Rig Veda Sukta 30
Mandala 10Sukta 3015 Mantras

Sukta 30

Sukta 10.30

Devata

Āpaḥ (Waters); with Mitra-Varuṇa invoked as upholders of great dhāsi (support)

บทสวดนี้สรรเสริญอาปะห์ (นที/สายน้ำ) ว่าเป็นพลังศักดิ์สิทธิ์อันมีชีวิต ผู้บรรทุกความหวาน ความชำระให้บริสุทธิ์ และการเกื้อหนุนอันเป็นมงคลเข้าสู่พิธีบูชาและสู่ชีวิตมนุษย์ บทสวดยังเชื่อมพระคุณของสายน้ำเข้ากับ “ธาสิ” อันไพศาล—แรงค้ำจุนหล่อเลี้ยง—ของมิตร–วรุณะ และลงท้ายด้วยฉากพิธีกรรมที่สายน้ำ “เข้าประทับนั่ง” บนบรรหิษ เมื่อโสมาถูกคั้นเพื่ออินทรา

Sanskrit recitationRig Veda 10.30

Mantras

Mantra 1

प्र देवत्रा ब्रह्मणे गातुरेत्वपो अच्छा मनसो न प्रयुक्ति । महीं मित्रस्य वरुणस्य धासिं पृथुज्रयसे रीरधा सुवृक्तिम् ॥

ขอให้หนทางก้าวไปสู่แดนทิพย์ด้วยพระวาจา (พรหมัน); ดุจแรงผลักแห่งใจที่ถูกนำทาง จงไปสู่เหล่าน้ำ. เพื่อผู้ก้าวไกล จงตั้งถ้อยคำสรรเสริญที่ร้อยเรียงดีไว้; เพราะพลังอันค้ำจุนของมิตระและวรุณะนั้นยิ่งใหญ่ไพศาล.

Mantra 2

अध्वर्यवो हविष्मन्तो हि भूताच्छाप इतोशतीरुशन्तः । अव याश्चष्टे अरुणः सुपर्णस्तमास्यध्वमूर्मिमद्या सुहस्ताः ॥

โอ อัธวรยุทั้งหลาย ผู้ถือเครื่องบูชา—ท่านทั้งหลายจงเป็นผู้ใคร่ปรารถนา แล้วมุ่งไปสู่น้ำทั้งหลายผู้โหยหาเถิด. วันนี้ด้วยมืออันชำนาญ จงปล่อยคลื่นนั้นออกไป—คลื่นที่ผู้มีปีกงามสีแดงมองเห็นจากเบื้องบน; ท่านทั้งหลายจงให้มันปรากฏเถิด.

Mantra 3

अध्वर्यवोऽप इता समुद्रमपां नपातं हविषा यजध्वम् । स वो दददूर्मिमद्या सुपूतं तस्मै सोमं मधुमन्तं सुनोत ॥

โอ อัธวรยุทั้งหลาย จงไปสู่มหาสมุทรแห่งน้ำทั้งหลาย; จงบูชาอปาม นปาต (Apām Napāt) ด้วยเครื่องบูชา. เขาจะประทานคลื่นอันชำระดีแล้วแก่ท่านทั้งหลายในวันนี้; เพื่อเขา จงคั้นโสมะ (Soma) อันอุดมด้วยความหวานเถิด.

Mantra 4

यो अनिध्मो दीदयदप्स्वन्तर्यं विप्रास ईळते अध्वरेषु । अपां नपान्मधुमतीरपो दा याभिरिन्द्रो वावृधे वीर्याय ॥

ผู้ใดไร้เชื้อเพลิงแต่ส่องประกายอยู่ภายในน้ำทั้งหลาย—บรรดาฤษีผู้รู้ย่อมสรรเสริญและนอบน้อมเขาในพิธีบูชา. โอ อปาม นปาต จงประทานน้ำทั้งหลายอันมีรสน้ำผึ้งเถิด—ด้วยน้ำเหล่านั้น อินทระ (Indra) จึงเจริญเพิ่มพูนฤทธาแห่งวีรบุรุษ.

Mantra 5

याभिः सोमो मोदते हर्षते च कल्याणीभिर्युवतिभिर्न मर्यः । ता अध्वर्यो अपो अच्छा परेहि यदासिञ्चा ओषधीभिः पुनीतात् ॥

ด้วยเหล่าสาวน้อยผู้เป็นมงคลเหล่านั้น—ผู้ซึ่งโสมะยินดีและเริงร่า ดุจคนรัก—โอ อธวรรยุ (Adhvaryu) จงก้าวไปสู่เหล่าน้ำ (Āpas) เมื่อท่านจะผสมมันลง และชำระให้บริสุทธิ์ด้วยพืชโอสถทั้งหลาย.

Mantra 6

एवेद्यूने युवतयो नमन्त यदीमुशन्नुशतीरेत्यच्छ । सं जानते मनसा सं चिकित्रेऽध्वर्यवो धिषणापश्च देवीः ॥

แท้จริงเป็นดังนี้: เมื่อหนุ่มผู้ปรารถนาเข้าไปหาเหล่าสาวผู้ปรารถนา เหล่าสาววัยเยาว์ย่อมนอบน้อมต่อหนุ่มนั้น. ด้วยใจพวกนางรู้ร่วมกัน เป็นความเข้าใจเดียวกัน—โอเหล่าอธวรรยุ—คือ ธิษณา (Dhiṣaṇā) และเหล่าน้ำอันเป็นเทพ.

Mantra 7

यो वो वृताभ्यो अकृणोदु लोकं यो वो मह्या अभिशस्तेरमुञ्चत् । तस्मा इन्द्राय मधुमन्तमूर्मिं देवमादनं प्र हिणोतनापः ॥

ผู้ใดได้ทำที่ทางให้แก่ท่านทั้งหลายจากสภาวะที่ปิดกั้น ผู้ใดได้ปลดปล่อยท่านทั้งหลายจากการกดทับอันใหญ่หลวง—เพื่ออินทระ (Indra) ผู้นั้น—โอเหล่าน้ำ (Āpas) จงส่งคลื่นอันหวานดุจน้ำผึ้ง คลื่นแห่งความปีติอันเป็นเทพออกไป; จงทำให้มันเคลื่อนไหลไปเถิด.

Mantra 8

प्रास्मै हिनोत मधुमन्तमूर्मिं गर्भो यो वः सिन्धवो मध्व उत्सः । घृतपृष्ठमीड्यमध्वरेष्वापो रेवतीः शृणुता हवं मे ॥

เพื่อเขา จงปล่อยคลื่นอันหวานดุจน้ำผึ้งออกมา—โอ้สายน้ำทั้งหลาย นั่นคือครรภ์ คือบ่อเกิดแห่งความหวานที่อยู่ภายในพวกท่าน. โอ้เหล่าน้ำผู้มั่งคั่ง จงสดับเสียงเรียกของข้า: ในพิธีบูชายัญทั้งหลาย สิ่งนั้นพึงได้รับการสรรเสริญ—พลังแห่งเครื่องบูชาที่มีฆี (เนยใส) เป็นดั่งแผ่นหลังอันส่องประกาย.

Mantra 9

तं सिन्धवो मत्सरमिन्द्रपानमूर्मिं प्र हेत य उभे इयर्ति । मदच्युतमौशानं नभोजां परि त्रितन्तुं विचरन्तमुत्सम् ॥

โอ้สายน้ำทั้งหลาย จงปล่อยคลื่นอันทำให้มึนเมา—ซึ่งอินทระดื่ม—คลื่นนั้นเคลื่อนไปในทั้งสองภพ. หยดหยาดด้วยความปีติ คล่องไวและทรงพลัง กำเนิดจากเมฆา มันเวียนรอบด้ายสามชั้น—คือบ่อเกิดที่แล่นไหลกว้างไกล.

Mantra 10

आवर्वृततीरध नु द्विधारा गोषुयुधो न नियवं चरन्तीः । ऋषे जनित्रीर्भुवनस्य पत्नीरपो वन्दस्व सवृधः सयोनीः ॥

บัดนี้ โอ้ฤษีผู้เห็นก่อน จงนอบน้อมบูชาเหล่าน้ำ—ผู้หมุนเวียนกลับไปกลับมาในการเคลื่อนไหว ไหลเป็นสองสาย. ดุจนักรบเพื่อโคแห่งแสงสว่าง พวกนางมุ่งสู่เป้าหมายที่กำหนดไว้. พวกนางคือมารดาผู้ให้กำเนิด คือชายาแห่งโลกทั้งปวง; จงเพิ่มพูนร่วมกัน มีต้นกำเนิดเดียว มีครรภ์เดียว—จงก้มกราบพวกนาง.

Mantra 11

हिनोता नो अध्वरं देवयज्या हिनोत ब्रह्म सनये धनानाम् । ऋतस्य योगे वि ष्यध्वमूधः श्रुष्टीवरीर्भूतनास्मभ्यमापः ॥

โอ้สายน้ำผู้ควรแก่การบูชาแด่เทพ จงเร่งให้พิธีบูชาของเราดำเนินไป; จงเร่งถ้อยคำศักดิ์สิทธิ์อันมีแรงดลใจ (พรหมัน) เพื่อให้ได้มาซึ่งทรัพย์ทั้งหลาย. ในการเทียมแห่ง ṛta (ระเบียบอันเที่ยงธรรมของจักรวาล) จงคลายและหลั่งน้ำนมจากเต้านมของท่าน; จงเป็นพลังแก่เรา ผู้พร้อมรับฟังและตอบสนองฉับไว โอ้สายน้ำทั้งหลาย.

Mantra 12

आपो रेवतीः क्षयथा हि वस्वः क्रतुं च भद्रं बिभृथामृतं च । रायश्च स्थ स्वपत्यस्य पत्नीः सरस्वती तद्गृणते वयो धात् ॥

โอ้สายน้ำผู้มั่งคั่งด้วยความอุดม ท่านทั้งหลายย่อมสถิตเป็นขุมทรัพย์; ท่านแบกไว้ซึ่งเจตจำนงอันเป็นมงคล (kratu) และแบกไว้ซึ่ง ṛta (ระเบียบอันเที่ยงธรรม). ท่านยังเป็นชายาของผู้เป็นเจ้าของวงศ์วานอันประเสริฐ; ขอพระสรัสวตี (Sarasvatī) จงประทานพลังชีวิตนั้นแก่ผู้ขับสรรเสริญ.

Mantra 13

प्रति यदापो अदृश्रमायतीर्घृतं पयांसि बिभ्रतीर्मधूनि । अध्वर्युभिर्मनसा संविदाना इन्द्राय सोमं सुषुतं भरन्तीः ॥

เมื่อสายน้ำทั้งหลายปรากฏว่าใกล้เข้ามา—แบกมาซึ่งฆี (เนยใส), สายน้ำนม, และน้ำผึ้ง—นางทั้งหลายมาด้วยความสอดคล้องแห่งจิตกับเจตนาของปุโรหิต นำโสมะ (Soma) ที่คั้นดีแล้วมาถวายแด่อินทระ (Indra): เป็นเครื่องบูชาแห่งความปีติอันใสกระจ่างแด่เจ้าแห่งพลังสว่างไสว.

Mantra 14

एमा अग्मन्रेवतीर्जीवधन्या अध्वर्यवः सादयता सखायः । नि बर्हिषि धत्तन सोम्यासोऽपां नप्त्रा संविदानास एनाः ॥

สายน้ำผู้มั่งคั่งและประทานชีวิตเหล่านี้ได้มาแล้ว; โอ อธวรยุ (ปุโรหิตผู้ประกอบพิธี) ทั้งหลาย จงให้เขานั่งลงเถิด สหายทั้งหลาย. โอ ผู้ปฏิบัติงานโสมะ จงวางเขาลงบนหญ้าศักดิ์สิทธิ์ (บรรหิส) —เหล่า “บุตรแห่งสายน้ำ” ผู้พร้อมเพื่อการบูชา ผู้ประสานใจกันเป็นหนึ่งเดียว.

Mantra 15

आग्मन्नाप उशतीर्बर्हिरेदं न्यध्वरे असदन्देवयन्तीः । अध्वर्यवः सुनुतेन्द्राय सोममभूदु वः सुशका देवयज्या ॥

สายน้ำทั้งหลาย ผู้ยินดีและยอมพร้อม ได้มาแล้ว; ภายในพิธี (อธวร) เขาได้นั่งลง ณ ที่นั่งศักดิ์สิทธิ์นี้บนบรรหิส แสวงหาเหล่าเทพ มุ่งสู่เทพ. โอ อธวรยุทั้งหลาย จงคั้นโสมะเพื่ออินทระ; งานบูชาเพื่อรับใช้เทพของท่านได้เป็นสิ่งที่พร้อมและสำเร็จได้โดยดีแล้ว.

Frequently Asked Questions

The primary deity is Āpaḥ (the divine Waters), often spoken of as rivers (sindhavaḥ). Mitra–Varuṇa are also invoked as upholders of a great sustaining support (dhāsi) that stabilizes the rite and order.

It asks the Waters to come to the sacrifice, hear the poet’s call, and send a ‘honeyed wave’—symbolizing sweetness, nourishment, purification, and prosperity for the worshippers.

The closing verse places the Waters inside the Soma ritual: once the Waters have ‘sat’ on the sacred seat (barhis), the priests are told to press Soma for Indra, showing that the Waters’ blessing supports the main offering’s success.

Ask anything about Sukta 30 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App