
Sukta 2.36
Vasiṣṭha (traditional attribution for RV 2.36 within the Vasiṣṭha family corpus of Maṇḍala 2)
Indra (with Soma-offering emphasis; ritual roles Hotṛ etc. foreground the Soma-yajña frame)
Triṣṭubh (probable for RV 2.36; requires metrical verification against pada counts)
RV 2.36-এ সোম-যজ্ঞলৈ নিমন্ত্ৰণৰ ৰূপ দিয়া হৈছে—য’ত ইন্দ্ৰ (আৰু সংশ্লিষ্ট ৰাজসিক দেৱতাসকল)ক আহিবলৈ, আসন গ্ৰহণ কৰিবলৈ, আৰু পুৰোহিতীয় দায়িত্বসমূহৰ জৰিয়তে ভাগ-বতৰা কৰা মধুময় সোম পান কৰিবলৈ উদ্দীপিত কৰা হয়। এই সূক্তত চেপনিৰ উজ্জ্বল চিত্ৰ—পাথৰবোৰে ‘দোহা’ কৰা গাই/ৰশ্মি আৰু পানী—সঠিক যজ্ঞীয় সংকেত (হোতৃ, আগ্নীধ্ৰ, প্ৰশাস্তৃ)ৰ সৈতে মিহলি হৈছে; যজ্ঞক এক সুশৃঙ্খল পথ হিচাপে দেখুৱাইছে, যিয়ে দেৱতাসকলক জাগ্ৰত কৰে আৰু বল, আধিপত্য, আৰু যথোচিত আদেশ-ক্ষমতা মুকলি কৰে।
Mantra 1
तुभ्यं हिन्वानो वसिष्ट गा अपोऽधुक्षन्त्सीमविभिरद्रिभिर्नरः । पिबेन्द्र स्वाहा प्रहुतं वषट्कृतं होत्रादा सोमं प्रथमो य ईशिषे ॥
হে ইন্দ্ৰ, তোমাৰ নিমিত্তে প্ৰেৰিত গতি-প্ৰবাহ উঠি আহে; দীপ্ত ৰশ্মিসদৃশ গাভীসমূহ আৰু আপঃ (জল) তোমাৰ বাবে অধুক্ষিত হয়—উত্থান-শক্তিসমূহে, অদ্ৰি (সোম-পেষণশিলা)সমূহে, আৰু নৰ (উদ্যমী পুৰুষ)সকলে। হে ইন্দ্ৰ, স্বাহা-সহ প্ৰহুত, আৰু বষট্-কৃত এই সোম পান কৰা; হোতৃৰ বাক্যৰ পৰা সেই সোম গ্ৰহণ কৰা—তুমি যি প্ৰথমে অধিপতি হৈ প্ৰেৰণা দিয়া।
Mantra 2
यज्ञैः सम्मिश्लाः पृषतीभिॠष्टिभिर्यामञ्छुभ्रासो अञ्जिषु प्रिया उत । आसद्या बर्हिर्भरतस्य सूनवः पोत्रादा सोमं पिबता दिवो नरः ॥
যজ্ঞসমূহৰ সৈতে সংমিশ্ৰিত, যাত্ৰাত শুভ্ৰ-দীপ্ত, দীপ্ত অঞ্জি (জোতা/হাৰ্নেছ)ত প্ৰিয়, ঋষ্টি (বল্লম)ধাৰী—হে ভৰতৰ সুনৱসকল, আহি বৰ্হিসত আসীন হওক। হে দিব্যলোকৰ নৰ-বীৰসকল, পোটৃৰ অৰ্পণৰ পৰা সোম পান কৰা।
Mantra 3
अमेव नः सुहवा आ हि गन्तन नि बर्हिषि सदतना रणिष्टन । अथा मन्दस्व जुजुषाणो अन्धसस्त्वष्टर्देवेभिर्जनिभिः सुमद्गणः ॥
আমালৈ আহক—যেন নিজ গৃহলৈ আহে—হে সুহৱা (সহজে আহ্বানযোগ্য) শক্তিসকল; বৰ্হিসত বহি আনন্দ লওক, ৰণিষ্টন (উল্লাস) কৰক। তাৰ পাছত পেষিত অন্ধস্ (সোম-ৰস) গ্ৰহণ কৰি মন্দস্ব—আনন্দিত হওক; হে ত্বষ্টৃ, দেৱীয় জনিভিসমূহৰ সৈতে, সুমদ্গণ (সু-চিন্তাৰ গণ) হৈ, আমাৰ ভিতৰত যথাৰূপ গঢ়ি দিয়া।
Mantra 4
आ वक्षि देवाँ इह विप्र यक्षि चोशन्होतर्नि षदा योनिषु त्रिषु । प्रति वीहि प्रस्थितं सोम्यं मधु पिबाग्नीध्रात्तव भागस्य तृप्णुहि ॥
হে বিপ্ৰ (ঋষি), দেৱতাসকলক ইয়ালৈ আন; হে হোতৃ, কামনাৰে যজ্ঞ কৰ আৰু ত্ৰিধা-যোনিসমূহত (তিন আসনত) বহা। যি আগবঢ়োৱা হৈছে তাক গ্ৰহণ কৰ—সোমৰ মধুময় আনন্দ; আগ্নীধ্ৰৰ ভাগৰ পৰা পান কৰ, আৰু নিজৰ ভাগে তৃপ্ত হওঁ।
Mantra 5
एष स्य ते तन्वो नृम्णवर्धनः सह ओजः प्रदिवि बाह्वोर्हितः । तुभ्यं सुतो मघवन्तुभ्यमाभृतस्त्वमस्य ब्राह्मणादा तृपत्पिब ॥
হে ইন্দ্ৰ, এইটো তোমাৰ বাবে—দেহগত নৃম্ণ (বীৰ্য-মহিমা) বৃদ্ধি কৰা; শক্তি আৰু বল পৰম দিৱিত তোমাৰ বাহুত স্থাপিত। হে মঘৱন, তোমাৰ বাবে ই চেপা হৈছে, তোমাৰ বাবে ই আনিয়া হৈছে; এই ব্ৰাহ্মণ (প্ৰেৰিত বাণী)ৰ পৰা পূৰ্ণ তৃপ্তিলৈ পান কৰ, আৰু তৃপ্ত হওঁ।
Mantra 6
जुषेथां यज्ञं बोधतं हवस्य मे सत्तो होता निविदः पूर्व्या अनु । अच्छा राजाना नम एत्यावृतं प्रशास्त्रादा पिबतं सोम्यं मधु ॥
যজ্ঞত আনন্দ লওক; মোৰ আহ্বানলৈ জাগ্ৰত হওক। বহি থকা হোতৃয়ে প্ৰাচীন নিদ্বাণী অনুসৰণ কৰে। হে দুজন ৰাজা, আপোনালোকলৈ মুখ ঘূৰাই নমস্কাৰ আহে; প্ৰশাস্তৃৰ বচনৰ পৰা সোমৰ মধুময় মধু পান কৰক।
It is primarily an invitation hymn within the Soma sacrifice, urging Indra (and associated royal divinities) to come, take their seat, and drink the prepared Soma portion.
Because the Soma-yajña is a coordinated rite: each priest has a defined role, and the hymn marks that the offering and the deity’s reception are validated through these offices and their authorized speech.
It describes Soma as a sweet, exhilarating sacred drink—both a literal pressed offering and a symbol of concentrated vitality and inspiration that empowers Indra and the rite itself.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.