
Sukta 1.125
Attribution varies in tradition for RV 1.125; commonly linked to themes of Dakṣiṇā and giving (check recension-specific Anukramaṇī).
Dakṣiṇā / Dāna (the power of the gift) with Indra appearing in later verses; hymn centers on the law of giving-receiving
Triṣṭubh (probable)
ฤคเวท 1.125 สรรเสริญทักษิณา—พลังศักดิ์สิทธิ์แห่งทาน—แสดงว่าการให้และการรับอย่างถูกต้องก่อให้เกิดความมั่งคั่ง เพิ่มพูนอายุและวงศ์สกุล และดึงกระแสหล่อเลี้ยงแห่งความอุดมสมบูรณ์เข้ามา บทสวดวาง “ทาน” ไว้เป็นกฎแห่งฤตะ: ผู้เอื้อเฟื้อได้รับการคุ้มครองและทวีทรัพย์ ส่วนผู้ไม่ให้ถูกโอบล้อมด้วยความโศกเศร้าและความเสื่อมถอยทั้งทางสังคมและจิตวิญญาณ
Mantra 1
प्राता रत्नं प्रातरित्वा दधाति तं चिकित्वान्प्रतिगृह्या नि धत्ते । तेन प्रजां वर्धयमान आयू रायस्पोषेण सचते सुवीरः ॥
ยามเช้า ผู้ประทานแห่งอรุณวางรัตนะ (ratna) คือแก้วแห่งการได้มาโดยชอบ ผู้รู้แจ้งรับไว้และตั้งไว้ภายใน ด้วยสิ่งนั้น เขาเพิ่มพูนวงศ์แห่งอาตมันและพลังชีวิต; ด้วยความอุดมที่หล่อเลี้ยงของรายี (Rāyī) เขาดำเนินไปพร้อมกับฤทธานุภาพแห่งวีรชน
Mantra 2
सुगुरसत्सुहिरण्यः स्वश्वो बृहदस्मै वय इन्द्रो दधाति । यस्त्वायन्तं वसुना प्रातरित्वो मुक्षीजयेव पदिमुत्सिनाति ॥
เขาย่อมมั่งคั่งด้วยโค ด้วยทอง ด้วยม้า; อินทราประทานแด่เขาซึ่งทุ่งกว้างแห่งความงอกเงย. โอ้ผู้มาถึงยามอรุณ ผู้ใดมาพบเจ้าพร้อมทรัพย์ และเปิด ‘ที่ยืน/รอยเท้า’ ดุจผู้ชนะการปลดปล่อย ผู้นั้นย่อมชำระทางแห่งความก้าวหน้าให้โล่ง.
Mantra 3
आयमद्य सुकृतं प्रातरिच्छन्निष्टेः पुत्रं वसुमता रथेन । अंशोः सुतं पायय मत्सरस्य क्षयद्वीरं वर्धय सूनृताभिः ॥
เขามาในวันนี้เพื่อแสวงหา ‘งานอันทำดีแล้ว’—บุตรแห่งความปรารถนา—โดยรถศึกที่อุดมด้วยทรัพย์. จงให้เขาดื่มความรื่นรมย์ที่คั้นแล้วจากอṃśu คือโสมะ (soma) แห่งความปีติ. จงเพิ่มพูนพลังวีรชนอันตั้งมั่น ด้วยฤทธิ์แห่งสูนฤตา (sūnṛtā) วาจาสัจจะอันสว่างไสว.
Mantra 4
उप क्षरन्ति सिन्धवो मयोभुव ईजानं च यक्ष्यमाणं च धेनवः । पृणन्तं च पपुरिं च श्रवस्यवो घृतस्य धारा उप यन्ति विश्वतः ॥
สายน้ำทั้งหลายอันก่อสุขไหลเข้ามา; พลังผู้หลั่งน้ำนมทั้งหลายย่อมเข้าหาผู้บูชาและผู้พร้อมจะประกอบยัญ. แด่ผู้เติมเต็ม แด่ผู้รับอย่างกว้างขวาง แด่ผู้ใฝ่หาเกียรติแห่งการได้ยินอันแท้จริง กระแสแห่งฆฤตะ (ghṛta เนยใส/แสงอันชำระแล้ว) ย่อมหลั่งมาจากทุกทิศ.
Mantra 5
नाकस्य पृष्ठे अधि तिष्ठति श्रितो यः पृणाति स ह देवेषु गच्छति । तस्मा आपो घृतमर्षन्ति सिन्धवस्तस्मा इयं दक्षिणा पिन्वते सदा ॥
ผู้ใดเติมเต็มและทำให้สำเร็จ ผู้นั้นตั้งมั่นโดยมีที่พึ่งอยู่บนยอดแห่งสวรรค์; แท้จริงเขาย่อมไปสู่หมู่เทพ. เพื่อเขา เหล่าน้ำทั้งหลายหลั่งแสงอันใสกระจ่างดุจฆฤตะ และสายน้ำทั้งหลายไหลพามันไป; เพื่อเขา ทักษิณา (Dakṣiṇā, ทาน/ของบูชา) นี้ย่อมพอกพูนเพิ่มพูนอยู่เสมอ.
Mantra 6
दक्षिणावतामिदिमानि चित्रा दक्षिणावतां दिवि सूर्यासः । दक्षिणावन्तो अमृतं भजन्ते दक्षिणावन्तः प्र तिरन्त आयुः ॥
สำหรับผู้มีทักษิณา (Dakṣiṇā) สิ่งอัศจรรย์เหล่านี้มีอยู่; สำหรับผู้มีทักษิณา ดวงอาทิตย์ทั้งหลายตั้งอยู่ในฟ้า. ผู้มีการให้โดยชอบย่อมได้ส่วนแห่งอมฤต; ผู้มีการให้โดยชอบย่อมพาชีวิตยืนยาวก้าวข้ามขอบเขตทั้งปวง.
Mantra 7
मा पृणन्तो दुरितमेन आरन्मा जारिषुः सूरयः सुव्रतासः । अन्यस्तेषां परिधिरस्तु कश्चिदपृणन्तमभि सं यन्तु शोकाः ॥
ขออย่าให้ผู้ทำให้เต็มและทำให้สำเร็จถูกต้องด้วยโทษภัยหรือบาป; ขออย่าให้เหล่าผู้สว่างไสวผู้มีวัตรอันดีเสื่อมสลาย. ขอให้มีขอบเขตอื่นใดสักอย่างล้อมคุ้มครองเขาไว้; แต่แก่ผู้ไม่ให้ ผู้ไม่ทำให้เต็ม ขอให้ความโศกทั้งหลายมาชุมนุม เข้าประชิดและปิดล้อม.
Dakṣiṇā is the sacred potency of the gift—especially the sacrificial fee—treated as a power that makes giving effective and fruitful for both giver and receiver.
Yes. It presents generosity and right reception as a law of order (ṛta): the giver is strengthened in prosperity, life, and social honor, and abundance “flows” toward them.
Because withholding breaks the cycle that sustains sacrifice and society. The hymn says grief and constriction close in on the one who refuses to fulfil their share.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.