Sukta 27
Sukta 3.27
Viśvāmitra Gāthina
Agni (as the one who leads offerings to the gods; verse frames ascent of offerings/forces)
Gāyatrī (shorter tri-pāda style; this verse is compact and gāyatrī-like in feel—exact metrical counting may vary by recension)
ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇਹ ਸੂਕਤ ਉਸਨੂੰ ਯਜ੍ਞ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਗੇਤਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤੀ ਹਵਿ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦਾ ਮਾਰਗ ਸੁਗਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ “ਵਾਜ” (ਪ੍ਰਚੁਰਤਾ, ਵਿਜੈਸ਼ੀਲ ਬਲ) ਨੂੰ ਅਧ੍ਵਰ—ਯਜ੍ਞ-ਯਾਤਰਾ—ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਅਤੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤੱਤ ਵਜੋਂ ਮੁੜ ਮੁੜ ਰੂਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੂਕਤ ਦਾ ਪਰਿਣਾਮ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਬਲ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬ੍ਰਿਹਤ (ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ) ਵਿੱਚ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਧਧਕੇ, ਕਿਰਪਾ ਬਖ਼ਸ਼ੇ ਅਤੇ ਯਜ੍ਞ ਦੀ ਸਿੱਧੀ/ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇ।
Mantras
Mantra 1
प्र वो वाजा अभिद्यवो हविष्मन्तो घृताच्या । देवाञ्जिगाति सुम्नयुः ॥
ਅੱਗੇ ਵਧੋ—ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਜ, ਬਲ ਦੀਆਂ ਭਰਪੂਰਤਾਵਾਂ—ਉੱਚਾਈਆਂ ਵੱਲ ਅਭਿਦ੍ਯਵ; ਹਵਿਸ਼ਮੰਤ, ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ—ਘ੍ਰਿਤਮਯ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੇ। ਸੁਮ੍ਨਯੁ—ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਖੋਜੀ—ਦੇਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
Mantra 2
ईळे अग्निं विपश्चितं गिरा यज्ञस्य साधनम् । श्रुष्टीवानं धितावानम् ॥
ਮੈਂ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਈਲਦਾ ਹਾਂ—ਵਿਪਸ਼ਚਿਤ, ਸਪਸ਼ਟ-ਦਰਸ਼ੀ—ਗਿਰਾ (ਵਚਨ) ਨਾਲ; ਜੋ ਯਜ੍ਞ ਨੂੰ ਸਾਧਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼੍ਰੁਸ਼ਟੀਵਾਨ—ਆਗਿਆ-ਪਾਲਕ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਸਮ੍ਰਿੱਧ—ਅਤੇ ਧਿਤਾਵਾਨ—ਥਾਪੀ ਹੋਈ ਧੀ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੈ।
Mantra 3
अग्ने शकेम ते वयं यमं देवस्य वाजिनः । अति द्वेषांसि तरेम ॥
ਹੇ ਅਗਨੇ, ਅਸੀਂ—ਤੇਰੇ ਵਾਜਿਨਃ (ਬਲਵਾਨ, ਤੇਜਸਵੀ ਸਹਾਇਕ)—ਦੇਵ ਦੇ ਯਮੰ (ਨਿਯਮ-ਸੰਯਮ, ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਨ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਜੋਗੇ ਹੋਈਏ; ਅਤੇ ਦ੍ਵੇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਵਿਰੋਧਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਈਏ।
Mantra 4
समिध्यमानो अध्वरेऽग्निः पावक ईड्यः । शोचिष्केशस्तमीमहे ॥
ਅਧਵਰ (ਯਜ੍ਞ) ਵਿੱਚ ਸਮਿਧ੍ਯਮਾਨ—ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹੁੰਦਾ—ਪਾਵਕ, ਈਡ੍ਯ ਅਗਨਿ, ਜ੍ਵਾਲਾ-ਕੇਸ਼ ਵਾਲਾ; ਉਸੇ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸੇਵਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 5
पृथुपाजा अमर्त्यो घृतनिर्णिक्स्वाहुतः । अग्निर्यज्ञस्य हव्यवाट् ॥
ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਲ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ, ਘ੍ਰਿਤ ਦੀ ਤੇਜਸਵੀ ਆਭਾ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਸ੍ਵਾਹੁਤ—ਅਗਨਿ ਯਜ੍ਞ ਦਾ ਹਵ੍ਯਵਾਟ੍ (ਹਵਿਸ਼ ਵਾਹਕ) ਹੈ।
Mantra 6
तं सबाधो यतस्रुच इत्था धिया यज्ञवन्तः । आ चक्रुरग्निमूतये ॥
ਉਸ ਅਪਰਾਜਿਤ ਜਵਾਲਾ ਨੂੰ—ਯਜਮਾਨਾਂ ਨੇ, ਸੁਸੰਯਤ ਸ੍ਰੁਚਾਂ (ਹਵਿ-ਚਮਚਿਆਂ) ਨਾਲ, ਜਾਗ੍ਰਤ ਧੀਆ ਦੁਆਰਾ—ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ: ਅਗਨੀ, ਦਿਵ੍ਯ ਸੰਕਲਪ-ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਬਲ।
Mantra 7
होता देवो अमर्त्यः पुरस्तादेति मायया । विदथानि प्रचोदयन् ॥
ਅਮਰ ਦੇਵ—ਹੋਤ੍ਰ—ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ (ਰਚਨਾ-ਸ਼ਕਤੀ) ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਤੁਰਦਾ ਹੈ; ਵਿਦਥਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 8
वाजी वाजेषु धीयतेऽध्वरेषु प्र णीयते । विप्रो यज्ञस्य साधनः ॥
ਵਾਜੀ—ਵਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅਧਵਰਾਂ (ਯਜ੍ਞ-ਯਾਤਰਾਵਾਂ) ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਵਿਪ੍ਰ, ਯਜ੍ਞ ਦਾ ਸਾਧਕ (ਸਿੱਧਿਕਰਤਾ)।
Mantra 9
धिया चक्रे वरेण्यो भूतानां गर्भमा दधे । दक्षस्य पितरं तना ॥
ਧੀਆ (ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਚਿੰਤਨ) ਨਾਲ ਵਰੇਣ੍ਯ—ਪੂਜਨੀਯ—ਨੇ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ; ਅਤੇ ਭੂਤਾਂ (ਸਭ ਸੱਤਾਵਾਂ) ਦਾ ਗਰਭ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਦਕ੍ਸ਼ (Dakṣa) ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤਨ (ਦੇਹ) ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਇਆ।
Mantra 10
नि त्वा दधे वरेण्यं दक्षस्येळा सहस्कृत । अग्ने सुदीतिमुशिजम् ॥
ਹੇ ਅਗਨੇ, ਵਰੇਣ੍ਯ—ਪੂਜਨੀਯ—ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਦਕ੍ਸ਼ (Dakṣa) ਦੀ ਇੜਾ (ਪ੍ਰੇਰਣਾ/ਵਾਣੀ), ਸਹਸ (ਬਲ) ਨਾਲ ਘੜੀ ਹੋਈ; ਸੁਦੀਤੀ (ਸਾਫ਼-ਚਮਕਦਾਰ ਤੇਜ) ਵਾਲਾ ਉਸ਼ਿਜ (ਯਜ੍ਞ-ਸਾਧਕ, ਅਰਪਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਖੋਜੀ)।
Mantra 11
अग्निं यन्तुरमप्तुरमृतस्य योगे वनुषः । विप्रा वाजैः समिन्धते ॥
ਅਗਨੀ—ਯੰਤੁ (ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ) ਅਤੇ ਅਪ੍ਤੁ (ਕਾਰਜ-ਸਾਧਕ)—ਤ (ਸੱਤ-ਵਿਵਸਥਾ) ਦੇ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਪ੍ਰ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਰਿਸ਼ੀ-ਜਨ) ਵਾਜ (ਬਲ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Mantra 12
ऊर्जो नपातमध्वरे दीदिवांसमुप द्यवि । अग्निमीळे कविक्रतुम् ॥
ਅਧਵਰ ਵਿੱਚ ਦਿਪਤਿਮਾਨ, ਊਰਜਾ ਦਾ ਨਪਾਤ—ਦਿਆਉ ਵੱਲ ਉੱਠਦਾ—ਉਸ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਤੁਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਕਵੀ-ਕ੍ਰਤੁ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਰਗੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ।
Mantra 13
ईळेन्यो नमस्यस्तिरस्तमांसि दर्शतः । समग्निरिध्यते वृषा ॥
ਈਲਣਯ, ਨਮਸਕਾਰਯੋਗ, ਹਨੇਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦਿਸਣ ਵਾਲਾ; ਅਗਨੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਵ੍ਰਿਸ਼ਾ, ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰੇਰਕ।
Mantra 14
वृषो अग्निः समिध्यतेऽश्वो न देववाहनः । तं हविष्मन्त ईळते ॥
ਵ੍ਰਿਸ਼ ਵਾਂਗ ਅਗਨੀ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਦੇਵਵਾਹਨ ਅਸ਼ਵ ਵਾਂਗ; ਹਵਿਸ਼ਮੰਤ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਆਹਵਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Mantra 15
वृषणं त्वा वयं वृषन्वृषणः समिधीमहि । अग्ने दीद्यतं बृहत् ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ—ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਸਰੂਪ ਬਲਵਾਨ ਹੈਂ; ਅਸੀਂ ਵੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਸਮ ਬਲ ਨਾਲ ਸਮਿਧਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਦਿਪਤ ਹੋ।
Frequently Asked Questions
It praises Agni as the power that leads the sacrifice forward and carries the offering upward to the gods, so that grace and success return to the worshipper.
“Vāja” is the hymn’s way of describing energized abundance and victory. Agni sets this force in motion and guides it through the sacrificial journey so it becomes effective.
It means “Agni, blaze widely in the Vast.” The prayer asks the fire to expand in power and light, completing the rite and opening a larger, auspicious state.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.