
Sukta 10.30
Āpaḥ (Waters); with Mitra-Varuṇa invoked as upholders of great dhāsi (support)
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಆಪಃ (ಜಲಗಳನ್ನು) ಜೀವಂತ, ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ—ಅವು ಮಧುರತೆಯನ್ನು, ಶುದ್ಧೀಕರಣವನ್ನು ಮತ್ತು ಮಂಗಳಕರವಾದ ಆಧಾರವನ್ನು ಯಜ್ಞಕ್ಕೂ ಮಾನವ ಜೀವನಕ್ಕೂ ತರುತ್ತವೆ. ಜಲಗಳ ಉಪಕಾರವನ್ನು ಮಿತ್ರ–ವರುಣರ ಮಹತ್ತಾದ ‘ಧಾಸಿ’ (ಪೋಷಕ/ಧಾರಕ ಆಧಾರ) ಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಧಿವಿಧಾನ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ: ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಸೋಮವನ್ನು ಪೀಡಿಸುವಾಗ ಜಲಗಳು ಬರ್ಹಿಸಿನ ಮೇಲೆ ‘ಆಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ’.
Mantra 1
प्र देवत्रा ब्रह्मणे गातुरेत्वपो अच्छा मनसो न प्रयुक्ति । महीं मित्रस्य वरुणस्य धासिं पृथुज्रयसे रीरधा सुवृक्तिम् ॥
ದೇವಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಣಿ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಮೂಲಕ ಪಥವು ಮುಂದುವರಿಯಲಿ; ಮನಸ್ಸಿನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿತ ಪ್ರೇರಣೆಯಂತೆ ಜಲಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು. ದೂರಗಾಮಿ ಅವನಿಗಾಗಿ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಸ್ತುತಿ-ವಚನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸು; ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವರುಣರ ಮಹಾನ್ ಧಾರಣಶಕ್ತಿ ಇದೆ.
Mantra 2
अध्वर्यवो हविष्मन्तो हि भूताच्छाप इतोशतीरुशन्तः । अव याश्चष्टे अरुणः सुपर्णस्तमास्यध्वमूर्मिमद्या सुहस्ताः ॥
ಹೇ ಅಧ್ವರ್ಯವರೇ, ಹವಿಷ್ಯವನ್ನು ಹೊತ್ತವರೇ, ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ತವಕಿಸುವ ಆಪಃ (ಜಲಗಳು) ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಿರಿ. ಇಂದು ಕುಶಲ ಹಸ್ತಗಳಿಂದ ಆ ಊರ್ಮಿಯನ್ನು ಹೊರಗೆ ಬಿಡಿರಿ—ಮೇಲಿಂದ ಅರುಣನಾದ ಸುಪರ್ಣನು (ಸುಂದರಪಕ್ಷಿಯು) ಅದನ್ನು ನೋಡುವನು.
Mantra 3
अध्वर्यवोऽप इता समुद्रमपां नपातं हविषा यजध्वम् । स वो दददूर्मिमद्या सुपूतं तस्मै सोमं मधुमन्तं सुनोत ॥
ಹೇ ಅಧ್ವರ್ಯವರೇ, ಆಪಃ (ಜಲಗಳ) ಸಮುದ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಿರಿ; ಹವಿಷ್ಯದಿಂದ ಅಪಾಂ ನಪಾತನನ್ನು ಯಜಿಸಿರಿ. ಅವನು ಇಂದು ನಿಮಗೆ ಸುಪೂತವಾದ ಊರ್ಮಿಯನ್ನು (ಲಹರಿಯನ್ನು) ನೀಡುವನು; ಅವನಿಗಾಗಿ ಮಧುಮಂತ ಸೊಮವನ್ನು ಪೀಡಿ ಹೊರತೆಗೆಯಿರಿ.
Mantra 4
यो अनिध्मो दीदयदप्स्वन्तर्यं विप्रास ईळते अध्वरेषु । अपां नपान्मधुमतीरपो दा याभिरिन्द्रो वावृधे वीर्याय ॥
ಯಾರು ಇಂಧನವಿಲ್ಲದೆ ಜಲಗಳೊಳಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೋ—ಅವನನ್ನು ವಿಪ್ರರು ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೇ ಅಪಾಂ ನಪಾತ, ಮಧುಮತಿಯಾದ ಆಪಃ (ಮಧುರ ಜಲಗಳು) ನೀಡು; ಅವುಗಳಿಂದ ಇಂದ್ರನು ವೀರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
Mantra 5
याभिः सोमो मोदते हर्षते च कल्याणीभिर्युवतिभिर्न मर्यः । ता अध्वर्यो अपो अच्छा परेहि यदासिञ्चा ओषधीभिः पुनीतात् ॥
ಯಾವ ಕಲ್ಯಾಣಮಯ ಯುವತಿಯರ ಮೂಲಕ ಸೋಮನು ಪ್ರಿಯನಂತೆ ಆನಂದಿಸಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾನೋ—ಅವರೊಂದಿಗೆ; ಹೇ ಅಧ್ವರ್ಯು, ನೀರುಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗು; ನೀನು ಅವನ್ನು ಬೆರೆಸಿ, ಔಷಧಿಗಳ ಮೂಲಕ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವಾಗ.
Mantra 6
एवेद्यूने युवतयो नमन्त यदीमुशन्नुशतीरेत्यच्छ । सं जानते मनसा सं चिकित्रेऽध्वर्यवो धिषणापश्च देवीः ॥
ಹೀಗೆ ಯುವತಿಯರು ಯುವನಿಗೆ ನಮಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವನು ಆಸೆಯಿಂದ ಆಸೆಯವರ ಕಡೆಗೆ ಸಮೀಪಿಸುವಾಗ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಂದೇ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ, ಒಂದೇ ವಿವೇಕಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ—ಹೇ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೇ—ಧಿಷಣಾ ಮತ್ತು ದಿವ್ಯ ನೀರುಗಳು.
Mantra 7
यो वो वृताभ्यो अकृणोदु लोकं यो वो मह्या अभिशस्तेरमुञ्चत् । तस्मा इन्द्राय मधुमन्तमूर्मिं देवमादनं प्र हिणोतनापः ॥
ಯಾರು ನಿಮಗಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನೋ, ಯಾರು ಮಹಾ ದಮನದಿಂದ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನೋ—ಆ ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಮಧುರಮಯ ಅಲೆಯನ್ನು, ದಿವ್ಯ ಆನಂದ-ರಸವನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿರಿ; ಹೇ ನೀರುಗಳೇ, ಅದನ್ನು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿರಿ.
Mantra 8
प्रास्मै हिनोत मधुमन्तमूर्मिं गर्भो यो वः सिन्धवो मध्व उत्सः । घृतपृष्ठमीड्यमध्वरेष्वापो रेवतीः शृणुता हवं मे ॥
ಅವನಿಗಾಗಿ ಮಧುಮಯ ಊರ್ಮಿಯನ್ನು (ಅಲೆಯನ್ನು) ಹೊರಹಾಕಿರಿ—ಹೇ ಸಿಂಧವಃ (ನದಿಗಳೇ), ನಿಮ್ಮೊಳಗಿರುವ ಮಧ್ವತ್ ಉತ್ಸ (ಮಾಧುರ್ಯದ ಉಗಮ) ಗರ್ಭದಂತೆ. ಹೇ ರೇವತೀ ಆಪಃ (ಸಮೃದ್ಧ ಜಲಗಳೇ), ನನ್ನ ಹವ (ಆಹ್ವಾನ)ವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ; ಅಧ್ವರಗಳಲ್ಲಿ (ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ) ಘೃತಪೃಷ್ಠ (ಘೃತದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ/ಆಧಾರಿತ)ವಾದುದು ಇಡ್ಯ (ಸ್ತುತ್ಯ)ವಾಗಿದೆ.
Mantra 9
तं सिन्धवो मत्सरमिन्द्रपानमूर्मिं प्र हेत य उभे इयर्ति । मदच्युतमौशानं नभोजां परि त्रितन्तुं विचरन्तमुत्सम् ॥
ಹೇ ಸಿಂಧವಃ (ನದಿಗಳೇ), ಆ ಮತ್ಸರ (ಮದಕಾರಕ) ಊರ್ಮಿಯನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿರಿ—ಇಂದ್ರಪಾನ (ಇಂದ್ರನು ಪಾನಮಾಡಿದ) ಅದು ಉಭಯ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಮದಚ್ಯುತ (ಆನಂದರಸ ಚಿಮ್ಮುವ), ಔಶಾನ (ಉಷ್ಣ/ಪ್ರಚಂಡ) ಮತ್ತು ನಭೋಜ (ಮೇಘಜನ್ಯ)ವಾದ ಆ ಉತ್ಸವು ತ್ರಿತಂತು (ತ್ರಿಗುಣ ಸೂತ್ರ)ದ ಸುತ್ತಲೂ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 10
आवर्वृततीरध नु द्विधारा गोषुयुधो न नियवं चरन्तीः । ऋषे जनित्रीर्भुवनस्य पत्नीरपो वन्दस्व सवृधः सयोनीः ॥
ಈಗ, ಹೇ ಋಷೇ, ಆಪಃ (ಜಲಗಳನ್ನು) ವಂದಿಸು—ಅವು ತಿರುಗಿ-ತಿರುಗಿ ಮರಳುತ್ತಾ, ದ್ವಿಧಾರಾ (ಎರಡು ಪ್ರವಾಹ)ವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ; ಗೋಷುಯುಧ (ಗೋ-ಪ್ರಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಯುದ್ಧಿಸುವ) ಯೋಧರಂತೆ ನಿಯವ (ನಿಯತ ಗುರಿ)ದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಅವು ಜನಿತ್ರೀ (ಜನ್ಮದಾತ್ರೀ) ಮಾತೃಗಳು, ಭುವನಸ್ಯ ಪತ್ನೀಃ (ಲೋಕಗಳ ಪತ್ನಿಗಳು); ಸವೃಧ (ಒಟ್ಟಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಸುವ), ಸಯೋನೀಃ (ಒಂದೇ ಯೋನಿ/ಉದ್ಭವ ಹೊಂದಿದ) ಅವುಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸು.
Mantra 11
हिनोता नो अध्वरं देवयज्या हिनोत ब्रह्म सनये धनानाम् । ऋतस्य योगे वि ष्यध्वमूधः श्रुष्टीवरीर्भूतनास्मभ्यमापः ॥
ದೇವಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಓ ಅಪಃ, ನಮ್ಮ ಅಧ್ವರ (ಯಜ್ಞ)ವನ್ನು ಚೇತನಗೊಳಿಸಿರಿ; ಧನಗಳ ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮ (ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿ)ಯನ್ನೂ ಚೇತನಗೊಳಿಸಿರಿ. ಋತದ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಊಧವನ್ನು ಸಡಿಲಿಸಿ ಹರಿಸಿರಿ; ಓ ಅಪಃ, ನಮಗೆ ಶ್ರುಷ್ಟಿವರೀ—ತಕ್ಷಣ ಕೇಳಿ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿ—ಭವಿಸಿರಿ.
Mantra 12
आपो रेवतीः क्षयथा हि वस्वः क्रतुं च भद्रं बिभृथामृतं च । रायश्च स्थ स्वपत्यस्य पत्नीः सरस्वती तद्गृणते वयो धात् ॥
ಸಮೃದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ಓ ಅಪಃ, ನೀವು ನಿಜವಾಗಿ ವಸು (ಖಜಾನೆ)ಗಳಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತೀರಿ; ನೀವು ಭದ್ರ ಕ್ರತು (ಶುಭ ಸಂಕಲ್ಪ/ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ)ವನ್ನೂ ಅಮೃತವನ್ನೂ, ಋತವನ್ನೂ ಧರಿಸುತ್ತೀರಿ. ನೀವು ಸುಪತ್ಯ (ಉತ್ತಮ ಸಂತತಿ/ಸ್ವಾಮಿತ್ವ)ದ ರಾಯದ ಸಹಚರಿಯರೂ (ಪತ್ನಿಯರೂ) ಆಗಿದ್ದೀರಿ; ಹಾಡುವವನಿಗೆ ಆ ವಯಃ (ಜೀವಶಕ್ತಿ)ಯನ್ನು ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿ.
Mantra 13
प्रति यदापो अदृश्रमायतीर्घृतं पयांसि बिभ्रतीर्मधूनि । अध्वर्युभिर्मनसा संविदाना इन्द्राय सोमं सुषुतं भरन्तीः ॥
ಅಪಃ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕಾಣಿಸಿದಾಗ—ಘೃತ, ಹಾಲಿನ ಧಾರೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಧುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು—ಅವು ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂಕಲ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಚೇತನ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ, ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸುಷುತ (ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೀಡಿಸಿದ) ಸೋಮವನ್ನು ತರುತ್ತವೆ: ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಶಕ್ತಿಯ ಅಧಿಪತಿಗೆ ಶುದ್ಧಾನಂದದ ಅರ್ಪಣೆ.
Mantra 14
एमा अग्मन्रेवतीर्जीवधन्या अध्वर्यवः सादयता सखायः । नि बर्हिषि धत्तन सोम्यासोऽपां नप्त्रा संविदानास एनाः ॥
ಈ ಸಮೃದ್ಧವೂ ಜೀವಧನವನ್ನು ನೀಡುವ ಆಪಃ (ಜಲಗಳು) ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿವೆ; ಹೇ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೇ, ಹೇ ಸಖಿಗಳೇ, ಅವುಗಳನ್ನು ಆಸನಗೊಳಿಸಿರಿ. ಹೇ ಸೋಮಕಾರ್ಯಕರ್ತರೇ, ಅವುಗಳನ್ನು ಬರ್ಹಿಷಿ (ಪವಿತ್ರ ಕುಶಾಸನ) ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿರಿ—ಪರಸ್ಪರ ಸಂವಿದಾನವಾಗಿ ಇರುವ, ಅಪಾಂ ನಪ್ತ್ರಾ (ಜಲಗಳ ಸಂತಾನ) ಯಜ್ಞಾರ್ಪಣಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
Mantra 15
आग्मन्नाप उशतीर्बर्हिरेदं न्यध्वरे असदन्देवयन्तीः । अध्वर्यवः सुनुतेन्द्राय सोममभूदु वः सुशका देवयज्या ॥
ಆಪಃ (ಜಲಗಳು) ಉತ್ಸುಕವಾಗಿಯೂ ಸಂಮತಿಯಾಗಿಯೂ ಬಂದಿವೆ; ದೇವರನ್ನು ಬಯಸುವವುಗಳಾಗಿ, ಯಜ್ಞದೊಳಗೆ ಈ ಪವಿತ್ರ ಬರ್ಹಿಷಿ ಮೇಲೆ ಇಲ್ಲಿ ಆಸೀನವಾಗಿವೆ. ಹೇ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೇ, ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಸೋಮವನ್ನು ಪೀಡಿಸಿರಿ; ನಿಮ್ಮ ದೇವಯಜ್ಯಾ (ದೇವಸೇವೆಯ ಯಜ್ಞಕರ್ಮ) ಸುಶಕ್ತವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವಂತಾಗಿದೆ.
The primary deity is Āpaḥ (the divine Waters), often spoken of as rivers (sindhavaḥ). Mitra–Varuṇa are also invoked as upholders of a great sustaining support (dhāsi) that stabilizes the rite and order.
It asks the Waters to come to the sacrifice, hear the poet’s call, and send a ‘honeyed wave’—symbolizing sweetness, nourishment, purification, and prosperity for the worshippers.
The closing verse places the Waters inside the Soma ritual: once the Waters have ‘sat’ on the sacred seat (barhis), the priests are told to press Soma for Indra, showing that the Waters’ blessing supports the main offering’s success.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.