Sukta 152
Sukta 1.152
Māmateya (traditional for this adjacent hymn cluster)
Mitra-Varuṇa (dual)
Tr̥ṣṭubh (probable for RV 1.152 opening; needs full hymn metrical audit)
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ମିତ୍ର–ବରୁଣଙ୍କୁ ଋତ (ବିଶ୍ୱ-ନିୟମ)ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମନ୍ୱିତ ପାଳକ ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି; ତାଙ୍କର ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ଓ ସତ୍ୟମୟ ଶାସନ ଉପାସକକୁ ଅନୃତ (ମିଥ୍ୟା)ର ପାରକୁ ନେଇଯାଏ। ବିରୋଧାଭାସ ଓ ରହସ୍ୟମୟ ଚିତ୍ରକଳ୍ପନା (ପାଦହୀନ ଯାହା ପାଦବାନଙ୍କ ପୂର୍ବେ ଚାଲେ; ଗୁପ୍ତ ଗର୍ଭ ଯେ ଭାର ବହେ) ମାଧ୍ୟମରେ ଏହା ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଅଦୃଶ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ବୁଦ୍ଧିକୁ ସୂଚାଏ। ଏହା ଯଜ୍ଞୀୟ ପୋଷଣ ଓ ପ୍ରେରିତ ବାଣୀ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ମୁହାଁ ଫେରାଇ, ବୟୁନାନି (ବିବେକ/ବିଚାରଶକ୍ତି) ଏବଂ ଅଦିତିଙ୍କ ସମଗ୍ରତାର ବିସ୍ତୃତ ରକ୍ଷା ଦାନ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ।
Mantras
Mantra 1
युवं वस्त्राणि पीवसा वसाथे युवोरच्छिद्रा मन्तवो ह सर्गाः । अवातिरतमनृतानि विश्व ऋतेन मित्रावरुणा सचेथे ॥
ହେ ମିତ୍ର-ବରୁଣ, ତୁମେ ଦୁହେଁ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୃଦ୍ଧିର ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କର; ତୁମ ଚିନ୍ତାର ଗତି ଓ ଉଦ୍ଗାର-ପ୍ରବାହ ଅଖଣ୍ଡ। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଅନୃତକୁ ଅତିକ୍ରମ କର; ଋତ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଦୁହେଁ ଏକମତରେ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଚଳ।
Mantra 2
एतच्चन त्वो वि चिकेतदेषां सत्यो मन्त्रः कविशस्त ऋघावान् । त्रिरश्रिं हन्ति चतुरश्रिरुग्रो देवनिदो ह प्रथमा अजूर्यन् ॥
ଏହିଟି—ତୁମେ ଏହାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ ଚିହ୍ନ: ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସତ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର, କବି (ଦର୍ଶି) ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ଏବଂ ଋଘାବାନ୍ (ସିଧା ଗତିଶୀଳ ଶକ୍ତି)ରେ ପ୍ରେରିତ, ଉଗ୍ର ଚତୁରଶ୍ରି ହୋଇ ତ୍ରିରଶ୍ରିକୁ ହନନ କରେ; ଏବଂ ଦେବନିଦଃ (ଦେବ-ନିନ୍ଦକ) ପ୍ରଥମେଇ ଭଙ୍ଗ ହୋଇ, ଅଜୂର୍ୟ ରହିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
Mantra 3
अपादेति प्रथमा पद्वतीनां कस्तद्वां मित्रावरुणा चिकेत । गर्भो भारं भरत्या चिदस्य ऋतं पिपर्त्यनृतं नि तारीत् ॥
ପାଦ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଗତି କରେ—ପାଦବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ; ହେ ମିତ୍ରାବରୁଣା, ତୁମମାନଙ୍କ ଏହି ରହସ୍ୟ କିଏ ବୁଝିଲା? ଗର୍ଭ (ଗୁପ୍ତ ଅଙ୍କୁର) ଭାର ବହନ କରେ; ସେ ଋତକୁ ପୂରଣ କରେ ଏବଂ ଅନୃତକୁ ନିମ୍ନକୁ ଦମନ କରେ।
Mantra 4
प्रयन्तमित्परि जारं कनीनां पश्यामसि नोपनिपद्यमानम् । अनवपृग्णा वितता वसानं प्रियं मित्रस्य वरुणस्य धाम ॥
ଆମେ କନ୍ୟାମାନଙ୍କ ଚାରିପାଖେ ଘୁରୁଥିବା ଜାର (ପ୍ରିୟତମ)କୁ ଦେଖୁଛୁ; ତଥାପି ସେ ତାଙ୍କ ଭିତରେ ପଡ଼ି ଲୀନ ହୁଏ ନାହିଁ। ଅଖଣ୍ଡ, ବସ୍ତ୍ର ପରି ବିସ୍ତୃତ ହୋଇ, ସେ ମିତ୍ର-ବରୁଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଧାମକୁ ଧାରଣ କରେ।
Mantra 5
अनश्वो जातो अनभीशुरर्वा कनिक्रदत्पतयदूर्ध्वसानुः । अचित्तं ब्रह्म जुजुषुर्युवानः प्र मित्रे धाम वरुणे गृणन्तः ॥
ଅଶ୍ୱ ବିନା ଜନ୍ମିତ, ଲଗାମ ବିନା—ସେ ଅର୍ବା ଘୋଡ଼ା ହିହିନାଇ ଉଚ୍ଚ ଶିଖର ସହ ଦୌଡ଼ି ଉଡ଼େ। ଯୁବମାନେ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ (ତଥାପି ପ୍ରବଳ) ବ୍ରହ୍ମକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ମିତ୍ରରେ ଓ ବରୁଣରେ ଧାମକୁ ଗାନ କରନ୍ତି।
Mantra 6
आ धेनवो मामतेयमवन्तीर्ब्रह्मप्रियं पीपयन्त्सस्मिन्नूधन् । पित्वो भिक्षेत वयुनानि विद्वानासाविवासन्नदितिमुरुष्येत् ॥
ପୋଷକ ଧେନୁମାନେ ଆସନ୍ତି—ମାମତେୟ (ମାମତାର ପୁତ୍ର)କୁ ସହାୟ କରି—ଏହି ଉଧରରେ ବ୍ରହ୍ମପ୍ରିୟକୁ ପୂରଣ କରନ୍ତି। ପିଇ ସାରି, ବିଦ୍ୱାନ ବୟୁନାନି (ବିବେକର ଉପାୟ) ମାଗୁ; ମୁଖେ ଉପାସନା କରି, ଅଦିତି (ଅନନ୍ତ ସମଗ୍ରତା)କୁ ବିସ୍ତାର କରି ସୁରକ୍ଷା କରୁ।
Mantra 7
आ वां मित्रावरुणा हव्यजुष्टिं नमसा देवाववसा ववृत्याम् । अस्माकं ब्रह्म पृतनासु सह्या अस्माकं वृष्टिर्दिव्या सुपारा ॥
ହେ ମିତ୍ର-ବରୁଣ, ହବ୍ୟଜୁଷ୍ଟି ପ୍ରତି—ଅର୍ପଣର ଆନନ୍ଦ ପ୍ରତି—ନମସ୍କାର ସହ, ହେ ଦେବମାନେ, ତୁମ ରକ୍ଷାକାରୀ ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମକୁ ଆମ ପାଖକୁ ଫେରାଉଛି। ଯୁଦ୍ଧ/ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ସଂଘର୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆମର ବ୍ରହ୍ମ (ପ୍ରେରିତ ବାଣୀ) ବିଜୟୀ ହେଉ; ଏବଂ ଆମର ଦିବ୍ୟ ବୃଷ୍ଟି (କୃପାବୃଷ୍ଟି) ‘ସୁପାରା’—ସହଜରେ ପାର କରାଇଦେବା—ହୋଇ ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ପାରେ ପହଞ୍ଚାଉ।
Frequently Asked Questions
They are a paired deity of sovereignty: Mitra represents harmony and right relationship, while Varuṇa represents vast moral-cosmic oversight. Together they uphold ṛta (truthful order).
Ṛta is the right pattern—cosmic order, truth, and lawful harmony. Anṛta is its opposite: falsehood, disorder, and what breaks alignment in thought, speech, and action.
It is a Vedic riddle pointing to unseen forces that precede visible movement and growth—an inner or hidden principle that carries the world’s burden, strengthens ṛta, and pushes down anṛta.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.