Sukta 152
Sukta 1.152
Māmateya (traditional for this adjacent hymn cluster)
Mitra-Varuṇa (dual)
Tr̥ṣṭubh (probable for RV 1.152 opening; needs full hymn metrical audit)
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಋತ (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಕ್ರಮ)ದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ರಕ್ಷಕರಾದ ಮಿತ್ರ–ವರುಣರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರ ಅಕ್ಷುಣ್ಣ ಶಕ್ತಿಯೂ ಸತ್ಯಮಯ ಆಡಳಿತವೂ ಉಪಾಸಕನನ್ನು ಅನೃತ (ಅಸತ್ಯ)ದಿಂದ ಆಚೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ‘ಪಾದರಹಿತವು ಪಾದವಂತದ ಮುಂಚೆ ನಡೆಯುವುದು’, ‘ಭಾರವನ್ನು ಹೊರುವ ಗುಪ್ತ ಗರ್ಭ’ ಎಂಬ ವಿರೋಧಾಭಾಸ ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯಮಯ ಚಿತ್ರಣಗಳ ಮೂಲಕ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡುವ, ಕಾಣದ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಯಜ್ಞಪೋಷಣೆಯತ್ತ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿಯತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿ, ವಯುನಾನಿ (ವಿವೇಕಗಳು/ಅಂತರ್ದೃಷ್ಟಿಗಳು) ಹಾಗೂ ಅದಿತಿಯ ಅಖಂಡತೆಯಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ.
Mantras
Mantra 1
युवं वस्त्राणि पीवसा वसाथे युवोरच्छिद्रा मन्तवो ह सर्गाः । अवातिरतमनृतानि विश्व ऋतेन मित्रावरुणा सचेथे ॥
ಓ ಮಿತ್ರ-ವರುಣರೇ, ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೀರಿ; ನಿಮ್ಮ ಚಿಂತನೆಯ ಚಲನೆಗಳೂ ಉಕ್ಕುವ ಹರಿವುಗಳೂ ಅಖಂಡವಾಗಿವೆ. ನೀವು ಎಲ್ಲ ಅಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಸಾಗುತ್ತೀರಿ; ಋತದ ಮೂಲಕ ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಏಕಸಮ್ಮತಿಯಾಗಿ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತೀರಿ.
Mantra 2
एतच्चन त्वो वि चिकेतदेषां सत्यो मन्त्रः कविशस्त ऋघावान् । त्रिरश्रिं हन्ति चतुरश्रिरुग्रो देवनिदो ह प्रथमा अजूर्यन् ॥
ಇದೇ—ನೀನು ಇದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರಿತುಕೋ: ಇವರ ಮಧ್ಯೆ ಸತ್ಯಮಂತ್ರ, ಕವಿಯಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಋಘಾವಾನ್ (ಸರಳಗತಿಯ ಶಕ್ತಿ)ದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ, ಉಗ್ರ ಚತುರಶ್ರಿಯಾಗಿ ತ್ರಿರಶ್ರಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ದೇವನಿದಃ (ದೇವನಿಂದಕರು) ಮೊದಲಿಗರೇ ಚೂರುಚೂರಾಗಿ, ಅಜೂರ್ಯ (ಅನಶ್ವರ)ವಾಗಿ ಉಳಿಯರು.
Mantra 3
अपादेति प्रथमा पद्वतीनां कस्तद्वां मित्रावरुणा चिकेत । गर्भो भारं भरत्या चिदस्य ऋतं पिपर्त्यनृतं नि तारीत् ॥
ಪಾದವಿಲ್ಲದೆ ಅದು ಚಲಿಸುತ್ತದೆ—ಪಾದವಂತರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ; ಹೇ ಮಿತ್ರಾವರುಣಾ, ನಿಮ್ಮ ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಯಾರು ಅರಿತರು? ಗರ್ಭ (ಗುಪ್ತ ಅಂಕುರ) ಭಾರವನ್ನು ಹೊರುತ್ತದೆ; ಅದು ಋತವನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ಅನೃತವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Mantra 4
प्रयन्तमित्परि जारं कनीनां पश्यामसि नोपनिपद्यमानम् । अनवपृग्णा वितता वसानं प्रियं मित्रस्य वरुणस्य धाम ॥
ಕನ್ಯೆಯರ ಸುತ್ತಲೂ ಸಂಚರಿಸುವ ಜಾರನನ್ನು (ಪ್ರಿಯತಮನನ್ನು) ನಾವು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ; ಆದರೂ ಅವನು ಅವರೊಳಗೆ ಕುಸಿದು ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅಖಂಡವಾಗಿ, ವಸ್ತ್ರದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಂಡು, ಅವನು ಮಿತ್ರ-ವರುಣರ ಪ್ರಿಯ ಧಾಮವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 5
अनश्वो जातो अनभीशुरर्वा कनिक्रदत्पतयदूर्ध्वसानुः । अचित्तं ब्रह्म जुजुषुर्युवानः प्र मित्रे धाम वरुणे गृणन्तः ॥
ಅಶ್ವವಿಲ್ಲದೆ ಜನಿಸಿದ, ಲಗಾಮಿಲ್ಲದೆ—ಆ ಅರ್ವಾ ಕುದುರೆ ಹಿನ್ನಾಡಿ, ಎತ್ತಿದ ಶಿಖರದೊಂದಿಗೆ ಓಡಿ ಹಾರುತ್ತದೆ. ಯುವಕರು ಅಚಿಂತ್ಯ (ಆದರೂ ಪ್ರಬಲ) ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ, ಮಿತ್ರನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವರುಣದಲ್ಲಿ ಧಾಮವನ್ನು ಗಾನಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 6
आ धेनवो मामतेयमवन्तीर्ब्रह्मप्रियं पीपयन्त्सस्मिन्नूधन् । पित्वो भिक्षेत वयुनानि विद्वानासाविवासन्नदितिमुरुष्येत् ॥
ಪೋಷಕ ಧೇನುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ—ಮಾಮತೇಯನಿಗೆ (ಮಾಮತೆಯ ಪುತ್ರನಿಗೆ) ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತ—ಈ ಉಧರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಪ್ರಿಯನನ್ನು ತುಂಬಿಸುತ್ತ. ಕುಡಿದ ನಂತರ, ವಿದ್ಯಾವಂತನು ವಯುನಾನಿ (ವಿವೇಕದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು) ಬೇಡಲಿ; ಬಾಯಿಂದ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡಿ, ಅದಿತಿಯನ್ನು (ಅನಂತ ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು) ವಿಸ್ತರಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸಲಿ.
Mantra 7
आ वां मित्रावरुणा हव्यजुष्टिं नमसा देवाववसा ववृत्याम् । अस्माकं ब्रह्म पृतनासु सह्या अस्माकं वृष्टिर्दिव्या सुपारा ॥
ಓ ಮಿತ್ರ-ವರುಣರೇ, ಹವ್ಯದ ಪ್ರೀತಿಯ ಕಡೆಗೆ—ಅರ್ಪಣದ ಆನಂದದ ಕಡೆಗೆ—ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದ, ದೇವರೇ, ನಿಮ್ಮ ರಕ್ಷಕ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸುತ್ತೇನೆ. ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ/ಅಂತರಂಗ ಸಮರಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮ (ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿ) ಜಯಶಾಲಿಯಾಗಲಿ; ನಮ್ಮ ದಿವ್ಯ ವೃಷ್ಟಿ (ಕೃಪಾವೃಷ್ಟಿ) ಸುಪಾರಾ—ಸುಲಭವಾಗಿ ದಾಟಿಸಿಕೊಡುವುದು—ಆಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಪಾರಮಾಡಲಿ.
Frequently Asked Questions
They are a paired deity of sovereignty: Mitra represents harmony and right relationship, while Varuṇa represents vast moral-cosmic oversight. Together they uphold ṛta (truthful order).
Ṛta is the right pattern—cosmic order, truth, and lawful harmony. Anṛta is its opposite: falsehood, disorder, and what breaks alignment in thought, speech, and action.
It is a Vedic riddle pointing to unseen forces that precede visible movement and growth—an inner or hidden principle that carries the world’s burden, strengthens ṛta, and pushes down anṛta.
Ask anything about Sukta 152 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.