
Sukta 1.152
Māmateya (traditional for this adjacent hymn cluster)
Tr̥ṣṭubh (probable for RV 1.152 opening; needs full hymn metrical audit)
บทสวดนี้สรรเสริญมิตร–วรุณะในฐานะผู้พิทักษ์แห่งฤตะ (ระเบียบจักรวาล) ผู้สอดประสานกันอย่างสมบูรณ์ อำนาจอันไม่บกพร่องและการปกครองด้วยสัจจะของท่านพาผู้บูชาข้ามพ้นอนฤตะ (ความเท็จ/ความไร้ระเบียบ) ด้วยภาพพจน์เชิงปริศนาและความลี้ลับ—“ผู้ไร้เท้า” ที่มาก่อนผู้มีเท้า; “ครรภ์ที่ซ่อนเร้น” ผู้แบกรับภาระ—บทสวดชี้ไปยังปัญญาจัดระเบียบที่มองไม่เห็นซึ่งค้ำจุนโลกทั้งหลาย อีกทั้งหันสู่การหล่อเลี้ยงในพิธีกรรมและวาจาอันดลใจ ขอให้ประทาน vayunāni (ญาณหยั่งรู้/ความจำแนก) และความคุ้มครองอันแผ่กว้างแห่งความครบถ้วนของอทิติ
Mantra 1
युवं वस्त्राणि पीवसा वसाथे युवोरच्छिद्रा मन्तवो ह सर्गाः । अवातिरतमनृतानि विश्व ऋतेन मित्रावरुणा सचेथे ॥
ท่านทั้งสองทรงนุ่งห่มด้วยความมั่งคั่งอันเต็มเปี่ยม; การเคลื่อนไหวและการหลั่งไหลแห่งความคิดของท่านปราศจากรอยขาดพร่อง. ท่านข้ามพ้นความเท็จทั้งปวง; ด้วย ṛta โอ้มิตระ–วรุณะ ท่านดำเนินร่วมกันอย่างพร้อมเพรียงเป็นหนึ่งเดียว.
Mantra 2
एतच्चन त्वो वि चिकेतदेषां सत्यो मन्त्रः कविशस्त ऋघावान् । त्रिरश्रिं हन्ति चतुरश्रिरुग्रो देवनिदो ह प्रथमा अजूर्यन् ॥
สิ่งนี้แล—ขอให้เจ้าจงหยั่งรู้ให้แจ่มชัดท่ามกลางสิ่งเหล่านี้: มนตร์แท้ (mantra) อันฤๅษีสรรเสริญ และถูกขับเคลื่อนด้วยพลังที่เคลื่อนไปตรง กลายเป็นฤทธิ์อันดุร้ายสี่คม ฟาดทำลายสามคม; และพวกผู้ปฏิเสธเทพเป็นกลุ่มแรกถูกบดแหลก ไม่อาจดำรงอยู่ได้
Mantra 3
अपादेति प्रथमा पद्वतीनां कस्तद्वां मित्रावरुणा चिकेत । गर्भो भारं भरत्या चिदस्य ऋतं पिपर्त्यनृतं नि तारीत् ॥
สิ่งไร้เท้ากลับเคลื่อนไป เป็นปฐมในหมู่สิ่งมีเท้าทั้งหลาย—ผู้ใดเล่ารู้แจ้งข้อนี้ของท่านทั้งสอง โอ้มิตรและวรุณะ? ครรภ์ที่เร้นลับแบกภาระของตน; มันทำให้ฤตะ (ṛta, ระเบียบอันเที่ยงธรรม) เต็มเปี่ยม และกดอันฤตะ (anṛta, ความไม่เที่ยงธรรม) ให้ตกต่ำลง
Mantra 4
प्रयन्तमित्परि जारं कनीनां पश्यामसि नोपनिपद्यमानम् । अनवपृग्णा वितता वसानं प्रियं मित्रस्य वरुणस्य धाम ॥
เราทั้งหลายแลเห็นผู้เป็นที่รักเคลื่อนไปรอบเหล่าสาวน้อย ทว่าเขามิได้จมลงไปในพวกนาง; ไม่ขาดไม่พร่อง แผ่กว้างดุจอาภรณ์ที่สวม เขาสวมไว้ซึ่งที่พำนักอันเป็นที่รัก (dhāman) แห่งมิตระและวรุณะ
Mantra 5
अनश्वो जातो अनभीशुरर्वा कनिक्रदत्पतयदूर्ध्वसानुः । अचित्तं ब्रह्म जुजुषुर्युवानः प्र मित्रे धाम वरुणे गृणन्तः ॥
กำเนิดมาไร้ม้า ไร้บังเหียนไร้สายบังคับ—อาชาไนยนั้นร้องก้องและพุ่งไป ยกสันสูงตระหง่าน; เหล่าวัยหนุ่มยอมรับพรหมัน (brahman) อันมิได้ถูกคิดคำนึงแต่ทรงฤทธิ์ แล้วขับสรรเสริญที่พำนัก (dhāman) ในมิตระ และในวรุณะ
Mantra 6
आ धेनवो मामतेयमवन्तीर्ब्रह्मप्रियं पीपयन्त्सस्मिन्नूधन् । पित्वो भिक्षेत वयुनानि विद्वानासाविवासन्नदितिमुरुष्येत् ॥
โคผู้หล่อเลี้ยงทั้งหลายมาถึง—เกื้อหนุนบุตรแห่งมามตะ—เติมเต็มในเต้านี้แก่ผู้เป็นที่รักของพรหมัน (brahman-priya). ครั้นดื่มแล้ว ผู้รู้พึงขอหนทางแห่งความหยั่งรู้ (vayunāni); ด้วยปากที่นอบน้อมบูชา เขาพึงขยายและพิทักษ์อทิติ (Aditi)—ความครบถ้วนไร้ขอบเขต
Mantra 7
आ वां मित्रावरुणा हव्यजुष्टिं नमसा देवाववसा ववृत्याम् । अस्माकं ब्रह्म पृतनासु सह्या अस्माकं वृष्टिर्दिव्या सुपारा ॥
โอ้มิตระและวรุณะ ข้าพเจ้าขอน้อมเชิญท่านทั้งสองให้หันมาหาเรา ด้วยนมัสการ และด้วยฤทธานุภาพอันคุ้มครองของท่าน เพื่อความชื่นบานแห่งเครื่องบูชา (hávya). ขอให้พรหมัน (brahman) คือถ้อยคำศักดิ์สิทธิ์ของเรามีชัยในท่ามกลางศึกทั้งหลาย; ขอให้ฝนทิพย์แห่งพระกรุณา ข้ามได้โดยง่าย และนำเราไปสู่ฟากฝั่งอย่างปลอดภัย.
Mitra–Varuṇa are praised as richly arrayed powers whose thought-currents are ‘unbroken,’ moving together by ṛta beyond all falsehood.
The hymn advances through paradox and cosmic riddle: unseen forces precede the seen; the ‘embryo’ bears the world’s burden, filling out ṛta and subduing anṛta.
The revelation that an unseen, wombed principle sustains order—truth is not merely spoken but structurally carried by the cosmos, under Mitra–Varuṇa’s governance.
The prayer turns toward nourishment and inspired knowing: the poet is aided, filled, and then asks for vayunāni, ending in a gesture of widening protection in Aditi’s wholeness.
ṛtena mitrāvaruṇā sacethe
अपादेति प्रथमा पद्वतीनां कस्तद्वां मित्रावरुणा चिकेत । गर्भो भारं भरत्या चिदस्य ऋतं पिपर्त्यनृतं नि तारीत् ॥vayunāni vidvān
They are a paired deity of sovereignty: Mitra represents harmony and right relationship, while Varuṇa represents vast moral-cosmic oversight. Together they uphold ṛta (truthful order).
Ṛta is the right pattern—cosmic order, truth, and lawful harmony. Anṛta is its opposite: falsehood, disorder, and what breaks alignment in thought, speech, and action.
It is a Vedic riddle pointing to unseen forces that precede visible movement and growth—an inner or hidden principle that carries the world’s burden, strengthens ṛta, and pushes down anṛta.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.