Sukta 27
Sukta 3.27
Viśvāmitra Gāthina
Agni (as the one who leads offerings to the gods; verse frames ascent of offerings/forces)
Gāyatrī (shorter tri-pāda style; this verse is compact and gāyatrī-like in feel—exact metrical counting may vary by recension)
ଏହି ଅଗ୍ନି-ସୂକ୍ତରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞର ଅଗ୍ରଗାମୀ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଛି—ସେ ଘୃତାହୁତିକୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ କରି ଦେବମାନଙ୍କ ପଥକୁ ସୁଗମ କରନ୍ତି। ପୁନଃପୁନଃ ‘ବାଜ’ (ପ୍ରଚୁରତା, ବିଜୟୀ ବଳ) କୁ ଅଧ୍ୱର—ଯଜ୍ଞ-ଯାତ୍ରାରେ—ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଚାଳିତ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହେଉଥିବା ଶକ୍ତି ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି। ସୂକ୍ତର ଶେଷରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ବୃଷଭ-ବଳ ଭାବେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରି, ‘ବୃହତ୍’ (ବିଶାଳତା) ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ଜ୍ୱଳିବାକୁ ଏବଂ ଅନୁଗ୍ରହ ସହ ଯଜ୍ଞର ସିଦ୍ଧି ଦେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି।
Mantras
Mantra 1
प्र वो वाजा अभिद्यवो हविष्मन्तो घृताच्या । देवाञ्जिगाति सुम्नयुः ॥
ଆଗେ ଯାଅ—ତୁମର ବାଜ, ବଳର ପ୍ରଚୁରତା—ଉଚ୍ଚତାମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଭିଦ୍ୟବ; ହବିଷ୍ମନ୍ତ, ଘୃତାଚୀ—ଘୃତମୟ ତେଜରେ ଗତିଶୀଳ। ସୁମ୍ନୟୁ—କୃପାର ଅନ୍ୱେଷୀ—ଦେବମାନଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚେ।
Mantra 2
ईळे अग्निं विपश्चितं गिरा यज्ञस्य साधनम् । श्रुष्टीवानं धितावानम् ॥
ମୁଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଈଳେ କରେ—ବିପଶ୍ଚିତ, ସ୍ପଷ୍ଟଦର୍ଶୀ—ଗିରା (ବଚନ) ଦ୍ୱାରା; ଯଜ୍ଞର ସାଧନକର୍ତ୍ତା। ସେ ଶ୍ରୁଷ୍ଟୀବାନ—ଆଜ୍ଞାନୁଗତ ଶ୍ରବଣରେ ସମୃଦ୍ଧ—ଏବଂ ଧିତାବାନ—ସ୍ଥାପିତ ଧୀରେ ଦୃଢ।
Mantra 3
अग्ने शकेम ते वयं यमं देवस्य वाजिनः । अति द्वेषांसि तरेम ॥
ହେ ଅଗ୍ନେ, ଆମେ—ତୁମ ବାଜିନଃ (ବଳବାନ, ତେଜସ୍ୱୀ ସହାୟକ)—ଦେବଙ୍କ ଯମଂ (ନିୟମ-ସଂଯମ, ଧର୍ମଶାସନ) ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେବୁ; ଦ୍ୱେଷ ଓ ପ୍ରତିରୋଧକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ପାର ହେବୁ।
Mantra 4
समिध्यमानो अध्वरेऽग्निः पावक ईड्यः । शोचिष्केशस्तमीमहे ॥
ଅଧ୍ୱର (ଯଜ୍ଞ)ରେ ସମିଧ୍ୟମାନ—ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ ହେଉଥିବା—ପାବକ, ଈଡ୍ୟ ଅଗ୍ନି, ଜ୍ୱାଳାକେଶ; ତାଙ୍କୁ ଆମେ ଆହ୍ୱାନ କରୁ।
Mantra 5
पृथुपाजा अमर्त्यो घृतनिर्णिक्स्वाहुतः । अग्निर्यज्ञस्य हव्यवाट् ॥
ବିସ୍ତୃତ ବଳବାନ, ଅମର୍ତ୍ୟ, ଘୃତର ତେଜୋମୟ ଆଭାରେ ଆବୃତ, ସ୍ୱାହୁତ—ଅଗ୍ନି ଯଜ୍ଞର ହବ୍ୟବାଟ୍ (ହବିଷ୍ ବହନକାରୀ) ଅଟେ।
Mantra 6
तं सबाधो यतस्रुच इत्था धिया यज्ञवन्तः । आ चक्रुरग्निमूतये ॥
ସେଇ ଅପ୍ରତିହତ ଜ୍ୱାଳାକୁ—ଯଜ୍ଞବନ୍ତମାନେ, ସୁଶିକ୍ଷିତ ସ୍ରୁଚ (ହବି-ଲାଡ଼ଲ) ସହ, ଜାଗ୍ରତ ଧିୟା ଦ୍ୱାରା—ସହାୟତା ପାଇଁ ଏଠାରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ: ଅଗ୍ନି, ଦିବ୍ୟ ସଙ୍କଳ୍ପଶକ୍ତିର ବଳ।
Mantra 7
होता देवो अमर्त्यः पुरस्तादेति मायया । विदथानि प्रचोदयन् ॥
ଅମର ଦେବ—ହୋତୃ—ନିଜ ମାୟା (ରଚନାଶକ୍ତି) ଦ୍ୱାରା ଆଗରେ ଗମନ କରନ୍ତି; ବିଦଥମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଚୋଦିତ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଗତିରେ ନେଇଯାନ୍ତି।
Mantra 8
वाजी वाजेषु धीयतेऽध्वरेषु प्र णीयते । विप्रो यज्ञस्य साधनः ॥
ବାଜୀ—ବାଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ; ଅଧ୍ୱରମାନେ (ଯଜ୍ଞ-ଯାତ୍ରାମାନେ) ମଧ୍ୟରେ ଆଗକୁ ନେଇଯାଯାଏ—ବିପ୍ର, ଯଜ୍ଞର ସାଧକ (ସିଦ୍ଧିକର୍ତ୍ତା)।
Mantra 9
धिया चक्रे वरेण्यो भूतानां गर्भमा दधे । दक्षस्य पितरं तना ॥
ଧିୟା (ଦୃଷ୍ଟି-ଚିନ୍ତନ) ଦ୍ୱାରା ବରେଣ୍ୟ—ପୂଜ୍ୟ—ସେ ରଚନା କଲେ; ଏବଂ ଭୂତମାନଙ୍କ (ସମସ୍ତ ସତ୍ତାଙ୍କ) ଗର୍ଭକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ଦକ୍ଷ (Dakṣa)ଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେ ନିଜ ତନୁ (ଦେହ)ରେ ସ୍ଥିର କଲେ।
Mantra 10
नि त्वा दधे वरेण्यं दक्षस्येळा सहस्कृत । अग्ने सुदीतिमुशिजम् ॥
ହେ ଅଗ୍ନେ, ବରେଣ୍ୟ—ପୂଜ୍ୟ—ତୁମକୁ ମୁଁ ସ୍ଥାପନ କରୁଛି: ଦକ୍ଷ (Dakṣa)ଙ୍କ ଇଳା (ପ୍ରେରଣା/ବାଣୀ), ସହସ୍ (ବଳ) ଦ୍ୱାରା ଗଢ଼ା; ସୁଦୀତି (ସ୍ପଷ୍ଟ-ଦୀପ୍ତ ତେଜ) ଥିବା ଉଶିଜ୍ (ଯଜ୍ଞ-ସାଧକ, ଅର୍ପଣ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ଅନ୍ୱେଷକ)।
Mantra 11
अग्निं यन्तुरमप्तुरमृतस्य योगे वनुषः । विप्रा वाजैः समिन्धते ॥
ଅଗ୍ନି—ୟନ୍ତୁ (ମାର୍ଗଦର୍ଶକ) ଏବଂ ଅପ୍ତୁ (କାର୍ଯ୍ୟ-ସାଧକ)—ଋତ (ସତ୍ୟ-କ୍ରମ)ର ଯୋଗେ (ଯୋଜନ/ସଂଯୋଗରେ) ଅବସ୍ଥିତ; ତାଙ୍କୁ ବିପ୍ରମାନେ (ପ୍ରେରିତ ଋଷିଜନ) ବାଜ (ବଳ-ସମୃଦ୍ଧି) ଦ୍ୱାରା ଏକାତ୍ମ ହୋଇ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତି।
Mantra 12
ऊर्जो नपातमध्वरे दीदिवांसमुप द्यवि । अग्निमीळे कविक्रतुम् ॥
ଅଧ୍ୱରରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଊର୍ଜାର ନପାତ—ଦ୍ୟାଉ ଦିଗକୁ ଉଠୁଥିବା—ସେଇ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ମୁଁ ସ୍ତୁତି କରେ; କବି-କ୍ରତୁ, ଦ୍ରଷ୍ଟାର ଇଚ୍ଛା ସମ ଇଚ୍ଛାବାନ।
Mantra 13
ईळेन्यो नमस्यस्तिरस्तमांसि दर्शतः । समग्निरिध्यते वृषा ॥
ଈଳେନ୍ୟ, ନମସ୍ୟ, ତମସମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଦର୍ଶନୀୟ; ଅଗ୍ନି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୁଏ—ବୃଷା, ବଳବାନ ଓ ପ୍ରେରକ।
Mantra 14
वृषो अग्निः समिध्यतेऽश्वो न देववाहनः । तं हविष्मन्त ईळते ॥
ବୃଷ ପରି ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୁଏ—ଦେବବାହନ ଅଶ୍ୱ ପରି; ହବିଷ୍ମନ୍ତ ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତିରେ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି।
Mantra 15
वृषणं त्वा वयं वृषन्वृषणः समिधीमहि । अग्ने दीद्यतं बृहत् ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ବୃଷଣ—ବୃଷଭସ୍ୱରୂପ ବଳବାନ; ଆମେ ମଧ୍ୟ ବୃଷଭସମ ବଳରେ ସମିଧାଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ କରୁଛୁ। ହେ ଅଗ୍ନି, ମହା ବିଶାଳତାରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ଦୀପ୍ତ ହେଉ।
Frequently Asked Questions
It praises Agni as the power that leads the sacrifice forward and carries the offering upward to the gods, so that grace and success return to the worshipper.
“Vāja” is the hymn’s way of describing energized abundance and victory. Agni sets this force in motion and guides it through the sacrificial journey so it becomes effective.
It means “Agni, blaze widely in the Vast.” The prayer asks the fire to expand in power and light, completing the rite and opening a larger, auspicious state.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.