्य सवितुर्वयं वाजयन्तः पुरंध्या । भगस्य रातिमीमहे ॥
देवस्य सवितुर्वयं वाजयन्तः पुरंध्या । भगस्य रातिमीमहे ॥
Mantra 12
देवं नरः सवितारं विप्रा यज्ञैः सुवृक्तिभिः । नमस्यन्ति धियेषिताः ॥
देवं नरः सवितारं विप्रा यज्ञैः सुवृक्तिभिः । नमस्यन्ति धियेषिताः ॥
Mantra 13
सोमो जिगाति गातुविद्देवानामेति निष्कृतम् । ऋतस्य योनिमासदम् ॥
सोमो जिगाति गातुविद्; देवानाम् एति निष्कृतम्। ऋतस्य योनिम् आसदं—स्वे सत्यऋताधारे।
Mantra 14
सोमो अस्मभ्यं द्विपदे चतुष्पदे च पशवे । अनमीवा इषस्करत् ॥
सोमोऽस्मभ्यं द्विपदे चतुष्पदे च पशवे; अनामीवा इषः करोतु।
Mantra 15
अस्माकमायुर्वर्धयन्नभिमातीः सहमानः । सोमः सधस्थमासदत् ॥
अस्माकम् आयुर्वर्धयन् अभिमातीः सहमानः; सोमः सधस्थम् आसदत्—अस्मासु ध्रुवाधारत्वेन प्रतिष्ठितः।
Mantra 16
आ नो मित्रावरुणा घृतैर्गव्यूतिमुक्षतम् । मध्वा रजांसि सुक्रतू ॥
आ नो मित्रावरुणा आगच्छतम्; घृतैः गव्यूतिं—रश्मीनां पथम्—अस्मभ्यं मुक्षतम्। मध्वा रजांसि पूरयतम्, हे सुक्रतू।
Mantra 17
उरुशंसा नमोवृधा मह्ना दक्षस्य राजथः । द्राघिष्ठाभिः शुचिव्रता ॥
उरुशंसौ नमोवृधौ, मह्ना दक्षस्य राजथः। द्राघिष्ठाभिः शक्तिभिः, हे शुचिव्रतौ।
Mantra 18
गृणाना जमदग्निना योनावृतस्य सीदतम् । पातं सोममृतावृधा ॥
गृणानौ जमदग्निना, ऋतस्य योनौ सीदतम्। पातं सोमम्, हे ऋतावृधौ।
Frequently Asked Questions
Because the hymn seeks both kinds of divine help at once: Indra’s power to overcome obstacles and Varuṇa’s guardianship of Ṛta (truth, right order). Together they represent strength guided by law and conscience.
Vedic sūktas can include a key verse to another deity when it serves the hymn’s purpose. Here Savitṛ’s light is invoked to purify and propel the intellect, so outer success and inner right-guidance remain aligned with Ṛta.
Recite a short selection: begin with 3.62.1 as a prayer for protection and renewed strength, then chant 3.62.10 for clarity of mind, and end with a closing verse like 3.62.18 as an offering of gratitude and commitment to truth.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.