
Sukta 2.18
Gṛtsamada (Bhārgava) (traditional for RV 2.18)
Triṣṭubh (probable)
บทสวดนี้ถวายแด่อินทระ เรียกรถศึก “คันใหม่” ที่เทียมรับอรุณ มีองค์ประกอบเชิงสัญลักษณ์อุดม (แอกหลายชั้น บังเหียน และไม้พาย) วอนให้รถนั้นปราดเปรียวด้วยเครื่องบูชาของกวีและด้วยความคิดที่ดลใจ อินทระถูกเชิญอย่างเร่งด่วนให้มาด้วยจำนวนและพลังยิ่งทวีสู่พิธีดื่มโสมะ การมาถึงของท่านนำชัยชนะ ความคุ้มครอง และส่วนอันชอบธรรม (ภคะ) แก่ผู้ประกอบยัญ ตอนท้ายหันสู่ทักษิณา (ของกำนัลแด่ปุโรหิต) และความผาสุกร่วมกัน: ขอให้ความเอื้อเฟื้อไหลหลั่ง วาจา “กว้างใหญ่” ในสภา และประชาชนได้รับบุตรหลานผู้กล้าหาญ
Mantra 1
प्राता रथो नवो योजि सस्निश्चतुर्युगस्त्रिकशः सप्तरश्मिः । दशारित्रो मनुष्यः स्वर्षाः स इष्टिभिर्मतिभी रंह्यो भूत् ॥
ยามอรุณ รถศึกคันใหม่ถูกเทียมแล้ว—พร้อมเครื่องรัด มีสี่แอก สามแส้ เจ็ดบังเหียน; มีสิบพาย เป็นของมนุษย์ ผู้ชนะโลกแห่งสุริยะ. ด้วยเครื่องบูชาและแรงผลักแห่งความคิดของเรา ขอให้มันเร็วไว กลายเป็นพาหนะพาเราไป.
Mantra 2
सास्मा अरं प्रथमं स द्वितीयमुतो तृतीयं मनुषः स होता । अन्यस्या गर्भमन्य ऊ जनन्त सो अन्येभिः सचते जेन्यो वृषा ॥
ท่านผู้นั้นเหมาะสมกับสิ่งนี้เป็นประการแรก เหมาะกับประการที่สอง และกับประการที่สามด้วย: ท่านคือโหตฤ (Hotar, ปุโรหิตผู้สวดเชิญ) อันสถิตในมนุษย์. ผู้หนึ่งก่อกำเนิดครรภ์ของอีกผู้หนึ่ง; และท่าน—โคผู้ทรงศักดิ์—สมาคมกับเหล่าอื่น ๆ ประสานพลังทั้งหลายให้เป็นกิจเดียวกัน.
Mantra 3
हरी नु कं रथ इन्द्रस्य योजमायै सूक्तेन वचसा नवेन । मो षु त्वामत्र बहवो हि विप्रा नि रीरमन्यजमानासो अन्ये ॥
ม้าสีทองอมน้ำตาลสองตัวของอินทรา (Indra) นั้นแล ข้าพเจ้าผูกเทียมเข้ากับรถศึกของพระองค์เพื่อการเสด็จมา ด้วยถ้อยคำสรรเสริญบทใหม่อันร้อยเรียงดี. ขอเหล่านักปราชญ์ผู้เห็นธรรม (vipra) จำนวนมาก ณ ที่นี้ อย่าได้ชักนำพระองค์ให้เอนเอียงไป—บรรดาผู้ประกอบยัญอื่น ๆ ผู้บูชาอื่น ๆ ที่เรียกเชื้อเชิญพระองค์ไปตามเสียงของตน.
Mantra 4
आ द्वाभ्यां हरिभ्यामिन्द्र याह्या चतुर्भिरा षड्भिर्हूयमानः । आष्टाभिर्दशभिः सोमपेयमयं सुतः सुमख मा मृधस्कः ॥
โอ้อินทรา จงเสด็จมาพร้อมพลังสีทองอมน้ำตาลสองประการ (hari); เมื่อถูกอัญเชิญ จงเสด็จมาพร้อมสี่ พร้อมหก. จงเสด็จมาพร้อมแปด พร้อมสิบ สู่การดื่มโสมะ (Soma): ที่นี่มีน้ำคั้นอันชื่นบานตั้งอยู่. โอ้ผู้รุ่งเรืองในยัญพิธี ขออย่าได้เป็นผู้นำความร้ายมาสู่เรา.
Mantra 5
आ विंशत्या त्रिंशता याह्यर्वाङा चत्वारिंशता हरिभिर्युजानः । आ पञ्चाशता सुरथेभिरिन्द्रा षष्ट्या सप्तत्या सोमपेयम् ॥
ด้วยยี่สิบ ด้วยสามสิบ จงเสด็จมาหาเรา; ด้วยสี่สิบ จงเทียมพลังม้าสีน้ำตาลทอง (hari) แล้วเสด็จมา. โอ้อินทรา จงเสด็จมาด้วยห้าสิบ บนรถศึกอันดีงาม; ด้วยหกสิบ ด้วยเจ็ดสิบ เพื่อการดื่มโสมะ (Soma)—ขอการเสด็จลงมานั้นกว้างใหญ่และครบถ้วน.
Mantra 6
आशीत्या नवत्या याह्यर्वाङा शतेन हरिभिरुह्यमानः । अयं हि ते शुनहोत्रेषु सोम इन्द्र त्वाया परिषिक्तो मदाय ॥
ด้วยแปดสิบ ด้วยเก้าสิบ จงเสด็จมาหาเรา; ด้วยหนึ่งร้อย จงเสด็จมาโดยมีพลังม้าสีน้ำตาลทอง (hari) เป็นพาหนะ. เพราะโสมะนี้ ในพิธีบูชาแห่งศุนโหตร (Śunahotra) จัดไว้เพื่อท่าน โอ้อินทรา—รินล้อมรอบเพื่อความปีติเมามาย (mada) ของท่าน; ขอจงเสด็จเข้าไป และให้ความยินดีในเรามีชัย.
Mantra 8
न म इन्द्रेण सख्यं वि योषदस्मभ्यमस्य दक्षिणा दुहीत । उप ज्येष्ठे वरूथे गभस्तौ प्रायेप्राये जिगीवांसः स्याम ॥
ขออย่าให้มิตรภาพของข้ากับอินทราถูกตัดขาด; ขอให้ทักษิณา (Dakṣiṇā พลังแห่งการให้ที่ชอบธรรม) ของท่านหลั่งน้ำนมเพื่อเรา. เมื่อเราแนบชิดอยู่ในความคุ้มครองอันยิ่งใหญ่ของผู้เป็นใหญ่ ในอุ้งมือของท่าน ขอให้เราเป็นผู้ชนะครั้งแล้วครั้งเล่า ในทุกย่างก้าวแห่งการเดินทาง.
Mantra 9
नूनं सा ते प्रति वरं जरित्रे दुहीयदिन्द्र दक्षिणा मघोनी । शिक्षा स्तोतृभ्यो माति धग्भगो नो बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
บัดนี้ ขอให้ทักษิณา (Dakṣiṇā, ทาน/ของกำนัลในพิธีบูชา) อันอุดมด้วยความบริบูรณ์ หลั่งไหลตอบรับพรที่ท่านประทานแก่ผู้ขับสรรเสริญเถิด โอ้อินทระ ขอทรงสั่งสอนและเพิ่มพูนแก่ผู้สรรเสริญทั้งหลาย; ขออย่าให้ภคะของเรา (Bhaga, ส่วนแห่งศุภมงคล/ส่วนแบ่งแห่งความสุข) ถูกกระทบกระเทือน—ขอให้เรากล่าวถึงความไพศาลในสภาพิธี ด้วยจิตวิญญาณแห่งวีรชน.
At dawn the hymn opens by ‘yoking’ a new chariot—an emblem of swift, well-ordered power propelled by offering and inspired thought.
Indra is repeatedly summoned to the Soma-drinking with vivid chariot-and-steed imagery, expanding the scale of his approach (numbers and chariots) and the hoped-for force of his descent.
The urgent, cumulative invitation peaks in the call for Indra’s full arrival to the Soma rite—maximizing presence, strength, and effectiveness for the sacrificers’ aims.
The hymn resolves in social-ritual fulfilment: dakṣiṇā should flow in response, the praisers be increased, Bhaga (right share) remain unharmed, and the community speak ‘the Vast’ in assembly with heroic vitality.
prātā ratho navo yoji
ā viṃśatyā triṃśatā yāhy arvāṅ
bṛhad vadema vidathe
The ‘new chariot’ is a poetic and ritual image for freshly mobilized divine power at dawn. It also suggests the disciplined harnessing of faculties—reins, yokes, and direction—so the rite and the mind move swiftly toward success.
They intensify the summons, portraying Indra’s approach as ever larger and more complete. The escalating count signals urgency, abundance, and a wish for the deity’s full presence and strength at the Soma-drinking.
Dakṣiṇā is the ritual gift given to priests/singers, and more broadly the principle of generous recompense that sustains the rite. The hymn asks that this generosity ‘yield’ fruitfully, while safeguarding Bhaga—the community’s rightful share of good fortune.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.