Rig Veda 2.18.3: Mandala 2, Sukta 18, Mantra 3

Sukta 2.18

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

हरी नु कं रथ इन्द्रस्य योजमायै सूक्तेन वचसा नवेन । मो षु त्वामत्र बहवो हि विप्रा नि रीरमन्यजमानासो अन्ये ॥

Recitation with translationRig Veda 2.18.3

Transliteration

harī́ nú kaṃ́ rathá índrasya yojam ā́yai sū́ktena vácasā návena | mó ṣú tvām átra bahávo hí viprā́ ní rīraman anyáyajamānāso anyé ||

Translation

ม้าสีทองอมน้ำตาลสองตัวของอินทรา (Indra) นั้นแล ข้าพเจ้าผูกเทียมเข้ากับรถศึกของพระองค์เพื่อการเสด็จมา ด้วยถ้อยคำสรรเสริญบทใหม่อันร้อยเรียงดี. ขอเหล่านักปราชญ์ผู้เห็นธรรม (vipra) จำนวนมาก ณ ที่นี้ อย่าได้ชักนำพระองค์ให้เอนเอียงไป—บรรดาผู้ประกอบยัญอื่น ๆ ผู้บูชาอื่น ๆ ที่เรียกเชื้อเชิญพระองค์ไปตามเสียงของตน.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• हरी: the two bay-horses (of Indra)
• हरी: कर्तृ (योजमायै इत्यस्य कर्तारौ) / विषय (स्तुत्यर्थे)
• Type: Noun
• Root: हरि- (प्रातिपदिक)

• नु: now, indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)

• कम्: what? / which? (interrogative)
• कम्: कर्म (योजमायै—‘what/which [to yoke]’)
• Type: Pronoun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रथे: on/at the chariot
• रथे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: रथ- (प्रातिपदिक)

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र- (प्रातिपदिक)

• योजमायै: for yoking (to be yoked)
• योजमायै: सम्प्रदान (योजनायै = ‘for yoking’)
• Type: Verbal noun (action noun)
• Root: युज् (धातु) → योज- (कृदन्त-प्रातिपदिक, भाव/क्रिया-नाम)

• सूक्तेन: with a well-spoken hymn
• सूक्तेन: करण
• Type: Noun/Adjective
• Root: सूक्त- (सु+उक्त, प्रातिपदिक)

• वचसा: with speech/utterance
• वचसा: करण
• Type: Noun
• Root: वचस्- (प्रातिपदिक)

• नवेन: new, fresh
• नवेन: करण (विशेषण-भावेन)
• Type: Adjective
• Root: नव- (प्रातिपदिक)

• मा: do not
• मा: —
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध-निपात)

• षु: indeed, just (emphatic)
• षु: —
• Type: Indeclinable
• Root: षु (निपात)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• अत्र: here
• अत्र: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)

• बहवः: many
• बहवः: कर्तृ
• Type: Adjective (substantive use)
• Root: बहु- (प्रातिपदिक)

• हि: for, indeed
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• विप्राः: inspired seers/priests
• विप्राः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: विप्र- (प्रातिपदिक)

• नि: down, forth (as preverb)
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग/अव्यय)

• रीरमन्: they have gladdened / made (you) rejoice
• रीरमन्: क्रिया (कर्तृ = विप्राः)
• Type: Verb
• Root: रम् (धातु) [Vedic intensive/causative formation: रीरम्-]

• अन्यजमानासः: sacrificing for others / with other patrons
• अन्यजमानासः: कर्तृ (विशेषण-भावेन)
• Type: Adjective/Noun (bahuvrīhi-like compound)
• Root: अन्य- + यजमान- (प्रातिपदिक; यज् → यजमान ‘sacrificing’)

• अन्ये: others
• अन्ये: कर्तृ (पूर्वपदे ‘विप्राः’ इत्यस्य सह-सम्बन्धः)
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: अन्य- (प्रातिपदिक)