Sukta 36
Sukta 2.36
Vasiṣṭha (traditional attribution for RV 2.36 within the Vasiṣṭha family corpus of Maṇḍala 2)
Triṣṭubh (probable for RV 2.36; requires metrical verification against pada counts)
ฤคเวท 2.36 วางกรอบเป็นคำเชิญสู่พิธีโสมยัชญะ โดยเร้าให้อินทรา (พร้อมเทพผู้ทรงอำนาจดุจราชา) เสด็จมา นั่งประทับ และเสวยโสมอันหวานดุจน้ำผึ้งซึ่งจัดสรรผ่านหน้าที่ของปุโรหิต บทสวดผสานภาพการคั้นโสมอย่างเด่นชัด—โค/รัศมีและสายน้ำที่ถูกศิลาคั้น “รีด” ออกมา—เข้ากับสัญญาณพิธีกรรมที่เฉพาะเจาะจง (โหตฤ, อัคนีธระ, ประศาสฤ) นำเสนอการบูชาเป็นช่องทางอันเป็นระเบียบที่ปลุกเทพทั้งหลาย และปลดปล่อยพลัง ความเป็นใหญ่ และอำนาจบัญชาที่ชอบธรรม
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
तुभ्यं हिन्वानो वसिष्ट गा अपोऽधुक्षन्त्सीमविभिरद्रिभिर्नरः । पिबेन्द्र स्वाहा प्रहुतं वषट्कृतं होत्रादा सोमं प्रथमो य ईशिषे ॥
เพื่อท่าน โอ้อินทระ แรงดลใจอันเรืองฤทธิ์เร่งเร้าให้เคลื่อนไหว; “โค”อันสว่างไสว (คือรัศมี) และสายน้ำทั้งหลาย ถูกรีดออกเพื่อท่านด้วยพลังแห่งการไต่ขึ้น ด้วยศิลากดคั้น ด้วยบุรุษผู้มุ่งมั่น. โอ้อินทระ จงดื่มโสมะนี้—ที่ถวายด้วย svāhā ที่รินออกและประทับด้วย vaṣaṭ; จากถ้อยคำของ Hotṛ (ปุโรหิตผู้สวด) จงรับโสมะนั้น ซึ่งท่านทรงเป็นผู้ครอบครองเป็นองค์แรก.
Mantra 2
यज्ञैः सम्मिश्लाः पृषतीभिॠष्टिभिर्यामञ्छुभ्रासो अञ्जिषु प्रिया उत । आसद्या बर्हिर्भरतस्य सूनवः पोत्रादा सोमं पिबता दिवो नरः ॥
ผู้ผสานกับยัญญะ ผู้สว่างผ่องในยาตรา ผู้เป็นที่รักในเครื่องเทียมอันเรืองรอง ผู้ถือหอกแห่งเจตจำนงอันสัมฤทธิ์—จงมาเถิด แล้วนั่งลงบนบรรหิษ (หญ้าศักดิ์สิทธิ์) โอ้บุตรแห่งภารตะ. โอ้วีรชนแห่งฟ้าสว่าง จงดื่มโสมะจากเครื่องบูชาของ Potṛ (ปุโรหิตผู้ชำระการถวาย).
Mantra 3
अमेव नः सुहवा आ हि गन्तन नि बर्हिषि सदतना रणिष्टन । अथा मन्दस्व जुजुषाणो अन्धसस्त्वष्टर्देवेभिर्जनिभिः सुमद्गणः ॥
ดุจมาสู่เรือนของตนเอง โอ้ผู้ทรงฤทธิ์ผู้เรียกหาได้ง่าย จงมาหาเราที่นี่; จงนั่งลงบนบรรหิษ (หญ้าศักดิ์สิทธิ์) และพำนักด้วยความรื่นรมย์. แล้วจงชื่นบาน เมื่อรับเอาแก่นคั้นนั้น. โอ้ตวษฏฤ (Tvaṣṭṛ) ด้วยกำเนิดอันเป็นทิพย์ทั้งหลาย พร้อมหมู่แห่งความคิดอันดีงาม จงหล่อหลอมในเราให้มีรูปอันถูกต้อง.
Mantra 4
आ वक्षि देवाँ इह विप्र यक्षि चोशन्होतर्नि षदा योनिषु त्रिषु । प्रति वीहि प्रस्थितं सोम्यं मधु पिबाग्नीध्रात्तव भागस्य तृप्णुहि ॥
โอ้กวีผู้รู้แจ้ง จงนำเหล่าเทพมาสู่ที่นี่; โอ้โหตฤ (Hotṛ) ผู้ปรารถนา จงประกอบยัญและนั่งลงในครรภ์/ที่รองรับทั้งสาม (yoni) จงรับสิ่งที่จัดวางไว้—ความรื่นรมย์อันหวานดุจน้ำผึ้งของโสมะ (Soma); จงดื่มจากส่วนของอาคนีธระ (Āgnīdhra) และอิ่มเอมด้วยส่วนที่เป็นของท่าน.
Mantra 5
एष स्य ते तन्वो नृम्णवर्धनः सह ओजः प्रदिवि बाह्वोर्हितः । तुभ्यं सुतो मघवन्तुभ्यमाभृतस्त्वमस्य ब्राह्मणादा तृपत्पिब ॥
นี่เพื่อท่าน โอ้อินทระ (Indra)—สิ่งเพิ่มพูนเดชานุภาพแห่งกายของท่าน: กำลังและพลังที่วางไว้ในแขนทั้งสองของท่าน ณ สวรรค์อันสูงสุด. เพื่อท่านมันถูกคั้น โอ้ผู้เอื้อเฟื้อ; เพื่อท่านมันถูกนำมา: จงดื่มจากพรหมัน (brahman—วาจาศักดิ์สิทธิ์อันดลใจ) จนอิ่มเต็ม และจงพอใจ.
Mantra 6
जुषेथां यज्ञं बोधतं हवस्य मे सत्तो होता निविदः पूर्व्या अनु । अच्छा राजाना नम एत्यावृतं प्रशास्त्रादा पिबतं सोम्यं मधु ॥
จงยินดีในยัญ และจงตื่นรับเสียงเรียกของข้า. โหตฤ (Hotṛ) ผู้ประทับนั่ง ดำเนินตามคำเชิญโบราณ (nivid). โอ้ราชาทั้งสอง ความนอบน้อมมาถึงโดยหันสู่ท่าน; จากวาจาของปรศาสฺตฤ (Praśāstṛ) จงดื่มความรื่นรมย์หวานดุจน้ำผึ้งของโสมะ (Soma).
Inside Sukta 36
How it unfolds
- Where it opens
The hymn opens with dynamic preparation: Soma is pressed and ‘milked’ for Indra, and the god is urged to drink the offering validated by ritual acclamation.
- Development
Attention moves from mythic-sacral imagery (cows/waters, pressing stones, striving men) to explicit liturgical choreography—invitation, seating, and reception—through named priestly functions.
- Climax
The pivotal moment is the formal arrival and enthronement in the ‘three seats’ and the immediate command to drink the prepared honeyed Soma as the deity’s rightful portion.
- Where it settles
The hymn concludes by urging the royal divinities to take delight, awaken to the summons, and drink by the authoritative priestly word, sealing participation and satisfaction in the rite.
The deity: Indra
- In the VedaHe is approached as the first in mastery (prathamo ya īśiṣe), the one who takes initiative and command when rightly invoked.
- Cosmic functionHe embodies victorious force that breaks obstruction, releases the life-giving waters/cows (light and abundance), and safeguards the community by empowering right action through the sacrificial exchange.
- Inner significanceIndra signifies awakened will and courageous clarity—the inner capacity to overcome inertia and obstruction, to ‘release the waters’ of energy and insight when the mind is properly concentrated (Soma) and guided by disciplined speech (mantra).
The seer
- VasiṣṭhaVasiṣṭha gotra (Vasiṣṭha family corpus of Maṇḍala 2) · One of the foremost ṛṣis of the Rig Veda, celebrated as a paradigmatic seer-priest (brahman/Hotṛ voice) whose hymns integrate spiritual insight with exact sacrificial practice; later tradition strongly associates him with royal counsel and the preservation of sacred order (ṛta).
Famous verses
prathamo ya īśiṣe
yoniṣu triṣu
जुषेथां यज्ञं बोधतं हवस्य मे सत्तो होता निविदः पूर्व्या अनु । अच्छा राजाना नम एत्यावृतं प्रशास्त्रादा पिबतं सोम्यं मधु ॥Attributes of the deity
- Might and victory (vīrya)
- Swift response to invocation
- Soma-loving and sacrifice-confirming
- Releaser of waters/light (symbolic abundance)
- Lordly command and initiative (īśiṣe)
- Protector of order through strength
Also by this seer
- Large portion of Rig Veda Maṇḍala 7 traditionally attributed to Vasiṣṭha and his lineage
- Multiple hymns in Rig Veda Maṇḍala 2 attributed to the Vasiṣṭha family
- Vasiṣṭha is a prominent figure across Itihāsa-Purāṇa traditions as a royal preceptor and sage
The rite, step by step
- Soma is pressed with adri-stones; the ‘milking’ imagery (cows/waters) marks the extraction and purification of the drink.
- Hotṛ recites the inviting/empowering mantra; oblation is offered with svāhā and sealed with vaṣaṭ (formal confirmation).
- The officiant calls the gods to come and ‘sit in the three seats’ (yoniṣu triṣu), establishing divine presence in the ritual space.
- Portioned Soma is presented: the deity is invited to receive what is set forth (prasthita) and drink the honeyed Soma (somyaṃ madhu).
- Priestly distribution is signaled: drinking ‘from the Āgnīdhra’s portion’ and later ‘from the Praśāstṛ’s word,’ highlighting ordered liturgical roles.
- Closing invitation: the ‘two kings’ are urged to delight in the sacrifice and awaken to the call, completing the circuit of offering → reception → satisfaction.
Offerings
- Pressed Soma (somyaṃ madhu)
- Invocatory formulas (svāhā, vaṣaṭ) accompanying the offering
- Ancillary oblations customary to Soma rites (e.g., ghee/clarified butter in the broader rite context)
Frequently Asked Questions
It is primarily an invitation hymn within the Soma sacrifice, urging Indra (and associated royal divinities) to come, take their seat, and drink the prepared Soma portion.
Because the Soma-yajña is a coordinated rite: each priest has a defined role, and the hymn marks that the offering and the deity’s reception are validated through these offices and their authorized speech.
It describes Soma as a sweet, exhilarating sacred drink—both a literal pressed offering and a symbol of concentrated vitality and inspiration that empowers Indra and the rite itself.
Ask anything about Sukta 36 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
