Opening the text

Sukta 8.61
Indra
ఈ సూక్తం కవి పిలుపును “రెండు వైపుల నుండీ” వినమని ఇంద్రునికి నేరుగా, అత్యవసరంగా చేసే ఆహ్వానం; ధీ (ప్రేరిత ఆలోచన) బలంతో సోమపానార్థం సమీపానికి రమ్మని కోరుతుంది. బలమైన భుజాలవాడైన, అడ్డంకులు మరియు దృఢమైన పురాలను ఛేదించే పురందరుడిగా ఇంద్రుని స్తుతిస్తూ, మళ్లీ మళ్లీ రమ్మని, హవిని స్వీకరించమని, ధనం, రక్షణ, విజయశక్తిని విడుదల చేయమని ప్రార్థిస్తుంది. ముగింపు చిత్రణలో ఇంద్రుని పరాక్రమం సన్నద్ధంగా నిలిచిన వజ్రంలో కేంద్రీకృతమై, ప్రతిఘటనను చీల్చి విజయక్రమాన్ని స్థాపించడానికి సిద్ధంగా ఉంటుంది.
Mantra 1
उभयं शृणवच्च न इन्द्रो अर्वागिदं वचः । सत्राच्या मघवा सोमपीतये धिया शविष्ठ आ गमत् ॥
ఇంద్రుడు మా కొరకు ఉభయం—రెండు వైపుల నుండీ—విని, ఈ వచనానికి సమీపంగా రాగాక. సత్రాచ్య—నేరుగా సాగే వాడు—మఘవా (దానవీరుడు) సోమపానార్థం, ధియా—ధ్యాన/చేతన శక్తి—బలంతో, అతిశవిష్ఠ (అత్యంత పరాక్రమవంతుడు)గా మా వద్దకు రాగాక.
Mantra 2
तं हि स्वराजं वृषभं तमोजसे धिषणे निष्टतक्षतुः । उतोपमानां प्रथमो नि षीदसि सोमकामं हि ते मनः ॥
ఆయననే—స్వరాజుడు, వృషభుడు—బలార్థం కోసం ధిషణలు (ప్రేరణాత్మక బుద్ధులు) తమ తేజస్సుతో మలిచాయి. మరియు ఉపమానయోగ్యులలో నీవు మొదటగా ఆసీనుడవుతావు; ఎందుకంటే నీ మనస్సు నిజంగా సోమకామమే.
Mantra 3
आ वृषस्व पुरूवसो सुतस्येन्द्रान्धसः । विद्मा हि त्वा हरिवः पृत्सु सासहिमधृष्टं चिद्दधृष्वणिम् ॥
హే పురూవసో (బహుధన) ఇంద్రా! సుత సోమరసపు పరవశానందంపై నిన్ను నీవే పొంగిపొర్లనివ్వు. హే హరివః (హరి-అశ్వాల అధిపతి), మేము నిన్ను తెలుసు—యుద్ధాలలో జయశాలి; ఎవరూ తట్టలేని చోట కూడా ధైర్యంగా ధృష్టుడవు.
Mantra 4
अप्रामिसत्य मघवन्तथेदसदिन्द्र क्रत्वा यथा वशः । सनेम वाजं तव शिप्रिन्नवसा मक्षू चिद्यन्तो अद्रिवः ॥
హే మఘవన్, అ-ప్రామిసత్య (చ్యుతం కాని సత్యవంతుడా), అలాగే కావాలి, హే ఇంద్రా—నీ క్రతు (సంకల్పశక్తి) చేత, నీ వశం (ఇచ్ఛ) ప్రకారం. హే శిప్రిన్ (బలమైన దవడలవాడా), అద్రివః (వజ్ర/శిలా-ధారి), నీ సహాయంతో మేము వాజం (బల-సమృద్ధి) పొందుదుము—మేము ముందుకు సాగుతూ, అతి త్వరగా.
Mantra 5
शग्ध्यू षु शचीपत इन्द्र विश्वाभिरूतिभिः । भगं न हि त्वा यशसं वसुविदमनु शूर चरामसि ॥
శచీపతి ఇంద్రా! నీ సమస్త ఊతులు (సహాయాలు) తో మాకు నిశ్చయంగా బలం ప్రసాదించు. ఎందుకంటే, శూరా, భగ (భగ) వలె, యశస్సుగలవాడా, వసు-విత్ (సంపదను దయచేసేవాడు/కనుగొనేవాడు) అయిన నిన్ను అనుసరించి, నీ మార్గంలో మేము నడుస్తున్నాము.
Mantra 6
पौरो अश्वस्य पुरुकृद्गवामस्युत्सो देव हिरण्ययः । नकिर्हि दानं परिमर्धिषत्त्वे यद्यद्यामि तदा भर ॥
హే దేవా! నీవే అశ్వానికి (అశ్వ-శక్తికి) ప్రాచీన ఉత్సము; గవ (కిరణ-గవ) లకు బహు-కృద్; నీవే హిరణ్యమయ ఉత్సము. నీలోనున్న దానాన్ని ఎవరూ తగ్గించలేరు. నేను ఏ ఏ మార్గంలో పోయినా, అక్కడి నుంచే నాకు దానిని మోసుకొచ్చి ఇమ్ము—సమృద్ధి యొక్క ఆ ప్రసాదాన్ని.
Mantra 7
त्वं ह्येहि चेरवे विदा भगं वसुत्तये । उद्वावृषस्व मघवन्गविष्टय उदिन्द्राश्वमिष्टये ॥
నీవే నిశ్చయంగా చలించే అన్వేషకుని వద్దకు రా; మా వసుత్తయ (సత్య సంపద వృద్ధి) కొరకు భగ (భగ; ఆనంద భాగం/భాగ్యం) ను వెల్లడించు. హే మఘవన్! గవిష్టయ (కిరణాల విజయం) కొరకు లేచి పొంగిపొర్లి దయచేయి; హే ఇంద్రా! ఇష్టయ (అశ్వ-బల ప్రాప్తి) కొరకు లేచిరా.
Mantra 8
त्वं पुरू सहस्राणि शतानि च यूथा दानाय मंहसे । आ पुरंदरं चकृम विप्रवचस इन्द्रं गायन्तोऽवसे ॥
హే ఇంద్రా! దానార్థం నీవు గుంపులుగా వేలలను, వందలను కూడగట్టుతావు—సమృద్ధి యొక్క ఉదార ప్రాచుర్యంతో. మేము, ప్రేరిత వాక్కు గల విప్రులు, పాడుతూ సహాయార్థం పురందర ఇంద్రుని మా సమీపానికి ఆహ్వానిస్తాము.
Mantra 9
अविप्रो वा यदविधद्विप्रो वेन्द्र ते वचः । स प्र ममन्दत्त्वाया शतक्रतो प्राचामन्यो अहंसन ॥
హే ఇంద్రా! ఇది నీ వచనం—అవిప్రుడు నిర్మించినా, విప్రుడు నిర్మించినా—నీ వైపు ముందుమనసుతో సాగేవానిని ఆనందపరచి దృఢపరుస్తుంది, హే శతక్రతూ; మరియు అతనిని ‘అహం’ భావంలో విజేతగా, ఆత్మస్థిరుడిగా చేస్తుంది.
Mantra 10
उग्रबाहुर्म्रक्षकृत्वा पुरंदरो यदि मे शृणवद्धवम् । वसूयवो वसुपतिं शतक्रतुं स्तोमैरिन्द्रं हवामहे ॥
ఉగ్రబాహువు, పురందరుడు నా పిలుపు వింటే—అప్పుడు మేము, వసువులను కోరువారు (వసూయవ), వసుపతి శతక్రతు ఇంద్రుని స్తోత్రాలతో ఆహ్వానిస్తాము.
Mantra 11
न पापासो मनामहे नारायासो न जळ्हवः । यदिन्न्विन्द्रं वृषणं सचा सुते सखायं कृणवामहै ॥
మేము మమ్మల్ని పాపులమని, శత్రుత్వముగలవారమని, వంకర ప్రేరణగలవారమని అనుకోము; ఎందుకంటే ఇప్పుడు పిండిన సోమము పక్కన, బలవంతుడైన వృషభ ఇంద్రుని మా సఖుడిగా, సహచరుడిగా చేసుకోవాలని కోరుతున్నాము.
Mantra 12
उग्रं युयुज्म पृतनासु सासहिमृणकातिमदाभ्यम् । वेदा भृमं चित्सनिता रथीतमो वाजिनं यमिदू नशत् ॥
యుద్ధాలలో మేము ఉగ్ర శక్తిని యోక చేస్తాము—అజేయుడు, జయశీలుడు, అదాభ్యుడు; ఋణ-బంధనాన్ని కోసివేసేవాడు. తిరుగుల గందరగోళాన్నికూడా అతడు తెలుసుకొని, అయినా గెలుస్తాడు; రథికులలో శ్రేష్ఠుడైన ఆ వాజిన్కు నిజంగా బలసంపద యొక్క పరిపూర్ణత లభిస్తుంది.
Mantra 13
यत इन्द्र भयामहे ततो नो अभयं कृधि । मघवञ्छग्धि तव तन्न ऊतिभिर्वि द्विषो वि मृधो जहि ॥
హే ఇంద్రా, మేము ఏదినుంచి భయపడుతున్నామో, దానినుంచే మాకు అభయాన్ని కలుగజేయి. హే మఘవన్, నీ జయబలాన్ని మాకు ప్రసాదించు; నీ ఊతులతో ద్వేషులను చెదరగొట్టు, శత్రు దాడులను చెదరగొట్టు, దూరం చేయి.
Mantra 14
त्वं हि राधस्पते राधसो महः क्षयस्यासि विधतः । तं त्वा वयं मघवन्निन्द्र गिर्वणः सुतावन्तो हवामहे ॥
హే రాధస్పతే! నీవే రాధా (దాన‑సంపద) యొక్క అధిపతి; విధాత (యజమాని) కొరకు మహత్తర క్షయ (నివాస‑సమృద్ధి) యొక్క స్వామి. అందువల్ల మేము, సోమాన్ని పిండుకొని, హే మఘవన్ ఇంద్రా, హే గిర్వణ (స్తుతిప్రియ), నిన్ను ఆహ్వానిస్తున్నాము.
Mantra 15
इन्द्रः स्पळुत वृत्रहा परस्पा नो वरेण्यः । स नो रक्षिषच्चरमं स मध्यमं स पश्चात्पातु नः पुरः ॥
ఇంద్రుడు—ప్రకటంగా, విజయవంతంగా—వృత్రహా, దూర‑రక్షకుడు, మనకు వరణీయ (ఎంచదగిన) శక్తి: అతడు మా చివరి అడుగును, మధ్య అడుగును కాపాడుగాక; వెనుకనుండి, ముందునుండి మమ్మల్ని రక్షించుగాక.
Mantra 16
त्वं नः पश्चादधरादुत्तरात्पुर इन्द्र नि पाहि विश्वतः । आरे अस्मत्कृणुहि दैव्यं भयमारे हेतीरदेवीः ॥
హే ఇంద్రా! వెనుకనుండి, కిందనుండి, పై నుండి, ముందునుండి—అన్ని దిక్కుల నుండీ—మమ్మల్ని దృఢంగా కాపాడు. మా నుండి దూరంగా చేయి దైవ్య (అతిదైవ/పరలోకీయ) భయాన్ని; దూరంగా చేయి శత్రు ఘాతాలను, అదేవీ (అదైవ) శక్తులను.
Mantra 17
अद्याद्या श्वःश्व इन्द्र त्रास्व परे च नः । विश्वा च नो जरितॄन्त्सत्पते अहा दिवा नक्तं च रक्षिषः ॥
ఈరోజు ఈరోజు, మళ్లీ ఈరోజు; రేపు రేపు వరకూ—ఓ ఇంద్రా, మమ్మల్ని రక్షించు; అలాగే మా పరిమితికి అవతల ఉన్నదానినుండి కూడా మమ్మల్ని కాపాడు. ఓ సత్పతే (సత్యాధిపతీ), మా స్తోత్రకారులందరినీ పగలూ రాత్రీ రక్షించు.
Mantra 18
प्रभङ्गी शूरो मघवा तुवीमघः सम्मिश्लो विर्याय कम् । उभा ते बाहू वृषणा शतक्रतो नि या वज्रं मिमिक्षतुः ॥
అడ్డంకులను ఛేదించే వాడు, శూరుడు, మహాదాత, విస్తారదానశీలుడు—ఇంద్రుడు పరాక్రమకార్యానికి సమ్మిళితంగా సిద్ధమై ఉన్నాడు. ఓ శతక్రతూ, వృషభబలుడా, నీ రెండు బాహువులు వజ్రాన్ని కింద ఉంచి దాని స్థితిలో దృఢంగా నిమిరి బిగించుగాక.
It is an invitation hymn asking Indra to hear the poet’s call, come close for Soma-drinking, and grant strength, victory, and wealth by breaking obstacles.
In Vedic ritual Soma is the energizing offering that delights Indra and is believed to intensify his heroic power, making him swift to help the worshippers.
Purandara means “breaker of strongholds/fortresses.” Here it describes Indra as the one who shatters closed, resistant powers—both in outer conflict and inner struggle.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.