Atharva Veda Sukta 14
Kanda 4Anuvaka 2Sukta 149 Mantras

Sukta 14

Rishi: Atharvanic tradition (specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī tradition for AV 4.14)

Devata: Svàr / Nāka / cosmic ascent (implicit); also the three worlds as stations

Chandas: Mixed/Triṣṭubh-like cadence (edition-dependent scansion)

AV 4.14 ಸ್ವರ್ಗಕಾಮ್ಯ ಸ್ವರೂಪದ ಆಥರ್ವಣಿಕ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿ–ಅಂತರಿಕ್ಷ–ದ್ಯೌಃ ಎಂಬ ಮೂರು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಸ್ಥಾನದ ಮೂಲಕ “ಆರೋಹಣ”ವನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ; ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸ್ವರ್‌ನ ಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದೇ ಇದರ ಗುರಿ. ನಾಕಕ್ಕೆ ಏರುವ ದರ್ಶನಾತ್ಮಕ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಇದು ಯಜ್ಞದ ತಾಂತ್ರಿಕ-ನಿರ್ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ (ಪಂಚವಿಧ ಪಾಯಸ, ದಿಕ್ಕುಪ್ರಕಾರ ಅಜದ ಸ್ಥಾಪನೆ) ಸಂಯೋಜಿಸಿ, ಯಜಮಾನನು ಇಲ್ಲಿ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ, ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಪಡೆಯುವಂತೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ.

Mantras

Mantra 1

स्वर्ज्योतिः प्राप्तिः। अ॒जो ह्य॑१ग्नेरज॑निष्ट॒ शोका॒त् सो अ॑पश्यज्जनि॒तार॒मग्रे॑ । तेन॑ दे॒वा दे॒वता॒मग्रा॑ आय॒न् तेन॒ रोहा॑न् रुरुहु॒र्मेध्या॑सः

ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಜ್ಯೋತಿಯ ಪ್ರಾಪ್ತಿ. ಅಜ (ಅಜನ್ಮ) ಅಗ್ನಿಯ ತಾಪದಿಂದ ಜನಿಸಿದನು; ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಅವನು ಜನಿತಾರ (ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ)ನನ್ನು ಕಂಡನು. ಅದರಿಂದ ದೇವರುಗಳು ಮೊದಲಾಗಿ ದೇವತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದರು; ಅದರಿಂದ ಮೇಧ್ಯ (ದೀಕ್ಷಿತ/ಪವಿತ್ರ)ರು ಏರುಗಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಏರಿದರು.

Mantra 2

क्रम॑ध्वम॒ग्निना॒ नाक॒मुख्या॒न् हस्ते॑षु॒ बिभ्र॑तः । दि॒वस्पृ॒ष्ठं स्वऽर्ग॒त्वा मि॒श्रा दे॒वेभि॑राध्वम्

ಅಗ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಿ—ಸ್ವರ್ಗಮುಖಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ; ಕೈಗಳಲ್ಲಿ (ಅವನನ್ನು/ನಿಮ್ಮ ಸಾಧನವನ್ನು) ಧರಿಸಿಕೊಂಡು. ದಿವ್ಯದ ಆಕಾಶದ ಪೃಷ್ಠವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಿತರಾಗಿ—ಅಲ್ಲಿ ಆಸನಗೊಳ್ಳಿರಿ.

Mantra 3

पृ॒ष्ठात् पृ॑थि॒व्या अ॒हम॒न्तरि॑क्ष॒मारु॑हम॒न्तरि॑क्षा॒द् दिव॒मारु॑हम्। दि॒वो नाक॑स्य पृ॒ष्ठात् स्व॑१र्ज्योति॑रगाम॒हम्

ಪೃಥಿವಿಯ ವಿಶಾಲ ಬೆನ್ನಿನಿಂದ ನಾನು ಅಂತರಿಕ್ಷಕ್ಕೆ ಏರಿದೆನು; ಅಂತರಿಕ್ಷದಿಂದ ದ್ಯೌ (ಸ್ವರ್ಗ)ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆನು. ದ್ಯೌದ ನಾಕ (ಆಕಾಶಗುಂಬಜ)ದ ಬೆನ್ನಿನಿಂದ ನಾನು ಸ್ವರ್-ಜ್ಯೋತಿಗೆ ತಲುಪಿದೆನು—ಹೀಗೆ ನಾನು ಹೋದೆನು.

Mantra 4

स्व॑१र्यन्तो॒ नापे॑क्षन्त॒ आ द्यां रो॑हन्ति॒ रोद॑सी । य॒ज्ञं ये वि॒श्वतो॑धारं॒ सुवि॑द्वांसो वितेनि॒रे

ಸ್ವರ್ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುವವರು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರು ದ್ಯೌಗೆ—ರೋದಸೀ ಎಂಬ ಎರಡು ಲೋಕಗಳಿಗೆ—ಏರುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಆಧಾರಿತ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸುಜ್ಞಾನಿಗಳಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವರು ಅವರು.

Mantra 5

अग्ने॒ प्रेहि॑ प्रथ॒मो दे॒वता॑नां॒ चक्षु॑र्दे॒वाना॑मु॒त मानु॑षानाम्। इय॑क्षमाणा॒ भृगु॑भिः स॒जोषाः॒ स्वऽर्यन्तु॒ यज॑मानाः स्व॒स्ति

ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗು—ದೇವತೆಗಳಲ್ಲೇ ನೀನು ಮೊದಲವನು; ದೇವರಿಗೂ ಮನುಷ್ಯರಿಗೂ ನೀನು ಚಕ್ಷು (ಕಣ್ಣು). ಭೃಗುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಜೋಷಾ (ಏಕಮನಸ್ಸಾಗಿ) ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವ ಯಜಮಾನರು ಸ್ವಸ್ತಿ (ಕ್ಷೇಮ)ಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಲಿ.

Mantra 6

अ॒जम॑नज्मि॒ पय॑सा घृ॒तेन॑ दि॒व्यं सु॑प॒र्नं प॑य॒सं बृ॒हन्त॑म्। तेन॑ गेष्म सुकृ॒तस्य॑ लो॒कं स्वऽरा॒रोह॑न्तो अ॒भि नाक॑मुत्त॒मम्

ನಾನು ಆ ಮೇಕೆಯನ್ನು ಹಾಲಿನಿಂದಲೂ ತುಪ್ಪದಿಂದಲೂ ಅಭಿಷೇಕಿಸುತ್ತೇನೆ—ದಿವ್ಯ, ಸುಪರ್ಣ (ಸುಂದರ ರೆಕ್ಕೆಗಳವನು), ಸಮೃದ್ಧ ಹಾಲಿನಿಂದ ಮಹಾನ್. ಅದರಿಂದ ನಾವು ಸುಕೃತದ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯೋಣ; ಸ್ವರ್ (Svàr) ಕಡೆಗೆ ಏರುತ್ತಾ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಾಕ (ಪರಮ ಆಕಾಶಮಂಡಪ)ವನ್ನು ತಲುಪೋಣ.

Mantra 7

पञ्चौ॑दनं प॒ञ्चभि॑र॒ङ्गुलि॑भि॒र्द॑र्व्योद्ध॑र पञ्च॒धैतमो॑द॒नम्। प्राच्यां॑ दि॒शि शिरो॑ अ॒जस्य॑ धेहि॒ दक्षि॑णायां दि॒शि दक्षि॑णं धेहि पा॒र्श्वम्

ಐದುಮಟ್ಟದ ಓದನ—ಐದು ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ದರ್ವಿ (ಲಾಡಲ್)ಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಎತ್ತಿ; ಈ ಓದನವನ್ನು ಐದು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಹಂಚು. ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮೇಕೆಯ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಇಡು; ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಬಲ ಪಾರ್ಶ್ವವನ್ನು ಇಡು.

Mantra 8

प्र॒तीच्यां॑ दि॒शि भ॒सद॒मस्य धेह्युत्त॑रस्यां दि॒श्युत्त॑रं धेहि पा॒र्श्वम्। ऊ॒र्ध्वायां॑ दि॒श्य॑१जस्यानू॑कं धेहि दि॒शि ध्रु॒वायां॑ धेहि पाज॒स्यऽम॒न्तरि॑क्षे मध्य॒तो मध्य॑मस्य

ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇದರ ನಿತಂಬ (ಭಸದ)ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸು; ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇದರ ಉತ್ತರ ಭಾಗವನ್ನು—ಪಾರ್ಶ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸು. ಊರ್ಧ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅಜ (ಮೇಕೆ)ಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬು/ಮೂಳೆ (ಅನೂಕ)ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸು; ಧ್ರುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಲಿಷ್ಠ ಭಾಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸು; ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯದಿಂದ, ಇದರ ಮಧ್ಯ ಭಾಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸು.

Mantra 9

शृ॒तम॒जं शृ॒तया॒ प्रोर्णु॑हि त्व॒चा सर्वै॒रङ्गैः॒ संभृ॑तं वि॒श्वरू॑पम्। स उत् ति॑ष्ठे॒तो अ॒भि नाक॑मुत्त॒मं प॒द्भिश्च॒तुर्भिः॒ प्रति॑ तिष्ठ दि॒क्षु

ಶೃತವಾದ ಅಜವನ್ನು ಶೃತವಾದ (ಪಾಕತಯಾರಿ)ಯಿಂದ, ಚರ್ಮದಿಂದ ಮುಚ್ಚು; ಅದರ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳೊಡನೆ ಸಂಹತವಾಗಿ, ವಿಶ್ವರೂಪವಾಗಿರಲಿ. ಅದು ಇಲ್ಲಿಂದ ಎದ್ದು ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಕ (ಸ್ವರ್ಗ)ದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಲಿ; ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಲ್ಲು.

Frequently Asked Questions

It aims to secure prosperity and a successful ‘ascent’ to the heavenly light (svàr-jyotis) by mapping the sacrificer’s path through earth, midspace, and heaven and stabilizing the rite in the directions.

These are ritual instructions that build a miniature cosmos in the offering area: dividing the porridge and placing parts by quarter aligns the rite with cosmic order, which is believed to enable success and ascent.

It is both: it contains a powerful ascent declaration (a visionary, performative statement) and also practical directions for cooking, portioning, and placing offerings so the spoken ascent is ritually ‘made true.’

Ask anything about Sukta 14 of the Atharva Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App