Rig Veda 1.152.3: Mandala 1, Sukta 152, Mantra 3

Sukta 1.152

Rishi: Māmateya (traditional)

Devata: Mitra–Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अपादेति प्रथमा पद्वतीनां कस्तद्वां मित्रावरुणा चिकेत । गर्भो भारं भरत्या चिदस्य ऋतं पिपर्त्यनृतं नि तारीत् ॥

Transliteration

apā́d eti prathamā́ padvátīnāṃ kás tád vāṃ mitrāvaruṇā́ ciketā | gárbho bhāráṃ bharaty ā́ cid asya ṛtáṃ pipárty anṛ́taṃ ní tārīt ||

Translation

สิ่งไร้เท้ากลับเคลื่อนไป เป็นปฐมในหมู่สิ่งมีเท้าทั้งหลาย—ผู้ใดเล่ารู้แจ้งข้อนี้ของท่านทั้งสอง โอ้มิตรและวรุณะ? ครรภ์ที่เร้นลับแบกภาระของตน; มันทำให้ฤตะ (ṛta, ระเบียบอันเที่ยงธรรม) เต็มเปี่ยม และกดอันฤตะ (anṛta, ความไม่เที่ยงธรรม) ให้ตกต่ำลง

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अप: away, off
• अप: —
• Type: Indeclinable
• Root: अप (उपसर्ग) / अप (अव्यय)

• आदेतिः: the going/approach
• आदेतिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इ (धातु) + आ (उपसर्ग)

• प्रथमा: first
• प्रथमा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)

• पद्वतीनाम्: of the footed ones
• पद्वतीनाम्: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: पद्वती (प्रातिपदिक; पद् + वत्)

• कः: who?
• कः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तत्: that
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वाम्: you two
• वाम्: Sampradāna/Adhikaraṇa (contextual: addressed to the two) / Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मित्रावरुणा: Mitra and Varuṇa
• मित्रावरुणा: Kartā (of चिकेट)
• Type: Noun
• Root: मित्र + वरुण (देवनाम)

• चिकेट: has perceived/knows
• चिकेट: Kriyā
• Type: Verb
• Root: चित् (धातु ‘to perceive/notice/understand’)

• गर्भः: the embryo/womb
• गर्भः: Kartā
• Type: Noun
• Root: गर्भ (प्रातिपदिक)

• भारम्: the burden
• भारम्: Karma
• Type: Noun
• Root: भार (प्रातिपदिक)

• भरति: bears/carries
• भरति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: भृ (धातु ‘to bear/carry’)

• आ: towards/fully
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• चित्: even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• अस्य: of this/its
• अस्य: Sambandha (Genitive)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ऋतम्: ṛta (truth/order)
• ऋतम्: Karma
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• पिपर्ति: fills/furthers
• पिपर्ति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: पॄ (धातु ‘to fill, to make full’)

• अनृतम्: untruth/disorder
• अनृतम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अनृत (प्रातिपदिक; अ- + ऋत)

• नि: down/away
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग/अव्यय)

• तारीत्: carried across/overcame
• तारीत्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: तॄ (धातु ‘to cross over; to overcome’)