
Sukta 3.58
Viśvāmitra Gāthina (attribution for Maṇḍala 3; specific hymn traditionally in Viśvāmitra cycle)
Aśvinau (with Uṣas/Dakṣiṇā imagery in support)
Triṣṭubh (probable for RV 3.58; verse-length and cadence consistent)
ਇਹ ਸੂਕਤ ਉਸ਼ਾ ਵੇਲੇ ਅਸ਼ਵਿਨੌਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਆਗਮਨ ਨੂੰ ਉਸ਼ਸ ਦੀ ਜਾਗਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੀ ਠੀਕ-ਕ੍ਰਮ ਵਾਲੀ, ਉਦਾਰ ਭੇਟ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। “ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਗਾਂ” ਅਤੇ “ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ” ਵਰਗੀਆਂ ਜੀਵੰਤ ਛਬੀਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਇਹ ਜੁੜਵੇਂ ਚਿਕਿਤਸਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਯਾਨ ਮਾਰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਘਰ ਆਉਣ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਸ਼ਹਿਦ-ਮਿੱਠਾ ਸੋਮ ਪੀਣ ਲਈ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 1
धेनुः प्रत्नस्य काम्यं दुहानान्तः पुत्रश्चरति दक्षिणायाः । आ द्योतनिं वहति शुभ्रयामोषसः स्तोमो अश्विनावजीगः ॥
ਪੁਰਾਤਨ ਤ ਦੇ ਇੱਛਿਤ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਦੋਹਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਧੇਨੁ, ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ (ਸਹੀ-ਵਿਚਾਰ ਵਾਲੇ ਅਰਪਣ) ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਵਾਂਗ ਅੰਦਰ ਹੀ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ੁਭ੍ਰ ਦਿਓਤਨ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਸ਼ਾ ਦਾ ਸਤੋਤ੍ਰ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਕਰਮ ਲਈ ਜਗਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Mantra 2
सुयुग्वहन्ति प्रति वामृतेनोर्ध्वा भवन्ति पितरेव मेधाः । जरेथामस्मद्वि पणेर्मनीषां युवोरवश्चकृमा यातमर्वाक् ॥
ਤ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅੰਦਰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸੁਯੁਗ ਵਾਹਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਸਾਡੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮੇਧਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੁੱਧੀਆਂ ਵਾਂਗ ਉੱਠਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਬਲਵਾਨ ਹੋਵੋ, ਅਤੇ ਪਣੀ (ਕੰਜੂਸ) ਦੀ ਸੰਗੁੜੀ ਮਨੀਂਸ਼ਾ ਨੂੰ ਖਿਲਾਰ ਦਿਓ; ਤੁਹਾਡਾ ਅਵਸ ਅਸੀਂ ਘੜਿਆ ਹੈ—ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਨੇੜੇ ਆਓ।
Mantra 3
सुयुग्भिरश्वैः सुवृता रथेन दस्राविमं शृणुतं श्लोकमद्रेः । किमङ्ग वां प्रत्यवर्तिं गमिष्ठाहुर्विप्रासो अश्विना पुराजाः ॥
ਸੁਯੁਗ (ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋਤੇ) ਅਸ਼ਵਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸੁਵ੍ਰਤਾ (ਸੁਗਮ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੜਦਾ) ਰਥ ਲੈ ਕੇ, ਹੇ ਦਸ੍ਰਾ (ਅਦਭੁਤ ਕਰਤਾਰ) ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਅਦ੍ਰਿ (ਸੋਮ-ਪੀਸਣ ਵਾਲਾ ਪੱਥਰ) ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸੁਣੋ। ਫਿਰ ਕਿਉਂ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਪੁਰਾਜਾ ਵਿਪ੍ਰ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਰਿਸ਼ੀ) ਤੁਹਾਨੂੰ ‘ਪ੍ਰਤਿਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਆਉਣ ਵਾਲੇ’ ਆਖਦੇ ਹਨ?
Mantra 4
आ मन्येथामा गतं कच्चिदेवैर्विश्वे जनासो अश्विना हवन्ते । इमा हि वां गोऋजीका मधूनि प्र मित्रासो न ददुरुस्रो अग्रे ॥
ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ‘ਆ ਮਨ੍ਯੇਥਾਮ੍’—ਸੋਚੋ/ਜਾਣੋ; ‘ਆ ਗਤੰ’—ਆਓ: ਕੀ ਸਭ ਲੋਕ ਦੇਵਾਂ ਵਾਂਗ ਉਤਸਾਹ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਵਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ? ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਗੋਜੀਕ (ਗੋ/ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ) ਮਧੂ—ਮਿੱਠੇ ਰਸ—ਉਸ਼ਾ (ਉਸ਼ਸ) ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਮਿੱਤਰ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਂਗ ਅੱਗੇ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Mantra 5
तिरः पुरू चिदश्विना रजांस्याङ्गूषो वां मघवाना जनेषु । एह यातं पथिभिर्देवयानैर्दस्राविमे वां निधयो मधूनाम् ॥
ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਅਨੇਕ ਰਜਾਂਸਿ (ਲੋਕਾਂ/ਵਿਸਤਾਰਾਂ) ਤੋਂ ਪਾਰ ਵੀ, ਹੇ ਮਘਵਾਨਾ (ਉਦਾਰ ਦਾਤੇ), ਤੁਹਾਡਾ ਅੰਗੂਸ਼ (ਪ੍ਰੇਰਕ ਗੀਤ-ਪੁਕਾਰ) ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਯਾਨ ਪਥਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇੱਥੇ ਆਓ, ਹੇ ਦਸ੍ਰਾ; ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਧੂਆਂ ਦੇ ਨਿਧਾਨ—ਮਿੱਠੇ ਆਨੰਦ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ—ਹਾਜ਼ਰ ਹਨ।
Mantra 6
पुराणमोकः सख्यं शिवं वां युवोर्नरा द्रविणं जह्नाव्याम् । पुनः कृण्वानाः सख्या शिवानि मध्वा मदेम सह नू समानाः ॥
ਹੇ ਨਰੋ (ਅਸ਼ਵਿਨੋ), ਪੁਰਾਤਨ ਹੈ ਤੁਹਾਡਾ ਨਿਵਾਸ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਸਖਿਆ ਸ਼ਿਵ—ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਜਾਹਨਵੀ (ਗੰਗਾ) ਵਿੱਚ ਧਨ-ਸੰਪੱਤੀ ਹੈ। ਫਿਰੋਂ ਸ਼ਿਵ ਸਖਿਆ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨਵੇਂ ਕਰੋ; ਮਧੁ-ਸਮਾਨ ਮਿੱਠੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਇਕਤਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈਏ।
Mantra 7
अश्विना वायुना युवं सुदक्षा नियुद्भिष्च सजोषसा युवाना । नासत्या तिरोअह्न्यं जुषाणा सोमं पिबतमस्रिधा सुदानू ॥
ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਵਾਯੂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਨੌਜਵਾਨੋ ਸੁਦੱਖੋ, ਆਪਣੀਆਂ ਨਿਯੁਦਾਂ (ਰਥ-ਜੋਤਾਂ/ਟੋਲੀਆਂ) ਸਮੇਤ ਇਕੋ ਰਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਹੋਏ—ਹੇ ਨਾਸਤਿਆਓ, ਦਿਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵਾਲੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਰਸ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਸੁਦਾਨੂ (ਉਦਾਰ ਦਾਤਿਓ), ਅਸ੍ਰਿਧਾ—ਬਿਨਾ ਚੂਕ ਉਸ ਨੂੰ ਪੀਓ।
Mantra 8
अश्विना परि वामिषः पुरूचीरीयुर्गीर्भिर्यतमाना अमृध्राः । रथो ह वामृतजा अद्रिजूतः परि द्यावापृथिवी याति सद्यः ॥
ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਹੁ-ਰੂਪੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ—ਗੀਰਾਂ (ਸਤੁਤੀ-ਗੀਤਾਂ) ਨਾਲ ਯਤਨ ਕਰਦੀਆਂ, ਕਦੇ ਨਾ ਡੋਲਣ ਵਾਲੀਆਂ। ਤਜ—ਤ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਅਤੇ ਅਦ੍ਰਿ (ਸੋਮ-ਪੇਸ਼ਣ ਪੱਥਰ) ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਤੁਹਾਡਾ ਰਥ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਿਆਵਾ-ਪ੍ਰਿਥਿਵੀ (ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ) ਦਾ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Mantra 9
अश्विना मधुषुत्तमो युवाकुः सोमस्तं पातमा गतं दुरोणे । रथो ह वां भूरि वर्पः करिक्रत्सुतावतो निष्कृतमागमिष्ठः ॥
ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਮਧੁਰਸ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਮਿੱਠਾ ਸੋਮ ਯੁਵਕ ਵਾਂਗ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਨਿਚੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਦਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਪੀਓ—ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਓ। ਬਹੁਤ ਰੂਪ-ਸੌੰਦਰਯ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਰਥ ਸੋਮ-ਨਿਚੋੜਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਥਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।
The Aśvinau are twin Vedic gods known for swift help, healing, and rescue. This hymn calls them at dawn to bring health, good fortune, and a successful beginning to the Soma rite.
Uṣas is Dawn, the awakening light that stirs divine movement and inspiration. Dakṣiṇā is the “right-giving” offering or sacred generosity that makes the sacrifice well-ordered and effective.
The hymn centers on inviting the Aśvins to arrive by the godward paths and drink the freshly pressed, honey-sweet Soma in the sacrificer’s house, sealing a bond of blessing and protection.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.