
Sukta 8.61
Indra
अयं सूक्तः कवेर् आह्वानं प्रति इन्द्रं प्रत्यक्षं त्वरितं च निमन्त्रणं करोति—स उभयतः श्रुणोतु, सोमपानाय समीपं आगच्छतु, धिया प्रेरितः। इन्द्रः बाहुबलवान् विघ्नभेदकः दुर्गपुरभेत्ता (पुरन्दरः) इति स्तूयते; पुनःपुनः तम् आगन्तुं, हविः प्रतिग्रहीतुं, वसु रक्षां च जयबलं च विमोचयितुं याचते। अन्त्ये चित्रे तस्य पराक्रमः सज्जे वज्रे संनिहितः—प्रतिरोधं भेत्तुं, विजयीं ऋतव्यवस्थां स्थापयितुं च।
Mantra 1
उभयं शृणवच्च न इन्द्रो अर्वागिदं वचः । सत्राच्या मघवा सोमपीतये धिया शविष्ठ आ गमत् ॥
उभयं शृणवच्च न इन्द्रो अर्वागिदं वचः। सत्राच्या मघवा सोमपीतये धिया शविष्ठ आ गमत्॥
Mantra 2
तं हि स्वराजं वृषभं तमोजसे धिषणे निष्टतक्षतुः । उतोपमानां प्रथमो नि षीदसि सोमकामं हि ते मनः ॥
तं हि स्वराजं वृषभं तमोजसे धिषणे निष्टतक्षतुः। उतोपमानानां प्रथमो नि षीदसि, सोमकामं हि ते मनः॥
Mantra 3
आ वृषस्व पुरूवसो सुतस्येन्द्रान्धसः । विद्मा हि त्वा हरिवः पृत्सु सासहिमधृष्टं चिद्दधृष्वणिम् ॥
आ वृषस्व पुरूवसो सुतस्येन्द्रान्धसः। विद्मा हि त्वा हरिवः पृत्सु सासहिमधृष्टं चिद्दधृष्वणिम्॥
Mantra 4
अप्रामिसत्य मघवन्तथेदसदिन्द्र क्रत्वा यथा वशः । सनेम वाजं तव शिप्रिन्नवसा मक्षू चिद्यन्तो अद्रिवः ॥
अप्रामिसत्य मघवन्तथेदसदिन्द्र क्रत्वा यथा वशः। सनेम वाजं तव शिप्रिन्नवसा मक्षू चिद्यन्तो अद्रिवः॥
Mantra 5
शग्ध्यू षु शचीपत इन्द्र विश्वाभिरूतिभिः । भगं न हि त्वा यशसं वसुविदमनु शूर चरामसि ॥
शग्ध्येव नः शचीपते इन्द्र, विश्वाभिरूतिभिः बलं प्रयच्छ। भगमिव हि त्वा यशसं वसुविदमनु, शूर, तव पदानु पदं चरामसि।
Mantra 6
पौरो अश्वस्य पुरुकृद्गवामस्युत्सो देव हिरण्ययः । नकिर्हि दानं परिमर्धिषत्त्वे यद्यद्यामि तदा भर ॥
देव, त्वं पौरोऽश्वस्य स्रोतः, गवामिव रश्मीनां पुरुकृत्; हिरण्यय उत्सोऽसि। तव दानं न कश्चन परिमर्धितुं शक्नोति। यद्यद्यामि, तत्ततः मे समृद्धिं भर।
Mantra 7
त्वं ह्येहि चेरवे विदा भगं वसुत्तये । उद्वावृषस्व मघवन्गविष्टय उदिन्द्राश्वमिष्टये ॥
त्वं ह्येहि चेरवे; विदा भगं वसुत्तये। उद्वावृषस्व मघवन् गविष्टये; उदिन्द्राश्वमिष्टये।
Mantra 8
त्वं पुरू सहस्राणि शतानि च यूथा दानाय मंहसे । आ पुरंदरं चकृम विप्रवचस इन्द्रं गायन्तोऽवसे ॥
त्वं पुरू सहस्राणि शतानि च यूथा दानाय मंहसे। आ पुरंदरं चकृम विप्रवचस इन्द्रं गायन्तोऽवसे॥
Mantra 9
अविप्रो वा यदविधद्विप्रो वेन्द्र ते वचः । स प्र ममन्दत्त्वाया शतक्रतो प्राचामन्यो अहंसन ॥
अविप्रो वा यदविधद्विप्रो वेन्द्र ते वचः। स प्र ममन्दत्त्वाया शतक्रतो प्राचामन्यो अहंसन॥
Mantra 10
उग्रबाहुर्म्रक्षकृत्वा पुरंदरो यदि मे शृणवद्धवम् । वसूयवो वसुपतिं शतक्रतुं स्तोमैरिन्द्रं हवामहे ॥
उग्रबाहुर्म्रक्षकृत्वा पुरंदरो यदि मे शृणवद्धवम्। वसूयवो वसुपतिं शतक्रतुं स्तोमैरिन्द्रं हवामहे॥
Mantra 11
न पापासो मनामहे नारायासो न जळ्हवः । यदिन्न्विन्द्रं वृषणं सचा सुते सखायं कृणवामहै ॥
न वयं पापासो मन्यामहे, न वैरिणो न कुटिलाशयाः। यतोऽद्य सुतस्य सोमस्य सन्निधौ वृषणम् इन्द्रं सखायं कर्तुमिच्छामः।
Mantra 12
उग्रं युयुज्म पृतनासु सासहिमृणकातिमदाभ्यम् । वेदा भृमं चित्सनिता रथीतमो वाजिनं यमिदू नशत् ॥
पृतनासु वयम् उग्रं बलं युयुज्मः—सासहिं, अदाभ्यं, ऋणकातिं (बन्धन-ऋणच्छेदकम्)। स भ्रमं चित् वेद, तथापि सनिता भवति; रथीतमो वाजिनं वाजं यम् इदू नशत् प्राप्नोति।
Mantra 13
यत इन्द्र भयामहे ततो नो अभयं कृधि । मघवञ्छग्धि तव तन्न ऊतिभिर्वि द्विषो वि मृधो जहि ॥
यतः यतः इन्द्र भयामहे, ततः नः अभयं कृधि। मघवन्, तव शग्धिं (जयशक्तिं) नः देहि; तव ऊतिभिः द्विषः वि जहि, मृधः वि जहि।
Mantra 14
त्वं हि राधस्पते राधसो महः क्षयस्यासि विधतः । तं त्वा वयं मघवन्निन्द्र गिर्वणः सुतावन्तो हवामहे ॥
त्वं हि राधस्पते राधसोऽधिपतिः, विधतः महतः क्षयस्य स्वामी। तस्मात् वयं सुतावन्तः, हे मघवन् इन्द्र गिर्वणः, त्वां हवामहे—फलवत्यै उपस्थितये।
Mantra 15
इन्द्रः स्पळुत वृत्रहा परस्पा नो वरेण्यः । स नो रक्षिषच्चरमं स मध्यमं स पश्चात्पातु नः पुरः ॥
इन्द्रः प्रकटो विजयी च वृत्रहा परस्पा नो वरेण्यः। स नः चरमं रक्षतु, स मध्यमं रक्षतु; स नः पश्चात् पातु, स पुरः पातु।
Mantra 16
त्वं नः पश्चादधरादुत्तरात्पुर इन्द्र नि पाहि विश्वतः । आरे अस्मत्कृणुहि दैव्यं भयमारे हेतीरदेवीः ॥
हे इन्द्र, नः पश्चादधराब्दुत्तरात् पुरश्च सर्वतः दृढं निपाहि। अस्मत् दैव्यं भयं दूरं कृणुहि; दूरं कृणुहि हेतीर् अदेवीः।
Mantra 17
अद्याद्या श्वःश्व इन्द्र त्रास्व परे च नः । विश्वा च नो जरितॄन्त्सत्पते अहा दिवा नक्तं च रक्षिषः ॥
अद्याद्य श्वःश्व इन्द्र त्रास्व नः, परे च नः त्राहि। विश्वांश्च नो जरितॄन् सत्पते अहा दिवा नक्तं च रक्ष।
Mantra 18
प्रभङ्गी शूरो मघवा तुवीमघः सम्मिश्लो विर्याय कम् । उभा ते बाहू वृषणा शतक्रतो नि या वज्रं मिमिक्षतुः ॥
प्रभङ्गी शूरो मघवा तुवीमघः—इन्द्रः वीर्याय संमिश्लः। उभे ते बाहू वृषणा शतक्रतो, नि वज्रं मिमिक्षतुः।
It is an invitation hymn asking Indra to hear the poet’s call, come close for Soma-drinking, and grant strength, victory, and wealth by breaking obstacles.
In Vedic ritual Soma is the energizing offering that delights Indra and is believed to intensify his heroic power, making him swift to help the worshippers.
Purandara means “breaker of strongholds/fortresses.” Here it describes Indra as the one who shatters closed, resistant powers—both in outer conflict and inner struggle.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.