Sukta 14
Rishi: Atharvanic tradition (specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī tradition for AV 4.14)
Devata: Svàr / Nāka / cosmic ascent (implicit); also the three worlds as stations
Chandas: Mixed/Triṣṭubh-like cadence (edition-dependent scansion)
AV 4.14 เป็นบทสวดอถรรพณิกเพื่อแสวงสวรรค์ (svargakāmya) ที่ทำให้พิธีกรรมกลายเป็น “การไต่ขึ้น” ผ่านสามสถานีแห่งจักรวาล—ปฐวี (โลก), อันตริกษะ (ระหว่างฟ้า-ดิน), และสวรรค์—จนถึงแสงแห่งสวรฺ (Svàr). บทสวดผสานถ้อยคำทัศนวิสัยว่าด้วยการปีนขึ้นสู่นากะ (nāka) เข้ากับคำสั่งเชิงเทคนิคของยัญพิธีอย่างแม่นยำ (ข้าวต้มบูชาห้าส่วน, การจัดวางแพะตามทิศ) สร้างจักรวาลฉบับย่อในพิธี เพื่อให้ผู้ประกอบยัญได้ความอุดมสมบูรณ์ในโลกนี้ และได้สถานะอันสว่างไสวในภพหน้า.
Mantras
Mantra 1
स्वर्ज्योतिः प्राप्तिः। अ॒जो ह्य॑१ग्नेरज॑निष्ट॒ शोका॒त् सो अ॑पश्यज्जनि॒तार॒मग्रे॑ । तेन॑ दे॒वा दे॒वता॒मग्रा॑ आय॒न् तेन॒ रोहा॑न् रुरुहु॒र्मेध्या॑सः
การบรรลุแสงแห่งสวรรค์ ผู้ยังไม่เกิดได้บังเกิดจากความร้อนเร่าร้อนของอัคนี (Agni) และในปฐมกาลเขาได้เห็นผู้ให้กำเนิด ด้วยสิ่งนั้นเหล่าเทพจึงบรรลุความเป็นเทพเป็นครั้งแรก ด้วยสิ่งนั้นผู้ผ่านพิธีชำระ/อภิเษกจึงไต่ขึ้นสู่ขั้นสูงและงอกงามขึ้นไป
Mantra 2
क्रम॑ध्वम॒ग्निना॒ नाक॒मुख्या॒न् हस्ते॑षु॒ बिभ्र॑तः । दि॒वस्पृ॒ष्ठं स्वऽर्ग॒त्वा मि॒श्रा दे॒वेभि॑राध्वम्
จงก้าวไปพร้อมอัคนี (Agni) หันสู่ปากประตูแห่งสวรรค์; มือทั้งสองประคองไว้ (ไฟ/เครื่องบูชา). ครั้นถึงสันหลังแห่งฟ้า ครั้นไปสู่โลกแห่งแสงสว่าง ครั้นผสานอยู่กับเหล่าเทพ—จงนั่งลง ณ ที่นั้น.
Mantra 3
पृ॒ष्ठात् पृ॑थि॒व्या अ॒हम॒न्तरि॑क्ष॒मारु॑हम॒न्तरि॑क्षा॒द् दिव॒मारु॑हम्। दि॒वो नाक॑स्य पृ॒ष्ठात् स्व॑१र्ज्योति॑रगाम॒हम्
ข้าพเจ้าขึ้นจากแผ่นหลังอันกว้างใหญ่ของแผ่นดิน ไปสู่ห้วงอากาศ; จากห้วงอากาศข้าพเจ้าขึ้นสู่สวรรค์. จากแผ่นหลังแห่งเพดานฟ้า ข้าพเจ้าบรรลุถึงแสงแห่งสวรฺ (Svàr)—ข้าพเจ้าไปดังนี้.
Mantra 4
स्व॑१र्यन्तो॒ नापे॑क्षन्त॒ आ द्यां रो॑हन्ति॒ रोद॑सी । य॒ज्ञं ये वि॒श्वतो॑धारं॒ सुवि॑द्वांसो वितेनि॒रे
เขาทั้งหลายมุ่งสู่สวรฺ (Svàr) และไม่เหลียวหลัง; เขาปีนขึ้นสู่ท้องฟ้า สู่สองโลกคือฟ้ากับดิน. ผู้รู้ถูกต้องเหล่านั้นได้แผ่ขยายยัญญะ (yajña) อันมีเครื่องค้ำจุนรอบด้านไว้แล้ว.
Mantra 5
अग्ने॒ प्रेहि॑ प्रथ॒मो दे॒वता॑नां॒ चक्षु॑र्दे॒वाना॑मु॒त मानु॑षानाम्। इय॑क्षमाणा॒ भृगु॑भिः स॒जोषाः॒ स्वऽर्यन्तु॒ यज॑मानाः स्व॒स्ति
อัคนี (Agni) เอ๋ย จงก้าวไปก่อน—ท่านเป็นองค์แรกแห่งเทพทั้งหลาย เป็นดวงตาแห่งเทพทั้งหลาย และเป็นดวงตาแห่งมนุษย์ด้วย. ในพิธีบูชา ขอให้ผู้บูชายัญทั้งหลายร่วมสอดคล้องกับภฤคุ (Bhṛgu) และจงไปสู่สวรฺ (Svàr) ด้วยความสวัสดี.
Mantra 6
अ॒जम॑नज्मि॒ पय॑सा घृ॒तेन॑ दि॒व्यं सु॑प॒र्नं प॑य॒सं बृ॒हन्त॑म्। तेन॑ गेष्म सुकृ॒तस्य॑ लो॒कं स्वऽरा॒रोह॑न्तो अ॒भि नाक॑मुत्त॒मम्
ข้าพเจ้าชโลมแพะด้วยน้ำนมและฆี (ghee/เนยใส)—ผู้เป็นทิพย์ ผู้มีปีกงาม ผู้ยิ่งใหญ่ด้วยน้ำนมอันอุดม. ด้วยสิ่งนั้น ขอให้เราบรรลุโลกแห่งกุศลกรรม; เมื่อเราปีนขึ้นสู่ Svàr (แดนแสงสวรรค์) ขอให้ถึงเพดานฟ้าสูงสุด.
Mantra 7
पञ्चौ॑दनं प॒ञ्चभि॑र॒ङ्गुलि॑भि॒र्द॑र्व्योद्ध॑र पञ्च॒धैतमो॑द॒नम्। प्राच्यां॑ दि॒शि शिरो॑ अ॒जस्य॑ धेहि॒ दक्षि॑णायां दि॒शि दक्षि॑णं धेहि पा॒र्श्वम्
ข้าวต้มห้าส่วน—ตักขึ้นด้วยทัพพี ด้วยนิ้วทั้งห้า; จงแบ่งข้าวต้มนี้เป็นห้าส่วน. ทิศตะวันออกจงวางศีรษะแพะ; ทิศใต้จงวางสีข้างขวา.
Mantra 8
प्र॒तीच्यां॑ दि॒शि भ॒सद॒मस्य धेह्युत्त॑रस्यां दि॒श्युत्त॑रं धेहि पा॒र्श्वम्। ऊ॒र्ध्वायां॑ दि॒श्य॑१जस्यानू॑कं धेहि दि॒शि ध्रु॒वायां॑ धेहि पाज॒स्यऽम॒न्तरि॑क्षे मध्य॒तो मध्य॑मस्य
ในทิศตะวันตก จงวางส่วนก้นของสิ่งนี้; ในทิศเหนือ จงวางส่วนเหนือของมัน—จงวางสีข้าง. ในทิศเบื้องบน จงวางกระดูกสันหลังของแพะนี้; ในทิศอันมั่นคงไม่หวั่นไหว จงวางส่วนอันมีกำลังของมัน; ในอากาศกลาง (antarikṣa) จงวางส่วนกลางของมันจากกึ่งกลาง.
Mantra 9
शृ॒तम॒जं शृ॒तया॒ प्रोर्णु॑हि त्व॒चा सर्वै॒रङ्गैः॒ संभृ॑तं वि॒श्वरू॑पम्। स उत् ति॑ष्ठे॒तो अ॒भि नाक॑मुत्त॒मं प॒द्भिश्च॒तुर्भिः॒ प्रति॑ तिष्ठ दि॒क्षु
แพะที่ต้มสุกแล้ว—จงห่อคลุมมันด้วยของต้มสุกและด้วยหนังของมัน ให้ครบทุกอวัยวะ รวบรวมแน่น เป็นรูปอันหลากหลาย. ขอให้มันลุกขึ้นจากที่นี่ มุ่งสู่สวรรค์อันสูงสุด; ด้วยเท้าทั้งสี่ จงยืนมั่น เผชิญหน้าในทิศทั้งหลาย.
Frequently Asked Questions
It aims to secure prosperity and a successful ‘ascent’ to the heavenly light (svàr-jyotis) by mapping the sacrificer’s path through earth, midspace, and heaven and stabilizing the rite in the directions.
These are ritual instructions that build a miniature cosmos in the offering area: dividing the porridge and placing parts by quarter aligns the rite with cosmic order, which is believed to enable success and ascent.
It is both: it contains a powerful ascent declaration (a visionary, performative statement) and also practical directions for cooking, portioning, and placing offerings so the spoken ascent is ritually ‘made true.’
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.