Opening the text

Sukta 8.61
Indra
Is mantra mein kavi Indra ko pukar rahe hain ki awo hamari suno. Dono taraf se awaaz aa rahi hai, Indra ji Soma peene ke liye paas aao. Indra apne taqatwar haathon se raste ke sab bandhan tod dete hain. Wo purane qile aur deewarein todne wale mahaan shakti hain. Baar baar keh rahe hain ki awo, hamari offering lo, aur dhan-bhagya do. Suraksha aur jeet ki taqat bhi Indra se maang rahe hain. Ant mein Indra ki vajra taiyaar hai jo sab dushmani tod degi.
Mantra 1
उभयं शृणवच्च न इन्द्रो अर्वागिदं वचः । सत्राच्या मघवा सोमपीतये धिया शविष्ठ आ गमत् ॥
Indra dono taraf se hamari baat sun le aur hamare paas aaye. Woh bade dil wale hain, seedha chale aate hain. Soch ki taakat se Soma peene ke liye aate hain. Sabse taakatwar hokar hamare paas pahunchte hain.
Mantra 2
तं हि स्वराजं वृषभं तमोजसे धिषणे निष्टतक्षतुः । उतोपमानां प्रथमो नि षीदसि सोमकामं हि ते मनः ॥
Indra apna kaam khud chalate hain, bilkul bail ki tarah taakatwar. Rishiyon ne unhe taakat ke liye taiyaar kiya. Sabme sabse bade baithte hain. Unka mann Soma peene ka hai.
Mantra 3
आ वृषस्व पुरूवसो सुतस्येन्द्रान्धसः । विद्मा हि त्वा हरिवः पृत्सु सासहिमधृष्टं चिद्दधृष्वणिम् ॥
Indra, tum bahut daulat wale ho, Soma pe kar do. Hum jaante hain tum ladai mein jeete ho. Tumhare paas chamakde ghode hain. Tum aise jagah bhi himmat dikha dete ho jahan koi aur nahi dikha paata.
Mantra 4
अप्रामिसत्य मघवन्तथेदसदिन्द्र क्रत्वा यथा वशः । सनेम वाजं तव शिप्रिन्नवसा मक्षू चिद्यन्तो अद्रिवः ॥
Indra, tumhari baat kabhi jhoothi nahi hoti. Jo tum chaho wohi ho, tumhari marzi se. Tumhari madad se hum jeet paaye. Tum taakat wale ho, jaldi chale aate ho, patthar utha ke maarte ho.
Mantra 5
शग्ध्यू षु शचीपत इन्द्र विश्वाभिरूतिभिः । भगं न हि त्वा यशसं वसुविदमनु शूर चरामसि ॥
Indra, hum tujhe pukarte hain. Tu hai Shachi ka swami. Hum tere saare sahare maangte hain. Tu humein taakat de. Tu itna bada hai, itna yasaswi hai. Tu jo deta hai, woh poora deta hai. Hum tere peeche chalte hain, jaise Bhaga chalte hain. Tu veer hai, hum tere raaste par chalte hain.
Mantra 6
पौरो अश्वस्य पुरुकृद्गवामस्युत्सो देव हिरण्ययः । नकिर्हि दानं परिमर्धिषत्त्वे यद्यद्यामि तदा भर ॥
Deva, tu purana hai. Tu ashva ka main source hai. Tu gauon ke liye bahut kaam karta hai. Tu sona jaisa chamakta hai. Jo tu deta hai, usko koi kam nahi kar sakta. Main jis bhi raaste par jaoon, tu mujhko wahan se mila. Tu jo deta hai, woh main paoon.
Mantra 7
त्वं ह्येहि चेरवे विदा भगं वसुत्तये । उद्वावृषस्व मघवन्गविष्टय उदिन्द्राश्वमिष्टये ॥
Tu aa, hum tere paas aate hain. Tu humein dikhade ki tujhse kya milta hai. Tu humein asli daulat de. Maghavan, tu uth aur baant. Gauon ke liye jeet de. Indra, tu uth. Ashva ki taakat ke liye jeet de.
Mantra 8
त्वं पुरू सहस्राणि शतानि च यूथा दानाय मंहसे । आ पुरंदरं चकृम विप्रवचस इन्द्रं गायन्तोऽवसे ॥
Tu hazaron aur sauon ke jhund bana kar deta hai. Tu bahut khula dil se deta hai. Hum gaate hain aur Indra ko bulate hain. Indra jo band kamron ko todta hai, hum usko apne paas laate hain. Hum madad ke liye pukarte hain.
Mantra 9
अविप्रो वा यदविधद्विप्रो वेन्द्र ते वचः । स प्र ममन्दत्त्वाया शतक्रतो प्राचामन्यो अहंसन ॥
Koi bada pandit ho ya nahi, jo bhi tere liye bolta hai, woh galat nahi hota. Indra, tera shabd sun ke insaan khush ho jaata hai. Jo tujhpe dhyan lagata hai, woh strong ho jaata hai. Shatakratu, tu usko jeeta deta hai. Uska khud par vishwas ho jaata hai.
Mantra 10
उग्रबाहुर्म्रक्षकृत्वा पुरंदरो यदि मे शृणवद्धवम् । वसूयवो वसुपतिं शतक्रतुं स्तोमैरिन्द्रं हवामहे ॥
Agar woh taakatwala, jo band kamron ko todta hai, meri pukar sun le. To hum jo sachcha dhan maang rahe hain, hum Indra ko bulate hain. Woh dhan ka malik hai, sau taakaton wala hai, hum use apne gaanon se bulate hain.
Mantra 11
न पापासो मनामहे नारायासो न जळ्हवः । यदिन्न्विन्द्रं वृषणं सचा सुते सखायं कृणवामहै ॥
Hum apne aap ko bura nahi maante, na dushman, na tedhe. Kyunki ab hum Indra ko apna saathi bana rahe hain. Woh taakat ka malik hai, hum use Som ke paas apna dost bana rahe hain.
Mantra 12
उग्रं युयुज्म पृतनासु सासहिमृणकातिमदाभ्यम् । वेदा भृमं चित्सनिता रथीतमो वाजिनं यमिदू नशत् ॥
Hum ladai mein ugra taakat ko jodte hain. Woh jo haar nahi maanta, jo karz kaat deta hai. Woh ulajhan bhi jaanta hai aur jeet bhi leta hai. Sabse accha rath chalane wala hai, use woh taakat mil jaati hai jo uske paas aati hai.
Mantra 13
यत इन्द्र भयामहे ततो नो अभयं कृधि । मघवञ्छग्धि तव तन्न ऊतिभिर्वि द्विषो वि मृधो जहि ॥
Indra, jahan se hum dar rahe hain, wahan se hume nirdar bana de. Dene wale, hume apni taakat de. Teri madad se dushmanon ko bhaga, unki buri harkaton ko mita de.
Mantra 14
त्वं हि राधस्पते राधसो महः क्षयस्यासि विधतः । तं त्वा वयं मघवन्निन्द्र गिर्वणः सुतावन्तो हवामहे ॥
Tu hi dene wala hai, bade dhan ka malik hai, jo bhakt ko deta hai. Isliye hum Som lekar tujhe bulate hain. Indra, gaano se khush hone wale, hum tujhe bulate hain ki tu aake madad kare.
Mantra 15
इन्द्रः स्पळुत वृत्रहा परस्पा नो वरेण्यः । स नो रक्षिषच्चरमं स मध्यमं स पश्चात्पातु नः पुरः ॥
Indra dushmano ko harane wala hai. Woh hum sabse door hai par humare liye hai. Hum use chunte hain. Woh humare aakhri kadam ki raksha kare. Woh humare beech ke kadam ki bhi raksha kare. Woh humare peeche se bhi bachaye aur aage se bhi.
Mantra 16
त्वं नः पश्चादधरादुत्तरात्पुर इन्द्र नि पाहि विश्वतः । आरे अस्मत्कृणुहि दैव्यं भयमारे हेतीरदेवीः ॥
Hey Indra, humare peeche se hume bacha. Neeche se bhi bacha aur upar se bhi. Aage se bhi aur charo taraf se. Woh dar jo kahin se aaye, use door kar de. Buri taqatein jo hamla karein, unhe bhi door kar de.
Mantra 17
अद्याद्या श्वःश्व इन्द्र त्रास्व परे च नः । विश्वा च नो जरितॄन्त्सत्पते अहा दिवा नक्तं च रक्षिषः ॥
Aaj bhi Indra hume bacha. Kal bhi bacha aur har din. Jo bhi humare aage khatra ho, usse bhi bacha. Jo log tere liye gaate hain, un sab ki raksha kar. Din mein bhi aur raat mein bhi humare saath rah.
Mantra 18
प्रभङ्गी शूरो मघवा तुवीमघः सम्मिश्लो विर्याय कम् । उभा ते बाहू वृषणा शतक्रतो नि या वज्रं मिमिक्षतुः ॥
Indra toota hai, ek bahut bada yoddha hai. Woh bahut deta hai. Uski dono baahein taqatwali hain. Usne apna vajra pakda hai. Woh dushmano pe maarne ke liye taiyaar hai.
It is an invitation hymn asking Indra to hear the poet’s call, come close for Soma-drinking, and grant strength, victory, and wealth by breaking obstacles.
In Vedic ritual Soma is the energizing offering that delights Indra and is believed to intensify his heroic power, making him swift to help the worshippers.
Purandara means “breaker of strongholds/fortresses.” Here it describes Indra as the one who shatters closed, resistant powers—both in outer conflict and inner struggle.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.