
Sukta 3.27
Viśvāmitra Gāthina
Agni (as the one who leads offerings to the gods; verse frames ascent of offerings/forces)
Gāyatrī (shorter tri-pāda style; this verse is compact and gāyatrī-like in feel—exact metrical counting may vary by recension)
ಅಗ್ನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಈ ಸೂಕ್ತವು, ಯಜ್ಞದ ಮುಂಚೂಣಿ ನಾಯಕನಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ—ಶುದ್ಧೀಕೃತ ಹವಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೊತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಬಳಿಗೆ ದಾರಿ ಸುಲಭವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವವನು. ಇಲ್ಲಿ “ವಾಜ” (ಪೂರ್ಣತೆ, ವಿಜಯಶಕ್ತಿ) ಎಂಬುದನ್ನು ಅಗ್ನಿ ಅಧ್ವರವೆಂಬ ಯಜ್ಞಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಚಲನೆಗೆ ತಂದು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಸುವುದಾಗಿ ಪುನಃಪುನಃ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ವೃಷಭ-ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ, ಅವನು ಬೃಹತ್ (ವಿಶಾಲ)ದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ದಹಿಸಲಿ; ಕೃಪೆಯನ್ನೂ ಯಜ್ಞಸಿದ್ಧಿಯನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
प्र वो वाजा अभिद्यवो हविष्मन्तो घृताच्या । देवाञ्जिगाति सुम्नयुः ॥
ಮುಂದೆ ಸಾಗಲಿ ನಿಮ್ಮ ವಾಜಗಳು—ಬಲದ ಸಮೃದ್ಧಿಗಳು—ಎತ್ತರಗಳತ್ತ ಅಭಿದ್ಯವ; ಹವಿಷ್ಮಂತರು, ಘೃತಾಚೀ—ಘೃತಮಯ ಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವವರು. ಸುಮ್ನಯು—ಕೃಪೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವವನು—ದೇವರನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
Mantra 2
ईळे अग्निं विपश्चितं गिरा यज्ञस्य साधनम् । श्रुष्टीवानं धितावानम् ॥
ನಾನು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಈಳುತ್ತೇನೆ—ವಿಪಶ್ಚಿತ್, ಸ್ಪಷ್ಟದರ್ಶಿ—ಗಿರಾ ಮೂಲಕ; ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವವನು. ಅವನು ಶ್ರುಷ್ಟೀವಾನ್—ಆಜ್ಞಾಪಾಲಕ ಶ್ರವಣದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧ—ಮತ್ತು ಧಿತಾವಾನ್—ಸ್ಥಾಪಿತ ಧಿಯಲ್ಲಿ ದೃಢನಾದವನು.
Mantra 3
अग्ने शकेम ते वयं यमं देवस्य वाजिनः । अति द्वेषांसि तरेम ॥
ಓ ಅಗ್ನೇ, ನಾವು—ನಿನ್ನ ವಾಜಿನಃ (ಬಲಶಾಲಿ, ತೇಜಸ್ವಿ ಸಹಾಯಕರು)—ದೇವನ ಯಮಂ (ನಿಯಮ-ಸಂಯಮ, ಧರ್ಮಶಾಸನ)ವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಶಕ್ತರಾಗೋಣ; ದ್ವೇಷಗಳನ್ನೂ ಪ್ರತಿರೋಧಗಳನ್ನೂ ದಾಟಿ ಹೋಗೋಣ.
Mantra 4
समिध्यमानो अध्वरेऽग्निः पावक ईड्यः । शोचिष्केशस्तमीमहे ॥
ಅಧ್ವರ (ಯಜ್ಞ)ದಲ್ಲಿ ಸಮಿಧ್ಯಮಾನ—ಪ್ರಜ್ವಲಿತನಾಗುತ್ತಿರುವ—ಪಾವಕ, ಈಡ್ಯ ಅಗ್ನಿ, ಜ್ವಾಲಾಕೇಶವನು; ಅವನನ್ನೇ ನಾವು ಆರಾಧಿಸುತ್ತೇವೆ.
Mantra 5
पृथुपाजा अमर्त्यो घृतनिर्णिक्स्वाहुतः । अग्निर्यज्ञस्य हव्यवाट् ॥
ವಿಶಾಲ ಬಲವುಳ್ಳ, ಅಮರ, ಘೃತದ ತೇಜಸ್ವಿ ಆಭೆಯಿಂದ ಆವೃತ, ಸ್ವಾಹುತ—ಅಗ್ನಿ ಯಜ್ಞದ ಹವ್ಯವಾಟ್ (ಹವಿಷ್ ಹೊರುವವನು) ಆಗಿದ್ದಾನೆ.
Mantra 6
तं सबाधो यतस्रुच इत्था धिया यज्ञवन्तः । आ चक्रुरग्निमूतये ॥
ಆ ಅಪ್ರತಿಹತ ಜ್ವಾಲೆಯನ್ನು—ಯಜಮಾನರು, ಸುಶಿಕ್ಷಿತ ಸ್ರುಚುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಜಾಗೃತ ಧಿಯಾ ಮೂಲಕ—ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು: ಅಗ್ನಿ, ದಿವ್ಯ ಸಂಕಲ್ಪಶಕ್ತಿಯ ಬಲ.
Mantra 7
होता देवो अमर्त्यः पुरस्तादेति मायया । विदथानि प्रचोदयन् ॥
ಅಮರ ದೇವ—ಹೋತೃ—ತನ್ನ ಮಾಯಾ (ರಚನಾಶಕ್ತಿ) ಯಿಂದ ಮುಂಚೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ; ವಿದಥಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಯೋಗ್ಯ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 8
वाजी वाजेषु धीयतेऽध्वरेषु प्र णीयते । विप्रो यज्ञस्य साधनः ॥
ವಾಜೀ—ವಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅಧ್ವರಗಳಲ್ಲಿ (ಯಜ್ಞಯಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ) ಮುಂದಕ್ಕೆ ನೇಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ—ವಿಪ್ರ, ಯಜ್ಞದ ಸಾಧಕ (ಸಿದ್ಧಿಕರ್ತ).
Mantra 9
धिया चक्रे वरेण्यो भूतानां गर्भमा दधे । दक्षस्य पितरं तना ॥
ಧಿಯಾ (ದೃಷ್ಟಿ-ಚಿಂತನೆ)ಯಿಂದ ವರೆಣ್ಯ—ಪೂಜ್ಯನು—ರಚನೆ ಮಾಡಿದನು; ಭೂತಗಳ (ಸರ್ವ ಸತ್ತ್ವಗಳ) ಗರ್ಭವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ದಕ್ಷ (Dakṣa)ನ ಪಿತೆಯನ್ನು ತನ್ನದೇ ತನು (ದೇಹ)ಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಿದನು.
Mantra 10
नि त्वा दधे वरेण्यं दक्षस्येळा सहस्कृत । अग्ने सुदीतिमुशिजम् ॥
ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ವರೆಣ್ಯ—ಪೂಜ್ಯ—ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ: ದಕ್ಷ (Dakṣa)ನ ಇಳಾ (ಪ್ರೇರಣೆ/ವಾಣಿ), ಸಹಸ್ (ಬಲ)ದಿಂದ ರೂಪಿತ; ಸುಧೀತಿ (ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರಕಾಶ)ಯುಳ್ಳ ಉಶಿಜ (ಯಜ್ಞಸಾಧಕ, ಅರ್ಪಣಕ್ಕಾಗಿ ತತ್ಪರ ಹುಡುಕುವವನು).
Mantra 11
अग्निं यन्तुरमप्तुरमृतस्य योगे वनुषः । विप्रा वाजैः समिन्धते ॥
ಅಗ್ನಿ—ಯಂತು (ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ) ಮತ್ತು ಅಪ್ತು (ಕಾರ್ಯಸಾಧಕ)—ಋತ (ಸತ್ಯ-ವ್ಯವಸ್ಥೆ)ದ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಅವನನ್ನು ವಿಪ್ರರು (ಪ್ರೇರಿತ ಋಷಿಜನ) ವಾಜ (ಬಲ-ಸಮೃದ್ಧಿ)ಗಳಿಂದ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 12
ऊर्जो नपातमध्वरे दीदिवांसमुप द्यवि । अग्निमीळे कविक्रतुम् ॥
ಅಧ್ವರದಲ್ಲಿ ದೀಪ್ತನಾಗಿ, ಊರ್ಜೆಯ ನಪಾತ—ದ್ಯಾವಿನ ಕಡೆಗೆ ಏಳುವ—ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ನಾನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ; ಕವಿ-ಕ್ರತು, ಋಷಿಯ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆಯೇ ಇಚ್ಛೆಯುಳ್ಳವನು.
Mantra 13
ईळेन्यो नमस्यस्तिरस्तमांसि दर्शतः । समग्निरिध्यते वृषा ॥
ಈಳೇನ್ಯ, ನಮಸ್ಕಾರಾರ್ಹ, ತಮಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ದರ್ಶನೀಯ; ಅಗ್ನಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಾನೆ—ವೃಷಾ, ಬಲಿಷ್ಠನಾಗಿ ಪ್ರೇರಕನಾಗಿ.
Mantra 14
वृषो अग्निः समिध्यतेऽश्वो न देववाहनः । तं हविष्मन्त ईळते ॥
ವೃಷನಂತೆ ಅಗ್ನಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಾನೆ—ದೇವವಾಹನ ಅಶ್ವದಂತೆ; ಅವನನ್ನು ಹವಿಷ್ಮಂತರು ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 15
वृषणं त्वा वयं वृषन्वृषणः समिधीमहि । अग्ने दीद्यतं बृहत् ॥
ಓ ಅಗ್ನೇ, ನೀನು ವೃಷಣ—ವೃಷಭಸ್ವರೂಪದ ಬಲವಂತನು; ನಾವು ಸಹ ವೃಷಭಸಮಾನ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಸಮಿಧೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತೇವೆ. ಓ ಅಗ್ನೇ, ಮಹಾ ವಿಶಾಲತೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸು.
It praises Agni as the power that leads the sacrifice forward and carries the offering upward to the gods, so that grace and success return to the worshipper.
“Vāja” is the hymn’s way of describing energized abundance and victory. Agni sets this force in motion and guides it through the sacrificial journey so it becomes effective.
It means “Agni, blaze widely in the Vast.” The prayer asks the fire to expand in power and light, completing the rite and opening a larger, auspicious state.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.